یاسر خادم
| خادم امام رضا(ع) | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| لقب | قُمِّی |
| مذهب | شیعه |
| صحابی | امام رضا(ع) |
| اطلاعات حدیثی | |
| راوی از معصوم | امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) و امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) |
| روایت از | یسع بن حمزه |
| راویان از او | ابراهیم بن هاشم و احمد بن اسحاق و سَهل بن زیاد و علی بن إبراهیم و یعقوب بن یزید و محمد بن عیسی یَقْطِینی |
| موضوع روایات | اعتقادی، فقهی و اخلاقی |
یاسر خادم مُلَقَّب به قمِّی[۱] از اصحاب امام رضا(ع)[۲] و خادم ایشان بوده است.[۳] او از امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) و امام حسن عسکری(ع)[۴] روایت نقل کرده و از راویان امام هادی(ع) نیز دانسته شده است.[۵] یاسر همچنین از یسع بن حمزه روایت نقل کرده است.[۶] گزارش شده که احمد بن محمد برقی مجموعه پرسشهای یاسر خادم از امام رضا(ع) را نقل کرده است.[۷]
برخی با استناد به ثقه بودن تمام راویانِ طریق شیخ صدوق به یاسر،[۸] او را مورد قبول شیخ صدوق معرفی کردهاند.[۹] بعضی نیز روایات او از امام رضا(ع) در فضایل امام علی(ع) را نشانه حُسن عقیدهاش دانستهاند.[۱۰] همچنین ابنداوود، رجالی شیعه، در کتاب رجالی خود، او را در زمره راویان مدحشده آورده است.[۱۱] عبدالله مامقانی، رجالشناس، از ظاهر کلام نجاشی و شیخ طوسی استفاده کرده که آنان یاسر را امامی دانستهاند.[۱۲] در مقابل، برخی او را غیر امامی معرفی کردهاند؛ اما محمدتقی شوشتری این دیدگاه را نپذیرفته و وی را امامی میداند.[۱۳]
شوشتری، عالم علم رجال، با اشاره به اینکه برخی یاسر را از خادمان مأمون، از خلفای عباسی، دانستهاند،[۱۴] معتقد است که او را با یاسر، خادم هارون عباسی، پنجمین خلیفه عباسی،[۱۵] اشتباه گرفتهاند.[۱۶]
بر پایه منابع حدیثی و رجالی، شماری از راویان از یاسر خادم روایت نقل کردهاند؛ از جمله ابراهیم بن هاشم،[۱۷] احمد بن اسحاق قمی،[۱۸] و سَهل بن زیاد،[۱۹] و علی بن ابراهیم قمی،[۲۰] و نُوح بن شُعَیْب[۲۱] و یعقوب بن یزید[۲۲] و محمد بن عیسی یَقْطِینی.[۲۳] به گفته شوشتری، از میان این راویان، علی بن ابراهیم، بیشترین روایت را از یاسر خادم نقل کرده است.[۲۴]
نام یاسر خادم با عناوینی چون یاسر، یاسر خادم، یاسر قمی و یاسر خادم الرضا(ع) در اسناد ۲۴ روایت آمده[۲۵] و روایاتش در حوزههای اعتقادی،[۲۶] فقهی[۲۷] و اخلاقی[۲۸] قرار دارد.
درباره وفات یاسر خادم در منابع رجالی، چیزی ذکر نشده ولی به گفته جعفر سبحانی، او در سال ۲۲۰ق زنده بوده است.[۲۹]
پانویس
- ↑ شیخ طوسی، رجال الطوسی، ۱۳۷۳ش، ص۳۶۹؛ برقی، رجال البرقی، ۱۳۴۲ش، ص۵۱.
- ↑ شیخ طوسی، رجال الطوسی، ۱۳۷۳ش، ص۳۶۹.
- ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۳.
- ↑ خویی، معجم رجالالحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۱.
- ↑ سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۶۰۹.
- ↑ سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۶۰۹.
- ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۳.
- ↑ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ۱۴۱۳ق، ج۴، ص۴۵۳.
- ↑ نمازی شاهرودی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۸۰.
- ↑ نمازی شاهرودی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۸۰.
- ↑ ابنداود حلّی، الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۳۷۰.
- ↑ مامقانی، تنقیح المقال، نجف، ج۳، ص۳۰۷.
- ↑ شوشتری، قاموس الرجال، ۱۳۶۸ش، ج۱۱، ص۳.
- ↑ شوشتری، قاموس الرجال، ۱۳۶۸ش، ج۱۱، ص۳.
- ↑ سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۰۶ق، ص۳۲۵.
- ↑ شوشتری، قاموس الرجال، ۱۳۶۸ش، ج۱۱، ص۳.
- ↑ خویی، معجم رجالالحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۰.
- ↑ خویی، معجم رجالالحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۱.
- ↑ خویی، معجم رجالالحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۱.
- ↑ خویی، معجم رجالالحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۱.
- ↑ خویی، معجم رجالالحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۱.
- ↑ شیخ صدوق، علل الشرائع، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۳۹۱.
- ↑ سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۶۰۹.
- ↑ شوشتری، قاموس الرجال، ۱۳۶۸ش، ج۱۱، ص۵.
- ↑ سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۶۰۹.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۳۳۸؛ شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا(ع)، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص۱۱۴.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۲۶۸ و ج۲، ص۱۷۱؛ شیخ صدوق، علل الشرائع، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۳۹۱؛ شیخ طوسى، تهذیب الأحکام، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۸۳.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۲۹۷.
- ↑ سبحانی، موسوعة طبقات الفقهاء، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۶۰۸.
منابع
- ابنداود حلّی، حسن بن علی بن داود، الرجال، تهران، دانشگاه تهران، چاپ اول، ۱۳۴۲ش.
- برقی، احمد بن محمد، رجال البرقی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۴۲ش.
- خویی، ابوالقاسم، معجم رجالالحدیث و تفصیل رواة الحدیث، ایران، بینا، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۰.
- سبحانی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، چاپ اول، ۱۴۱۸ق.
- سیوطی، عبدالرحمن، تاریخ الخلفاء، بیروت، دار القلم، ۱۴۰۶ق.
- شوشتری، محمدتقی، قاموس الرجال، قم، انتشارات اسلامی، ۱۳۶۸ش.
- شیخ صدوق، محمد بن على، علل الشرائع، ، تهران، کتاب فروشى داورى، چاپ اول، ۱۳۸۵ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، عیون أخبار الرضا(ع)، تحقیق مهدی لاجوردی، تهران، جهان، چاپ اول، ۱۳۷۸ق.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق.
- شیخ طوسى، محمد بن حسن، تهذیب الأحکام، تحقیق حسن خرسان، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، تصحح جواد قیومی اصفهانی، قم، موسسة النشر الاسلامی، ۱۳۷۳ش.
- صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد(ع)، تحقیق محسن بن عباسعلی کوچه باغی، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
- مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم الرجال، نجف، بینا، بیتا.
- نجاشی، احمدبن علی، رجال النجاشی، قم، موسسة النشر الاسلامی، چاپ ششم، ۱۳۶۵ش.
- نمازی شاهرودی، علی، مستدرکات علم رجال الحدیث، تهران، فرزند مولف، ۱۴۱۴ق.