فیض بن مختار کوفی

فیض بن مختار کوفی
از اصحاب خاص امام صادق(ع)
اطلاعات فردی
لقب	کوفی، جُعفی و خَثْعَمی
صحابی	امام باقر(ع) و امام صادق(ع) و امام کاظم(ع)
اطلاعات حدیثی
راوی از معصوم	امام باقر(ع)، امام صادق(ع) و امام کاظم(ع)
راویان از او	سیف بن عَمِیره نَخَعی و جعفر بن بشیر بَجِلّی
موضوع روایات	اعتقادی، تفسیری و فقهی

فیض بن مختار کوفی (زنده در ۱۴۸ق)^[۱] در شمار راویان امام باقر(ع)، امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) ذکر شده است.^[۲] شیخ مفید نیز او را از اصحاب خاص امام صادق(ع) دانسته است.^[۳] برخی از عالمان علم رجال همچون نجاشی،^[۴] شیخ مفید،^[۵] علامه حلی^[۶] و علامه مجلسی،^[۷] فیض را ثقه دانسته‌اند. همچنین شیخ مفید او را از فقیهان صالح می‌داند.^[۸] فیض بن مختار، کسی است که روایت امام صادق(ع) درباره امامت امام کاظم(ع) را نقل کرده است.^[۹] به گفته کَشّی، فیض بن مختار اولین کسی است که موضوع امامت امام کاظم(ع) را از امام صادق(ع) شنیده است.^[۱۰]

نجاشی و شیخ طوسی برای او کتابی ذکر کرده‌اند^[۱۱] که جعفر سبحانی، رجال‌شناس شیعی، آن را کتاب حدیثی دانسته است.^[۱۲] بر اساس منابع رجالی و حدیثی، راویان متعددی همچون سیف بن عَمیره نَخَعی،^[۱۳] جعفر بن بَشیر بِجِلّی،^[۱۴] عبدالله بن قَلاء،^[۱۵] عُمَر رُمَّانی،^[۱۶] احمد بن حسن مِیْثَمی،^[۱۷] و اَبُو نَجِیح مِسْمَعی^[۱۸] از او روایت نقل کرده اند.

فیض بن مختار در اسناد روایات تفسیری،^[۱۹] روایات اعتقادی^[۲۰] و روایات فقهی^[۲۱] حضور دارد. برای او لقب‌هایی همچون جُعفی،^[۲۲] کوفی^[۲۳] و خَثْعَمی^[۲۴] ذکر شده است. اما ابن‌داود، لقب خثعمی را صحیح ندانسته است.^[۲۵]

پانویس

↑ سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، مؤسسه امام صادق(ع)، ج۲، ص۴۵۲.
↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ علامه‌ حلى، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.
↑ شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.
↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱.
↑ شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.
↑ علامه‌ حلى، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.
↑ مجلسی، الوجیزة، ۱۴۱۵ق، ص۲۷۹.
↑ شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.
↑ شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.
↑ کشى، رجال الکشی، ۱۴۰۹ق، ص۳۵۴.
↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ شیخ طوسی، فهرست کتب الشیعة، ۱۴۲۰ق‏، ص۳۶۶.
↑ سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، مؤسسه امام صادق(ع)، ج۲، ص۴۵۳.
↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۵۱.
↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۳۷۷.
↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۰۷.
↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۱۱.
↑ صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق‏، ج۱، ص۱۳۷؛ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۰۹.
↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۲۶۹.
↑ برای نمونه بنگرید به: عیاشى، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق‏، ج۲، ص۱۱۵.
↑ برای نمونه بنگرید به: صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق‏، ج۱، ص۱۳۷.
↑ برای نمونه بنگرید به: شیخ ‌صدوق، من لا یحضره الفقیه‏‏، ۱۴۱۳ق، ج۳، ص۳۴۰؛ شیخ ‌طوسى‏، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق‏، ج۷، ص۲۰۰.
↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ شیخ طوسی، رجال ‌الطوسی، ۱۳۷۳ش، ص۲۷۰.
↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ ابن‌داود حلّی، الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۲۷۴.
↑ علامه‌ حلى، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.
↑ ابن‌داود حلّی، الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۲۷۴.

