شنبه
شَنبِه، نخستین روز هفته در گاهشماری هجری است و در فرهنگ اسلامی، اولین روز کاری به شمار میرود. شنبه در قانون و فرهنگ کشورهای غیر اسلامی روز کاری نیست. قرآن از شنبه در ماجرای اصحاب السبت، نام برده است.
واژه شنبه
شنبه، یا شَبّات در زبان عبری که مُعَرَّب آن سَبْت است،[۱] روز هفتم هفته یهودیان به شمار میرود و در فرهنگ اسلامی، روز آغاز هفته و پس از جمعه قرار دارد. این روز در انگلیسی «Saturday» خوانده میشود. همچنین در گاهشماری آریایی، شنبه «کیوانشید» نام داشته است.[۲][یادداشت ۱]
شنبه در قرآن
در قرآن کریم در سورههای (فرقان، ۴۷ و نبأ، ۹) معنای لغوی "سبت" کاربرد داشته و در سورههای (بقره، ۶۵؛ نساء، ۴۷؛ نساء، ۱۵۴؛ اعراف، ۱۶۳؛ نحل، ۱۲۴) به داستان اصحاب سبت اشاره شده است. [۳]
آیة الله مکارم شیرازی در توضیح کلمه سبت در آیه ۴۷ سوره فرقان، مینویسد: "سُبات" در لغت از ماده "سَبْت" (بر وزن وقت) به معنی قطع نمودن است، سپس به معنی تعطیل کردن کار به منظور استراحت آمده، و اینکه "روز شنبه" را در لغت عرب "یَومُ السَّبت" مینامند برای آن است که نامگذاری آن از برنامه یهود گرفته شده چرا که شنبه، روز تعطیلی آنها بود. [۴]
علامه طباطبایی نیز در توضیح کلمه سبات در آیه ۹ سوره نبأ مینویسد: کلمه "سبات" به معنای راحتی و فراغت است، چون خوابیدن باعث آرامش و تجدید قوای حیوانی و بدنی میشود و خستگی ناشی از بیداری و تصرفات نفس در بدن از بین میرود. بعضی گفتهاند: کلمه "سبات" به معنای قطع است و اگر خواب را قطع خوانده، بدین جهت بوده که در خواب تصرفات نفس در بدن قطع میشود. بعضی دیگر گفتهاند:"سبات" به معنای مرگ است. [۵]حسن مصطفوی واژه شناس قرآن در التحقیق واژه سبت را به معنای استراحت پس از عمل می داند که در تمام مصادیقش این مفهوم وجود دارد ومرگ هم چون پس از مدتی طولانی کار کردن و زندگانی است مصداق سبات است. [۶]
شنبه در دیگر ادیان و فرهنگها
در عهد عتیق روز سبت روزی مقدس در ابتدای خلقت است [۷] و به وضوح بیان شده که خدا پس از آفرینش زمین و آسمان و آنچه در آن است، دست از کار کشید و استراحت کرد. [۸] از اینرو شنبه برای عبادت پروردگار و توقف هر گونه کاری در نظر گرفته میشود.[۹] یهودیان تا به امروز به این سنت دیرین مقید ماندهاند و غالب آنان این سنت موسوی را پاس میدارند. [۱۰] اگرچه برخی از آنها در روز شنبه، پیمان الهی را شکستند و به دنبال کار و جمع آوری روزی رفتند؛ پس بر اساس عهد عتیق، مستحق مرگ شدند.[۱۱]
برخی از بنی اسراییل به فرمان خدا گردن ننهادند و روز هفتم نیز برای جمع آوری غذا به بیرون رفتند، اما هر چه گشتند چیزی نیافتند. خداوند به موسی گفت: این قوم تو تا کی میخواهند نافرمانی کنند مگر نمیدانند که من روز ششم، خوراک دو روز را به آنها میدهم و روز هفتم را که شنبه باشد، روز استراحت و عبادت معین کردم.[۱۲]
چهارمین فرمان از فرامین دهگانه مقدس خدا به حضرت موسی درباره روز سبت است: «روز سبت را به یاد داشته باش و آن را مقدس بدار. در هفته شش روز کار کن ولی در روز هفتم که سبت خداوند است، هیچ کار نکن، نه خودت، نه پسرت، نه دخترت، نه غلامت، نه کنیزت، نه مهمانانت و نه چهارپایانت.» [۱۳]
