جعفر بن عقیل

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
جعفر بن عقیل

آرامگاه شهدای کربلا
درگذشت روز عاشورا، سال ۶۱ق.
آرامگاه عراق، کربلا
نقش‌های برجسته از یاران امام حسین(ع) در کربلا
خویشاوندان امام حسین(ع) (پسر عمو)، عقیل (پدر جعفر)


جعفر بن عقیل بن ابی طالب، از یاران امام حسین (ع) و نیز از شهدای کربلا در روز عاشورا است.[۱] کنیه مادرش را برخی ام ثغر و برخی ام البنین گزارش کرده‌اند. جعفر نیز مثل مسلم بن عقیل، داماد امام علی (ع) بوده است. سن وی را هنگام شهادت ۲۳ سال گزارش کرده‌اند.[۲]

نسب و زندگی نامه

جعفر فرزند عقیل بن ابی طالب است و در مقاتل الطالبیین مادرش ام ثغر، دختر عامر -هصان بن عامری- از بنی کلاب گزارش شده است[۳] اما طبری به نقل از هشام مادر وی را ام البنین، دختر شقر بن هضاب نقل کرده است.[۴] و نیز گفته شده مادر جعفر، خوصا، دختر ثغریه بوده است.[۵] جعفر نیز مثل مسلم بن عقیل، داماد امام علی (ع) بود.

از تاریخ ولادت و سن جعفر بن عقیل اطلاعات کمی در دست است؛ مولف لباب الانساب، سن وی در هنگام شهادت را ۲۳ سال گزارش کرده است.[۶]

حضور در کربلا

مولف الفتوح، آورده که پس از عبدالله بن مسلم، جعفر بن عقیل بن ابی طالب، به میدان نبرد آمد.[۷] ابن شهرآشوب نیز در المناقب، آورده که سپس جعفر بن عقیل، به میدان آمد، آن‌گاه، دو نفر و بنا به قولی، پانزده نفر جنگجو - از لشکر عمر سعد - را کشت. سپس بشر بن سوط همدانی، او را کشت.[۸]

اما صاحب مقاتل الطالبین نقل کرده که جعفر به دست عروة بن عبدالله خثعمی، به شهادت رسید.[۹] و طبری آورده که جعفر به دست بشر بن حوط همدانی کشته شد[۱۰] و همچنین طبری در جای دیگر از کتاب تاریخش به نقل از حمید بن مسلم ازدی، قاتل جعفر را عبدالله بن عزره خثعمی گزارش کرده که با تیر او را کشته است.[۱۱]

رجزخوانی

در الفتوح نقل شده که جعفر بن عقیل، به میدان نبرد آمد در حالی که این رجز را می‌خواند:

انا الغلام الابطحی الطالبی من معشر فی هاشم و غالب
و نحن حقا سادة الذوائب هذا حسین سید الاطائب

ترجمه:

من، جوان ابطحی (مکی) و از نسل طالبم از خاندان هاشم و غالب
و ما بی‌گمان، سرور بزرگان هستیم این، حسین است، سرور پاکیزگان
[۱۲]

زیارت‌های ناحیه و رجبیه

نام جعفر بن عقیل بن ابی طالب، در زیارت ناحیه و زیارت رجبیه امام حسین(ع)، آمده است و بر قاتل وی بشر بن خوط همدانی، لعنت شده است.[۱۳]

پانویس

  1. شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۱۲۵؛ انساب الاشراف، ج۲، ص۱۰۳ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۷.
  2. لباب الانساب، به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۷.
  3. مقاتل الطالبین، ص۹۷ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۹
  4. طبری، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۶۹؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۵۸۱ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین (ع)، ص۱۶۹
  5. مقاتل الطالبین، ص۹۷ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین (ع)، ص۱۶۹
  6. لباب الانساب، ج۱، ص۴۰۱ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین (ع)، ص۱۶۶-۱۶۷
  7. الفتوح، ج۵، ص۱۱۱؛ مقتل الحسین(ع)، للخوارزمی، ج۲، ص۲۶ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۷.
  8. ابن شهرآشوب، المناقب، ج۴، ص۱۰۵ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۸- ۱۶۹.
  9. مقاتل الطالبین، ص۹۷ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۸- ۱۶۹.
  10. طبری، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۶۹؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۵۸۱ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۸- ۱۶۹.
  11. طبری، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۴۷؛ الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۵۷۰ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۸-۱۶۹.
  12. الفتوح، ج۵، ص۱۱۱؛ مقتل الحسین(ع)، للخوارزمی، ج۲، ص۲۶ به نقل از محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۶-۱۶۷-۱۶۸.
  13. محمدی ری شهری، دانشنامه امام حسین(ع)، ص۱۶۶- ۱۶۷.

منابع