منابع

ابن‌داود حلّی، حسن بن علی بن داود، الرجال، تهران، دانشگاه تهران، چاپ اول، ۱۳۴۲ش.
سبحانی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، تحقیق گروه پژوهشی مؤسسه امام صادق(ع)، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، بی‌تا.
شیخ ‌صدوق، محمد بن علی‏، من لا یحضره الفقیه‏، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏، چاپ دوم‏، ۱۴۱۳ق.
شیخ ‌طوسى، محمد بن حسن‏، تهذیب الأحکام، تحقیق خرسان، حسن الموسوى‏، تهران، دار الکتب الإسلامیه‏، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق‏.
شیخ طوسی، محمد بن حسن، رجال ‌الطوسی، تصحح جواد قیومی اصفهانی، قم، موسسة النشر الاسلامی، ۱۳۷۳ش
شیخ طوسی، محمد بن حسن، فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماءالمصنّفین و أصحاب الأصول، تحقیق عبدالعزیز طباطبائی، قم، مکتبة المحقق الطباطبائی چاپ اول، ۱۴۲۰ق.
شیخ مفید، محمد بن محمد، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، تحقیق موسسه آل البیت(ع)، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
صفار، محمد بن حسن‏، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد(ع)، تحقیق محسن بن عباسعلی‏ کوچه باغی، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی‏، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
علامه‌ حلى، حسن بن یوسف، خلاصة الأقوال في معرفة أحوال الرجال، تحقیق محمدصادق بحرالعلوم، نجف، دارالذخائر، چاپ دوم، ۱۴۱۱ق.
عیاشى، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تحقیق سیدهاشم رسولى محلاتى، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول، ۱۳۸۰ق.
کشى، محمد بن عمر، رجال الکشی- إختیار معرفة الرجال، تحقیق محمد بن حسن طوسى و حسن مصطفوى، مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.
کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
نجاشی، احمدبن علی، رجال النجاشی، قم، موسسة النشر الاسلامی، چاپ ششم، ۱۳۶۵ش.
مجلسی، محمدباقر، الوجیزة فی علم الرجال، بیروت، موسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۵ق.

[1] سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، مؤسسه امام صادق(ع)، ج۲، ص۴۵۲.

[2] نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ علامه‌ حلى، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.

[3] شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.

[4] نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱.

[5] شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.

[6] علامه‌ حلى، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.

[7] مجلسی، الوجیزة، ۱۴۱۵ق، ص۲۷۹.

[8] شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.

[9] شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۱۶.

[10] کشى، رجال الکشی، ۱۴۰۹ق، ص۳۵۴.

[11] نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ شیخ طوسی، فهرست کتب الشیعة، ۱۴۲۰ق‏، ص۳۶۶.

[12] سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، مؤسسه امام صادق(ع)، ج۲، ص۴۵۳.

[13] کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۵۱.

[14] کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۳۷۷.

[15] کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۰۷.

[16] کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۱۱.

[17] صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق‏، ج۱، ص۱۳۷؛ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۰۹.

[18] کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۲۶۹.

[19] برای نمونه بنگرید به: عیاشى، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق‏، ج۲، ص۱۱۵.

[20] برای نمونه بنگرید به: صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق‏، ج۱، ص۱۳۷.

[21] برای نمونه بنگرید به: شیخ ‌صدوق، من لا یحضره الفقیه‏‏، ۱۴۱۳ق، ج۳، ص۳۴۰؛ شیخ ‌طوسى‏، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق‏، ج۷، ص۲۰۰.

[22] نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ شیخ طوسی، رجال ‌الطوسی، ۱۳۷۳ش، ص۲۷۰.

[23] نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۱؛ ابن‌داود حلّی، الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۲۷۴.

[24] علامه‌ حلى، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.

[25] ابن‌داود حلّی، الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۲۷۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]

[۲۴]

[۲۵]