در عهد عتیق شنبه روز خاص عبادت پروردگار روز سبت یا شنبه است [۱۴] و علاوه بر اینکه قربانی ویژهای دارد روز عبادت دسته جمعی و همگانی نیز هست. خدا همگان را دعوت میکند تا برای عبادت او در خانه عبادت جمع شوند و اجتماع مقدس عبادت را شکل دهند.[۱۵] و درباره نافرمانی بنیاسرائیل میگوید: “پس در روز سبت استراحت و عبادت کنید، چون روز مقدسی است. آنکه از این آیین سرپیچی نماید و در این روز کار کند باید کشته شود.» [۱۶]
در سنت مسیحی که مبتنی بر شریعتهای پیشین است نیز، روز سبت، روز توقف کار و تلاش و روز استراحت به حساب میآید و بر اساس گزارش عهد جدید، عیسی مسیح و مسیحیان اولیه، در کنیسههای یهودیان در همان روزهای شنبه حضور مییافتند و به عبادت پروردگار مشغول میشدند.[۱۷] عیسی مسیح در روزهای شنبه نیز در کنیسههای یهودیان حاضر میشد و به کار تبلیغی خویش میپرداخت.[۱۸]
بر پایه گزارشی در کتاب مقدس از شفا دادن مسیح، میتوان نتیجه گرفت شفای بیمار را نیز میتوان در روز شنبه انجام داد و این خلاف تعطیلی شنبه نیست.[۱۹]
بنا بر نقل مُرقُس نیز، مسیح گوید: من صاحب اختیار روز شنبه هستم و اختیار دارم بگویم مردم در روزهای شنبه چه باید بکنند و چه نباید بکنند.» [۲۰] در زبان انگلیسی شنبه را Saturday گویند یعنی روز زحل و رنگ آن به همین مناسبت سیاه است زیرا رنگ زحل در آسمان کمی به سیاهی می زند.در اساطیر یونان زحل که نامش chronos یعنی زمان است ،پدر خدایان یونانی است.[۲۱] در علم احکام نجوم ربِّ آن زُحَل و منسوب به آن است. [۲۲]
اعمال
- دعای مخصوص روز شنبه [یادداشت ۲] [۲۳]«به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانیاش همیشگى است؛ به نام خدا که سخن پناهجویان و گفتار پرهیزگاران است و پناه میبرم به خدای بلندمرتبه از ستم ستمگران و نیرنگ حسودان و سرکشی ظالمان و او را میستایم، ستایشی برتر از ستایش ستایشگران، خدایا! تویی یگانه بیانباز(شریک) و پادشاهِ علی الاطلاق، در فرمانرواییات مخالفت نشوی و در پادشاهیات هماوردی نداری، از تو میخواهم که بر بنده و فرستادهات محمد درود فرستی و سپاسِ نعمتهایت را چنان قسمت من کن که مرا به کمال خشنودیات نائل گرداند؛و مرا به لطف توجهت بر طاعت و پایبندی بر بندگیات و شایستگی پاداشت یاری کنی و تا زندهام به بازداشتن از گناهانت بر من مهر ورزی و تا زمانی که مرا باقی میداری بر انجام آنچه بهرهام رساند توفیقم دهی و به کتاب خود (قرآن) برای پذیرش حق، سینهام را فراخ گردانی و بارِ گناهانم را با تلاوتش از نامه اعمالم فروریزی و در دین و جانم به من سلامت بخشی و کسانی که به آنها انس گرفتهام از من وحشتزده نکنی و در باقیمانده عمرم احسانت را بر من تمام کنی، چنانکه در گذشته عمرم بر من احسان نمودی، ای مهربانترین مهربانان.» [۲۴]
- زیارت رسول الله در روز شنبه [یادداشت ۳] [۲۵]
- نماز روز شنبه: سيّد ابن طاووس از حضرت عسکرى عليه السّلام روايت كرده: آن حضرت فرمود: در كتابهاى پدرانم خواندم كه هركس در روز شنبه چهار ركعت نماز بجا آورد و در هر ركعتى سورههاى حمد و قل هو الله و آية الكرسى را بخواند، خدا او را در درجه پيامبران و شهدا و صالحان بنويسد كه نيكو رفيقانى هستند.[۲۸]
- تسبیح روز شنبه [یادداشت ۴] [۲۹]
