محمد بن عبدالله بن جعفر

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

محمد بن عبدالله بن جعفر از شهدای کربلا. او و برادرش عون به سفارش پدرشان عبدالله بن جعفر با امام حسین(ع) همراه شدند و در روز عاشورا در کربلا به شهادت رسیدند.

نسب

پدر او عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب، از صحابه پیامبر(ص) و جدّ او جعفر طیار است که رسول خدا او را به عنوان سرپرست مسلمانان در هجرت به حبشه برگزید. مادر او را خوصاء دختر حفصة بن ثقیف شمرده‌اند.[۱] اما برخی از منابع مادر او را حضرت زینب(س) دانسته‌اند.[۲]


واقعه کربلا

پس از آنکه امام حسین (ع) از مکه به سوی کوفه حرکت کرد، عبدالله بن جعفر نامه‌ای به امام نوشت و از آن حضرت خواست که از عزم خود باز گردد. عبدالله نامه را توسط فرزندانش عون و محمد به سوی امام فرستاد. وقتی عبدالله امام را در امر خویش مصمم یافت، به فرزندانش عون و محمد سفارش کرد با امام همراه شوند و در کنار او جهاد کنند.[۳] در روز عاشورا، محمد قبل از برادرش به میدان رفت. نقل شده که او پس از کشتن ده نفر، به دست عامر بن نهشل تمیمی به شهادت رسید.[۴]

در زیارت الشهداء نام او آمده و قاتلش لعن شده است.

السَّلَامُ عَلَی مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الشَّاهِدِ مَکانَ أَبِیهِ وَ التَّالِی لِأَخِیهِ وَ وَاقِیهِ بِبَدَنِهِ لَعَنَ اللَّهُ قَاتِلَهُ عَامِرَ بْنَ نَهْشَلٍ التَّمِیمِی[۵]

رجز

رجز ذیل به او منسوب است که در روز عاشورا می‌خوانده:

أَشْكُو إِلَى اللَّهِ مِنَ الْعُدْوَانِ فَعَالَ قَوْمٍ فِي الرَّدَى عُمْيَانٍ‏
قَدْ بَدَّلُوا مَعَالِمَ الْقُرْآنِ وَ مُحْكَمَ التَّنْزِيلِ وَ التِّبْيَانِ
وَ أَظْهَرُوا الْكُفْرَ مَعَ الطُّغْيَان

به خدا شکایت می‌کنم از کردار قومی که کورکورانه به سوی هلاکت می‌روند؛ همان‌ها که نشانه‌های قرآن و بیان محکم تنزیل را تغییر دادند و کفر و سرکشی را آشکار ساختند.[۶]

پانویس

  1. تاریخ طبری، ج۵، ص۴۶۹؛ مقاتل الطالبیین، ص۹۵-۹۶.
  2. کامل بهایی، ج۲، ص۳۰۳؛ روضة الشهدا، ص۳۰۳.
  3. شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۶۸ و ۶۹
  4. مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۱۰۶
  5. ابن مشهدی، المزار الکبیر، ۱۴۱۹ق، ص۴۹۱.
  6. الفتوح، ابن اعثم، ج۵، ص۱۱۱.

منابع

  • تاريخ الأمم و الملوك‏، محمد بن جرير طبرى‏، دار التراث‏، بيروت‏، دوم، ۱۳۸۷ق‏.
  • مقاتل الطالبيين‏، ابوالفرج اصفهانى‏، دار المعرفة، بيروت‏.
  • المناقب، ابن شهرآشوب، علامه‏، قم‏، ۱۳۷۹ق‏.
  • الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، شیخ مفید، چاپ کنگره شیخ مفید، اول، قم، ۱۴۱۳ق.
  • ابن مشهدی، محمد بن جعفر، المزار الکبیر، تصحیح: جواد قیومی اصفهانی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، ۱۴۱۹ق.