صحن حضرت فاطمه(س)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

صحن حضرت فاطمه(س) صحنی در ضلع غربی حرم امام علی(ع) که دارای بخش های مختلفی مانند مصلی، موزه وکتابخانه است. در حال حاضر یکی از بزرگترین پروژه های عمرانی در تاریخ عتبات عالیات به شمار می رود. طراح، مجری و بانی این پروژه ستاد بازسازی عتبات عالیات در جمهوری اسلامی ایران است.

ماکت صحن حضرت زهرا (س) در حرم امیرالمومنین(ع)

موقعیت

در ضلع غربی حرم امام علی(ع) واقع شده است و تا آرامگاه صافی صفا و مقام امام زین العابدین(ع) امتداد دارد. [۱]

اتصال این صحن به حرم از سه نقطه است ؛ از همکف به صحن قدیم حرم امام علی(ع) وصل است و دو صحن در طبقه پائین قرار دارد که با پله برقی وارد صحن اصلی می‌شود.[۲] این صحن فضای کلی حرم تا ۱۴۰ هزار متر مربع گسترش می‌یابد.[۳]

ساخت این صحن از سال ۱۳۸۸ش در دستور کار ستاد بازسازی عتبات عالیات قرار گرفته و به صورت رسمی از سال ۱۳۹۰ش شروع شد .تا کنون بخش وسیعی از آن ساخته شده است.[۴]

ماجرای نامگذاری

طراح, مجری و بانی این پروژه ستاد بازسازی عتبات عالیات در جمهوری اسلامی ایران بوده و در این زمنیه هماهنگی های لازم به صورت کامل با دیوان عالی اوقاف عراق و آستان قدس علوی صورت گرفته است.[۵]

مسئول ستاد بازسازی عتبات عالیات نجف اشرف می گوید: ابتدا تصمیم گرفته شده بود ، طبق نظر آیت الله سیستانی، این صحن با نام صحن امام هادی(ع) نام‌گذاری شود. مسئولین ایرانی و عراقی از جمله عوامل استانداری نجف همه به اتفاق گفتند که نظر آیت الله سیستانی محترم است و نام صحن نیز بایستی مطابق نظر ایشان باشد. تا اینکه برای ارائه پاره ای از گزارشات خدمت آیت الله سیستانی رفتیم.درباره نامیدن این صحن به نام حضرت فاطمه(س) صحبت به میان آمد. ایشان نیز با روی باز از تغییر نام استقبال کردند و موافقت نمودند.[۶]

خاک نجف دوباره دوچندان بها گرفت با نام صحن حضرت زهرا صفا گرفت
گویی عیان شده به نجف قبر گمشده زین رو دل شکسته یاران شفا گرفت

ویژگی ها

صحن حضرت فاطمه (س) با مساحتی بالغ بر ۶۱ هزار متر مربع چهار برابر صحن قدیم حرم امام علی(ع) بوده و یکی از مهمترین بخشهای توسعه و ساماندهی فضای حرم به شمار می رود. ساختمان این صحن شامل ۴ طبقه و دارای چندین رواق بزرگ می باشد. علاوه بر آن فضاهای روباز و سبز نیز در این صحن در نظر گرفته شده است.[۷] به گفته معاون فنی و مهندسی ستاد بازسازی عتبات عالیات تعداد گنبدهای گچی صحن که به صورت پیش ساخته در چند اندازه مختلف حدود ۱۰۰۰ دهنه است که بر روی ۱۱۰۰ ستون سنگی که به صورت خشکه چینی طراحی و تهویه آن از پایین ستون انجام شده است.[۸]

بخش ها

این صحن شامل بخش های متفاوتی است که مهم ترین آنان عبارتند از:

مصلا

این فضای عبادتی و زیارتی که ۵۰ درصد از کل مساحت را تشکیل می دهد شامل یک مصلای بزرگ می باشد و تمامی خدمات رفاهی از قبیل مهمانسرای زائران و سرویس بهداشتی و غذاخوری خادمان حرم در آن در نظر گرفته شده است.[۹]

موزه

به منظور نگهداری و نمایش آثار تاریخی و عتیقه جات موجود در خزینه حرم ساختمان موزه که در پشت فضاهای عبادتی و زیارتی روبه روی محله المشراق واقع است. مساحت آن ۱۶۳۰۰ متر مربع و در ۵ طبقه است که شامل بخش های اداری ، عرصه نمایش ، فرهنگی، حفاظت ، پشتیبانی و رفاهی می باشد.[۱۰] آثار و اشیاء نفیس تاریخی مربوط به فرهنگ و هنر ایرانی در حرم مطهر علوی وجود دارد که مربوط به دوره عضد الدوله دیلمی تا عصر معاصر است. آخرین هدایای گرانبهای سلاطین ایرانی به آستان امیرمومنان که به این مجموعه اضافه شده است مربوط به زمان قاجار و حدود ۱۸۰ سال پیش می‌باشد. [۱۱]

کتابخانه

کتابخانه آستان علوی با ظرفیت یک ملیون کتاب و مجهز به کارگاه ترمیم نسخ خطی. همچنین یک شبستان بزرگ به منظور برگزاری دروس حوزوی و سخنرانی های دینی در این قسمت قرار دارد.[۱۲] ساختمان کتابخانه در پنج طبقه و به مساحت ۳ هزار متر مربع ومساحت کلی ۱۵ هزار متر مربع در ضلع شمالی صحن و مقابل محله الحویش واقع است. [۱۳]

صحن ویژه کودکان

تولیت آستان علوی از نامگذاری دو صحن در داخل این صحن با نامهای (صحن حضرت محسن ) و (صحن حضرت رقیه ) خبر داد. انگیزه آستان از این نامگذاری تخصیص این دو صحن برای اجرای برنامه های فرهنگی و آموزشی و مذهبی برای کودکان و نوجوانان اعلام شد. سایت آستان قدس علوى

سازه‌های چوبی

درب های چوبی صحن حضرت زهرا.jpg

ساخت سازه‌های چوبی این صحن برعهده صنایع چوب آستان قدس رضوی است. [۱۴]

پانویس‌ها

منابع