- استخاره: محدث کاشانی در كتاب «تقويم المحسنين» براى استخاره به قرآن مجيد، در ايام هفته ساعاتى را نقل كرده و گفته است: اختيار اين ساعات، بنا بر مشهور بين اهل ايمان است، اگرچه حديثى از اهل بيت بر آن يافت نشده است. بنابر این نظر، استخاره در روز شنبه تا وقت ناهار خوب است، آنگاه از ظهر شرعى تا عصر.[۳۱]
- زیارت قبور مؤمنان: استحباب زیارت قبور مؤمنان و دعا کردن برای آنان در احادیث زیادی سفارش شده است. از جمله در حدیثی از امیرالمؤمنین علیهالسلام این مضمون آمده است که مردگان خود را زیارت کنید چرا که آنها از زیارت شما خوشحال میشوند، و حاجت خود را نزد قبر پدر و مادر طلب نمایید.[۳۲] بهترین زمان این زیارت، بین الطلوعین جمعه، صبح شنبه، دوشنبه و عصر پنجشنبه است.[۳۳]
- سفر کردن: در روایت آمده است: شايسته است روز چهارشنبه، پنجشنبه و جمعه را روزه بدارى و براى سفر كردن، روز شنبه يا روز سه شنبه يا روز پنجشنبه را اختيار كنى و از سفر كردن در روز دوشنبه و چهارشنبه و پيش از ظهر روز جمعه اجتناب كن.[۳۴]
تصویب تعطیلی شنبهها در مجلس شورای اسلامی ایران
در ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ش در مجلس شورای اسلامی، طرحی تصویب شد که بنا بر آن در ایران روز شنبه در کنار روز جمعه تعطیل رسمی خواهد بود.[۳۵] پیش از آن در تقویم جمهوری اسلامی ایران و نیز قانون اساسی این کشور روز جمعه به عنوان تنها روز تعطیل رسمی هفته به شمار میرفت.
هدف از تعطیلی شنبهها، هماهنگشدن با بازارهای جهانی بیان شده بود. این مصوبه با واکنشهای مختلفی مواجه شد. آیتالله سبحانی در بیانهای آن ر از لحاظ داخلی و خارجی قابل ملاحظه خواند و خواستار تجدیدنظر در آن شد. [۳۶] آیتالله مکارم شیرازی، تعطیلی شنبهها را نمادِ دین یهود و انجام آن در جوامع اسلامی را تشبه به کفار و تضعیف فرهنگی اسلامی دانست.[۳۷] آیتالله جوادی نیز در پاسخ به استفتائی گفته بود:
- «از آنجا که تعطیلی روز شنبه هماهنگ شدن با بازار و دادوستدهای اقتصادی جهانی است و مؤثر در حل برخی از مشکلات اقتصادی و مهار تورم است و قصد تشبه به مخالفین نیست بلکه تعامل است، لذا تعطیلی روز شنبه، علاوه بر روز جمعه، مانعی ندارد.»[۳۸]
وقایع تاریخی
- در برخی روایات روز شنبه به عنوان روز ظهور امام زمان معرفی شده است. «امام باقر(ع): گوئی قائم (عليه السلام) را مي بينم در روز عاشورا، روز شنبه که بين رکن و مقام ايستاده است و جبرئیل در برابرش ندا سر میدهد: بیعت از آن خداست و او زمین را پس از آن که از ستم پرشده از عدل پر میکند»[۳۹]
- آیت الله خویی در روز شنبه ۸ صفر ۱۴۱۳ق، ۱۷ مرداد ۱۳۷۱ش، در ۹۴ سالگی به علت بیماری قلبی در کوفه درگذشت. [۴۰]
پانویس
- ↑ فلسفه تقسیم و نامگذاری روزهای هفته، دكتر محمدتقی یونسی رستمی، وبگاه همای گیلان
- ↑ نام روزهای هفته در ایران باستان، تابناک.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ۱۳۸۶ش، ج۶، ص، ۴۲۰
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۸۶ش، ج ۶، ص، ۴۹۳
- ↑ طباطبایی، محمد حسین، ترجمه المیزان فی تفسیر القرآن، مترجم: موسوی همدانی، ۱۳۷۴ش، ج۲۰، ص، ۲۶۲
- ↑ مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم،۱۳۶۸ ش، ج۵، ص۱۷.
