سعد بن حارث خزاعی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
آرامگاه شهدای کربلا2.jpg
آرامگاه شهدای کربلا
اطلاعات یاران امامان
نام کامل: سعد بن حارث خُزاعی
وفات: ۶۱ق ، کربلا
علت وفات: شهادت در رکاب امام حسین(ع)
مدفن: حرم امام حسین(ع)
از یاران: امام علی(ع)، امام حسن (ع) و امام حسین (ع)
فعالیت‌های اجتماعی: والی آذربایجان و شرطة الخمیس

سَعْد بن حارث خُزاعی(شهادت ۶۱ق) از شهدای کربلا. وی از کارگزاران امام علی (ع) و یاران امام حسن(ع) بود که روز عاشورا در حمله نخست به شهادت رسید.

دوران امیرالمؤمنین (ع)

سعد، غلام حضرت علی بن ابی طالب(ع)[۱] و مدتی والی آذربایجان و در کوفه فرمانده شُرطة الخَمیس‌ بوده است.[۲] مشخص نیست در چه زمانی، سعد این مسئولیت را برعهده داشته اما این نکته از کتب تاریخی استفاده می‌شود که او نیز همچون قنبر از ملازمان آن حضرت بوده و امام(ع) او را به کارهای مختلف حکومتی می‌گمارده است؛ از جمله سعد به عنوان بازرس، به منطقه تحت فرمان زیاد بن ابیه رفته و با وی درگیری لفظی هم داشته است.[نیازمند منبع] همچنین در جریان خیانت یزید بن حجیه، کارگزار ری، امام علی(ع) یزید را زندانی و سعد را مأمور مراقبت از وی کرد.[۳]

در رکاب پسران امام علی(ع)

پس از شهادت امیرالمؤمنین علی(ع) در ۴۰ق، از ملازمان امام حسن(ع) و پس از ایشان ملازم امام حسین(ع) بود و از مدینه به مکه سپس تا کربلا، در رکاب ایشان بود و در روز عاشورا رشادت‌هایی از خود نشان داد. [۴]

سماوی نوشته که ابن شهر آشوب در مناقب نام او را در فهرست شهدای حملۀ اولی ذکر نموده است.[۵]

صحابی بودن

در مورد سعد نقل شده که جزء صحابه پیامبر(ص) بوده است اما به نظر نمی‌رسد که این نسبت صحیح باشد، چراکه در هیچ منبعی، نام وی در زمره صحابه نیامده است.[۶]

تستری در مورد اینکه وی خزاعی بوده و در عین حال آزاد شدۀ امیرالمؤمنین(ع) هم بوده، تردید کرده است.[۷]

پانویس

  1. ابن اثیر، الکامل، ج۳، ص۲۸۸؛ ذخیرة الدارین، ص۴۷۶؛ قاموس الرجال، ج۵، ص۲۷؛ امین، اعیان الشیعة، ج۷، ص۲۲۱.
  2. رکـ: ذخیرة الدارین، ص۴۷۶؛ تنقیح المقال، ج۲، ص۱۲؛ قاموس الرجال، ج۵، ص۲۷؛ امین، اعیان الشیعة، ج۷، ص۲۲۱؛ سیمای کارگزاران، ج۱، ص۷۲، ۴۷۰.
  3. ابن اثیر، الکامل، ج۳، ص۲۸۸؛ شرح ابن ابی الحدید، ج۲، ص۲۵۱-۲۵۲؛ سیمای کارگزاران، ج۱، ص۲۸۴، ۳۷۸، ۳۷۹، ۴۰۶، ۴۷۰.
  4. ذخیرة الدارین، ص۴۷۶؛ تنقیح المقال، ج۲، ص۱۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۷، ص۲۲۱.
  5. رکـ: سماوی، ابصارالعین، ص۹۶-۹۷.
  6. امین، اعیان الشیعة، ج۷، ص۲۲۱؛ قاموس الرجال، ج۵، ص۲۷-۲۸.
  7. قاموس الرجال، ج۵، ص۲۷-۲۸.

منابع

  • ابن ابی الحدید، عبدالحمید بن هبة الله، جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه، ترجمه و تحشیه محمود مهدوی دامغانی، نشر نی، تهران، ۱۳۶۷-۱۳۷۹ش.
  • ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، دارصادر، بیروت، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
  • امین عاملی، سید محسن، اعیان الشیعة، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۲۱ ق.
  • تستری، محمدتقی، قاموس الرجال، موسسه نشر الاسلامی، قم، ۱۴۱۴ق.
  • حسینی حائری شیرازی، عبد المجید بن محمد رضا، ذخیرة الدارین فیما یتعلق بمصائب الحسین علیه‌السلام و أصحابه، باقر دریاب نجفی، زمزم هدایت، قم.
  • سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین فی انصار الحسین علیه‌السلام، تحقیق محمد جعفر طبسی، مرکز الدراسات الاسلامیة لحرس الثورة، [بی جا]، ۱۳۷۷ش/۱۴۱۹ق.
  • مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم الرجال، مطبعه المرتضویه، نجف اشرف.