پرش به محتوا

جواد (لقب)

جَواد یا جواد الائمه از مشهورترین القاب امام محمد تقی(ع) امام نهم شیعیان[۱] و به‌معنای سخاوت و بخشندگی است.[۲]
نقل شده است که امام نهم به دلیل جود و سخاوت، به «جواد» ملقب شد.[۳] باقرشریف قرشی (درگذشت: ۱۴۳۳ق)، پژوهشگر تاریخ تشیع، در کتاب حیاة الامام محمد الجواد(ع)، علت این لقب را خیرخواهی و احسان فراوان او به مردم دانسته است.[۴] جود و بخشندگی امام جواد(ع) چنان بود که او را از دیگران متمایز می‌کرد.[۵]

در کتاب کَشف الغُمَّه تألیف قرن هفتم قمری، از حافظ عبدالعزیز مورخ، فقیه و محدث حنبلی نقل شده است که امام محمدِ تقی به جواد ملقب بود.[۶] همچنین در دعای توسل، امام جواد با لقب جواد مورد خطاب قرار گرفته است.[۷]

محمدحسین غروی اصفهانی (درگذشت: ۱۳۶۱ق) شاعر و مجتهد شیعه دباره جود و بخشندگی امام جواد چنین سروده است:

هو الجواد لا الی نهایة
وجوده غایة کل غایة
هو الجواد بالوجود الساری
وجوده مظهر جود الباری
هو الجواد المحض لا لغایة
فانه المبدء والنهایة
وکل ما فی الکون فیض جوده
والجود کالذاتی فی وجوده

ترجمه: او بی‌نهایت بخشنده است و بخشش او غایت هر هدفی است. بخشش و جود با وجود او در همه جا جاری است و بخشش او مظهر جود و بخشندگی خداست. بخشندگی‌اش برای رسیدن به غایت و هدفی نیست زیرا که او خودش نقطه آغاز و پایان است. هر چه در جهان است از فیض جود اوست و جود و بخشندگی در ذات اوست.[۸]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ شوشتری، احقاق الحق، ۱۴۰۹ق، ج۲۹، ص۷.
  2. ↑ فیروزآبادی، القاموس المحیط، ج۴، ص۳۴۱.
  3. ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ۱۴۰۷ق، ج۱۵، ص۳۸۵.
  4. ↑ قرشی، حیاة الإمام محمد الجواد(ع)، ۱۴۱۸ق، ص۲۳.
  5. ↑ خنجی اصفهانی، وسیلة الخادم، ۱۳۷۵ش، ص۲۵۳.
  6. ↑ اربلی، کشف الغمه، دارالاضواء، ج۳، ص۱۳۷.
  7. ↑ قمی، مفاتیح الجنان، ۱۴۱۵ق، ۱۸۵.
  8. ↑ غروی اصفهانی، الانوارالقدسیه، مؤسسة المعارف الإسلامیّة، ص۱۰۴.

منابع

  • اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه، بیروت، دارالاضواء.
  • خنجی، فضل‌الله روزبهان، وسیلة الخادم إلی المخدوم در شرح صلوات چهارده معصوم علیهم السلام، قم، انصاریان، ۱۳۷۵ش.
  • ذهبی، تاریخ الاسلام، تحقیق: عمر عبدالسلام تدمری، بیروت، دار الکتاب العربی، ۱۴۰۷ق.
  • غروی اصفهانی، محمدحسین، الانوار القدسیه، مؤسسة المعارف الإسلاميّة، بی‌تا، بی‌جا.
  • فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، القاموس المحیط، بی‌نا، بی‌جا.
  • قرشی، باقرشریف، حیاة الإمام محمد الجواد(ع)، نشر امیر، ۱۴۱۸ق.
  • قمی، عباس، مفاتیح الجنان، بیروت، دار الملاک، ۱۴۱۵ق.