- ↑ پیدایش،۱:۲-۴
- ↑ پیدایش،۱:۲-۴
- ↑ لاویان، ۳:۲۳
- ↑ خروج، ۲۰: ۸-۱۱
- ↑ خروج، ۱۴:۳۱
- ↑ خروج، ۲۹:۱۶
- ↑ خروج، ۲۰: ۸-۱۱
- ↑ لاویان، ۳:۲۳
- ↑ لاویان، ۳:۲۳
- ↑ خروج، ۱۴:۳۱
- ↑ رک. اعمال رسولان، ۱۷و ۱۸
- ↑ رک. لوقا، ۱۶:۴
- ↑ رک. مرقس، ۳
- ↑ مرقس، ۲۸:۲
- ↑ حفیظی، حکمت نامگذاری روزهای هفته به زبان انگلیسی، وبلاگ حفیظی.
- ↑ دهخدا، لغت نامه، ذیل شنبه.
- ↑ عبدالهی مهدی، مفاتیح النجاح، ج۲ ص۶۴، انتشارات تحسین ۱۳۹۶
- ↑ https://www.erfan.ir/mafatih11/
- ↑ مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی
- ↑ مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، اعمال ماه رجب
- ↑ مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی
- ↑ مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، نمازهای ایام هفته
- ↑ مصباح المتهجد، أدعية الأسبوع؛ تسبیح يوم السبت
- ↑ ر.ک: وبگاه موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل بیت علیهم السلام
- ↑ مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، ساعات استخاره
- ↑ وسائل الشیعة،، باب ۵۷، ح ۵.
- ↑ الحدائق الناظره، یوسف بحرانی، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، ج۴، ص۱۶۹-۱۷۰
- ↑ مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، آداب سفر
- ↑ «مجلس با تعطیلی شنبهها موافقت کرد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ https://www.asriran.com/fa/news/992727/نامه-آیتالله-سبحانی-به-قالیباف-تعطیلی-شنبه-برخلاف-قانون-اساسی-است
- ↑ «حکم تعطیلی روز شنبه»، دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی.
- ↑ «استفتائی درباره تعطیلی روز شنبه»، پرتال اسراء.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۲، ص۲۹۰.
- ↑ پیری سبزواری، «آیت الله العظمی سید ابوالقاسم خویی؛ قرآن شناس بزرگ معاصر»، ص۴۱-۴۲.
یادداشت
- ↑ کیوان همان سیاره زحل است که بزرگ ترین سیاره پس از مشتری است. شید نیز به معنای نور و روشنایی است.شنبه به معنای سیاره روشن و نورانی را دارد. دهخدا، لغت نامه
- ↑ بِسْمِ اللهِ كَلِمَةِ (كَلِمَةُ)الْمُعْتَصِمِينَ وَ مَقَالَةِ(مَقَالَةُ) الْمُتَحَرِّزِينَ وَ أَعُوذُ بِاللهِ تَعَالَى مِنْ جَوْرِ الْجَائِرِينَ وَ كَيْدِ الْحَاسِدِينَ وَ بَغْيِ الظَّالِمِينَ وَ أَحْمَدُهُ فَوْقَ حَمْدِ الْحَامِدِينَ اللَّهُمَّ أَنْتَ الْوَاحِدُ بِلاَ شَرِيكٍ وَ الْمَلِكُ بِلاَ تَمْلِيكٍ لاَ تُضَادُّ فِي حُكْمِكَ وَ لاَ تُنَازَعُ فِي مُلْكِكَ أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ أَنْ تُوزِعَنِي مِنْ شُكْرِ نُعْمَاكَ مَا تَبْلُغُ بِي غَايَةَ رِضَاكَ وَ أَنْ تُعِينَنِي عَلَى طَاعَتِكَ وَ لُزُومِ عِبَادَتِكَ وَ اسْتِحْقَاقِ مَثُوبَتِكَ بِلُطْفِ عِنَايَتِكَ وَ تَرْحَمَنِي بِصَدِّي (وَ صُدَّنِي) عَنْ مَعَاصِيكَ مَا أَحْيَيْتَنِي وَ تُوَفِّقَنِي لِمَا يَنْفَعُنِي مَا أَبْقَيْتَنِي وَ أَنْ تَشْرَحَ بِكِتَابِكَ صَدْرِي وَ تَحُطَّ بِتِلاَوَتِهِ وِزْرِي وَ تَمْنَحَنِي السَّلاَمَةَ فِي دِينِي وَ نَفْسِي وَ لاَ تُوحِشَ بِي أَهْلَ أُنْسِي وَ تُتِمَّ إِحْسَانَكَ فِيمَا بَقِيَ مِنْ عُمْرِي كَمَا أَحْسَنْتَ فِيمَا مَضَى مِنْهُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
- ↑ أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُهُ وَ أَنَّكَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ رِسَالاتِ رَبِّكَ وَ نَصَحْتَ لِأُمَّتِكَ وَ جَاهَدْتَ فِي سَبِيلِ اللهِ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ أَدَّيْتَ الَّذِي عَلَيْكَ مِنَ الْحَقِّ وَ أَنَّكَ قَدْ رَؤُفْتَ بِالْمُؤْمِنِينَ وَ غَلُظْتَ عَلَى الْكَافِرِينَ وَ عَبَدْتَ اللَهَ مُخْلِصا حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ فَبَلَغَ اللهُ بِكَ أَشْرَفَ مَحَلِّ الْمُكَرَّمِينَ الْحَمْدُ لِلهِ الَّذِي اسْتَنْقَذَنَا بِكَ مِنَ الشِّرْكِ وَ الضَّلالِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اجْعَلْ صَلَوَاتِكَ وَ صَلَوَاتِ مَلائِكَتِكَ وَ أَنْبِيَائِكَ وَ الْمُرْسَلِينَ وَ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ وَ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِينَ وَ مَنْ سَبَّحَ لَكَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ نَبِيِّكَ وَ أَمِينِكَ وَ نَجِيبِكَ وَ حَبِيبِكَ وَ صَفِيِّكَ وَ صِفْوَتِكَ وَ خَاصَّتِكَ وَ خَالِصَتِكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ وَ أَعْطِهِ الْفَضْلَ وَ الْفَضِيلَةَ وَ الْوَسِيلَةَ وَ الدَّرَجَةَ الرَّفِيعَةَ وَ ابْعَثْهُ مَقَاماً مَحْمُوداً يَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخِرُونَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ قُلْتَ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِيماً إِلَهِي فَقَدْ أَتَيْتُ نَبِيَّكَ مُسْتَغْفِراً تَائِباً مِنْ ذُنُوبِي، فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اغْفِرْهَا لِي يَا سَيِّدَنَا أَتَوَجَّهُ بِكَ وَ بِأَهْلِ بَيْتِكَ إِلَى اللهِ تَعَالَى رَبِّكَ وَ رَبِّي لِيَغْفِرَ لِي.ترجمه: شهادت میدهم که معبودی جز خدا نیست، یکتاست و شریکی ندارد و گواهی میدهم که تو فرستاده اویی و تویی محمّد فرزند عبدالله و گواهی میدهم که تو پیامهای پروردگارت را به مردم رساندی و برای امّتت خیرخواهی کردی و در راه خدا با حکمت و اندرز پسندیده کوشیدی و آنچه را از حق بر عهدهی تو بود به همه رساندی و همانا تو به مردم مؤمن مهربانی داشتی و بر کافران سخت گرفتی و خدا را با خلوص کامل تا رسیدن وفاتت بندگی کردی، پس خداوند تو را به برجستهترین جایگاه اهل کرامت برساند؛ خدا را ستایش که ما را به وسیله تو از شرک و گمراهی رهانید.خدایا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، درود خود و فرشتگان و پیامبران و فرستادگان و بندگان شایستهات و همه اهل آسمانها و زمینها و هر آنکه از پیشینیان و آیندگان تسبیح تو را گوید ای پروردگار جهانیان، آری درودت را بر محمّد بنده شایسته و پیامبرت و فرستادهات و امین و برگزیده و محبوب و پاک و بنده و خاص و خالصت و اختیار شده از میان بندگانت، قرار ده. خدایا! به او فضل و برتری و مرتبهی شفاعت و درجه بلند عطا کن و او را به مقام ستودهای که پیشینیان و آیندگان بر آن رشک برند برانگیز. خدا! تو فرمودهای: «اگر آنان هنگامی که [با ارتکاب گناه و رفت وآمد با طاغوت] به خود ستم کردند نزد تو می آمدند و از خداوند درخواست آمرزش می کردند و پیامبر هم برای آنان خواستار آمرزش می شد مسلّماً خداوند را بسیار توبه پذیر و مهربان می یافتند»؛ خدایا! من استغفارکنان و پشیمان از گناهانم نزد پیامبرت آمدم، پس بر محمّد و خاندانش درود فرست و گناهانم را بیامرز. ای سرور ما، دستم به دامن تو و خاندانت، بهجانب خدای متعال که پروردگار من و توست روی میآورم تا مرا بیامرزد. آنگاه سه بار بگو: إِنَّا لِلهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ سپس بگو: أُصِبْنَا بِكَ يَا حَبِيبَ قُلُوبِنَا فَمَا أَعْظَمَ الْمُصِيبَةَ بِكَ حَيْثُ انْقَطَعَ عَنَّا الْوَحْيُ وَ حَيْثُ فَقَدْنَاكَ فَإِنَّا لِلهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ يَا سَيِّدَنَا يَا رَسُولَ اللَهِ صَلَوَاتُ اللهِ عَلَيْكَ وَ عَلَى آلِ بَيْتِكَ [الطَّيِّبِينَ ] الطَّاهِرِينَ هَذَا يَوْمُ السَّبْتِ وَ هُوَ يَوْمُكَ وَ أَنَا فِيهِ ضَيْفُكَ وَ جَارُكَ فَأَضِفْنِي وَ أَجِرْنِي فَإِنَّكَ كَرِيمٌ تُحِبُّ الضِّيَافَةَ وَ مَأْمُورٌ بِالْإِجَارَةِ فَأَضِفْنِي وَ أَحْسِنْ ضِيَافَتِي وَ أَجِرْنَا وَ أَحْسِنْ إِجَارَتَنَا بِمَنْزِلَةِ اللَهِ عِنْدَكَ وَ عِنْدَ آلِ بَيْتِكَ وَ بِمَنْزِلَتِهِمْ عِنْدَهُ وَ بِمَا اسْتَوْدَعَكُمْ مِنْ عِلْمِهِ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ الْأَكْرَمِينَ.ترجمه:ای محبوب دلهای ما، ما به خاطر تو سوگواریم و چه بزرگ است سوگواری بر تو ازآنرو که وحی از ما بریده و هم ازآنرو که به فقدان تو دچار آمدهایم، چه ما از خداییم و بهسوی او باز میگردیم، ای سرور ما، ای فرستادهی خدا، درود خدا بر تو و بر خاندان پاک پاکیزهات باد. امروز روز شنبه است و آن روز توست و من در این روز مهمان تو و پناهنده به درگاه توأم، پس از من پذیرایی کن و به من پناه ده، زیرا تو بزرگمنشی و از سوی حقتعالی مأمور به پناه دادنی، پس از من پذیرایی کن و نیکو پذیرایی کن و ما را پناه ده و نیکو پناهمان ده، به برکت جایگاهی که خدا نزد تو و نزد خاندانت دارد و بهحق جایگاهی که آنان نزد خدا دارند و بهحق آنچه از دانشش نزد شما سپرده که همانا او گرامیترین گرامیان است.}} السَّلامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللهِ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَكَاتُهُ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا خِيَرَةَ اللهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حَبِيبَ اللهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا صِفْوَةَ اللهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِينَ اللهِ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللهِ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ نَصَحْتَ لِأُمَّتِكَ وَ جَاهَدْتَ فِي سَبِيلِ رَبِّكَ وَ عَبَدْتَهُ حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ فَجَزَاكَ اللهُ يَا رَسُولَ اللهِ أَفْضَلَ مَا جَزَى نَبِيّا عَنْ أُمَّتِهِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أَفْضَلَ مَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.ترجمه:سلام و رحمت خدا و برکاتش بر تو ای رسول خدا، سلام بر تو ای محمّد بن عبدالله، سلام بر تو ای اختیار شدهی خدا، سلام بر تو ای محبوب خدا، سلام بر تو ای برگزیده خدا، سلام بر تو ای امین وحی خدا، گواهی میدهم که تو فرستاده خدایی و گواهی میدهم که تو محمّد بن عبدالله هستی و گواهی میدهم که تو امّت خویش را خیرخواهانه پند گفتی و در راه پروردگارت جهاد کردی و او را تا زمانی که مرگت رسید پرستیدی، پس خدا پاداشت دهد ای فرستادهی خدا، بهترین پاداشی که به پیامبری از سوی امّتش میدهد. خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست؛ برترین درودی که بر ابراهیم و خاندان ابراهیم فرستادی، همانا تو ستوده و بزرگواری.}}
- ↑ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ سُبْحَانَ الْإِلَهِ الْحَقِّ سُبْحَانَ الْقَابِضِ الْبَاسِطِ سُبْحَانَ الضَّارِّ النَّافِعِ سُبْحَانَ الْقَاضِي بِالْحَقِّ سُبْحَانَهُ وَ بِحَمْدِهِ سُبْحَانَ الْعَلِيِّ الْأَعْلَى سُبْحَانَ مَنْ عَلَا فِي الْهَوَاءِ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى سُبْحَانَ الْحَسَنِ الْجَمِيلِ سُبْحَانَ الرَّءُوفِ الرَّحِيمِ سُبْحَانَ الْغَنِيِّ الْحَمِيدِ سُبْحَانَ الْخَالِقِ الْبَارِئِ سُبْحَانَ الرَّفِيعِ الْأَعْلَى سُبْحَانَ الْعَظِيمِ الْأَعْظَمِ سُبْحَانَ مَنْ هُوَ هَكَذَا وَ لَا هَكَذَا يَكُونُ غَيْرُهُ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ لِرَبِّي الْحَيِّ الْحَلِيمِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ وَ بِحَمْدِهِ سُبْحَانَ مَنْ هُوَ دَائِمٌ لَا يَسْهُو سُبْحَانَ مَنْ هُوَ قَائِمٌ لَا يَلْهُو سُبْحَانَ مَنْ هُوَ غَنِيٌّ لَا يَفْتَقِرُ سُبْحَانَ مَنْ تَوَاضَعَ كُلُّ شَيْءٍ لِعَظَمَتِهِ سُبْحَانَ مَنْ ذَلَ كُلُّ شَيْءٍ لِعِزَّتِهِ سُبْحَانَ مَنِ اسْتَسْلَمَ كُلُّ شَيْءٍ لِقُدْرَتِهِ سُبْحَانَ مَنْ خَضَعَ كُلُّ شَيْءٍ لِمُلْكِهِ سُبْحَانَ مَنِ انْقَادَتْ لَهُ الْأُمُورُ بِأَزِمَّتِهَا
منابع
- پیری سبزواری، حسین، «آیتالله العظمی سید ابوالقاسم خویی؛ قرآنشناس بزرگ معاصر»، در ماهنامه گلستان قرآن، شماره ۱۲۶، آبان ۱۳۸۱ش.
- مدرس، محمدعلی، ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب، تهران، خیام، ۱۳۶۹ش.
- مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۶ش.
- موسوی همدانی، محمدباقر، ترجمه تفسیر المیزان،ناشر: جامعه مدرسين حوزه علميه قم، دفتر انتشارات اسلامى، قم ۱۳۷۴ش، چاپ پنجم.
- نام روزهای هفته در ایران باستان، تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۳۹۱ش، تاریخ بازدید: ۱۶ خرداد ۱۴۰۲ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶ش.
- «استفتائی درباره تعطیلی روز شنبه»، پرتال اسراء، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
- حفیظی، حکمت نامگذاری روزهای هفته به زبان انگلیسی، وبلاگ حفیظی، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۳۹۰، تاریخ بازدید: ۱۶ خرداد ۱۴۰۲ش.
- «مجلس با تعطیلی شنبهها موافقت کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.