پرش به محتوا

ام‌المؤمنین (لقب)

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه
همسران پیامبر (ص)
خدیجه دختر خویلد (ازدواج: ۲۵ عام‌الفیل)
سوده دختر زمعه (ازدواج: قبل از هجرت)
عایشه دختر ابوبکر (ازدواج: ۲ق)
حفصه دختر عمر بن خطاب (ازدواج: ۳ق)
زینب دختر خزیمه (ازدواج: ۳ق)
ام سلمه دختر ابوامیه (ازدواج: ۴ق)
زینب دختر جحش (ازدواج: ۵هجری)
جویریه دختر حارث (ازدواج: ۵ یا ۶ق)
ام‌حبیبه دختر ابوسفیان (ازدواج: ۶ یا ۷ق)
ماریه دختر شمعون (ازدواج: ۷ق)
صفیه دختر حیی (ازدواج: ۷ق)
میمونه دختر حارث (ازدواج: ۷ق)

اُمُّ‌الْمُؤْمِنين‌ یا امهات المؤمنین (مادران مؤمنان) لقبی است که در قرآن برای همسران پیامبر(ص) به‌کار رفته است.[۱]

این لقب از آیه «النَّبِيُّ أَوْلَىٰ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ؛ پیامبر، نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است و همسرانش مادران آنانند.»،[۲] برگرفته شده است. به‌گفته مفسران، این آیه همسران پیامبر را به منزله مادران مؤمنان معرفی می‌کند؛ به این معنا که پس از رحلت پیامبر(ص)، ازدواج با آنان حرام است و احترام‌گذاشتن به آنان واجب شمرده می‌شود.[۳] حکم ممنوعیت ازدواج با زنان پیامبر در آیه ۵۳ سوره احزاب نیز آمده است.[۴]

به باور مفسران شیعه، وجوب حفظ حرمت همسران پیامبر مشروط به پایبندی آنان به فرمان خدا و اطاعت از امام معصوم است و در صورت تخطی از این اصل، جایگاه احترام‌آمیز خود را از دست می‌دهند، اما ازدواج با آنان حرام ابدی است و حرمت آن همچنان پابرجا خواهد ماند.[۵]

مرتضی مطهری (۱۲۹۸ـ۱۳۵۸ش) حکمت این حکم را جلوگیری از سوءاستفاده سیاسی و اجتماعی از جایگاه همسران پیامبر دانسته است.[۶]

پانویس

  1. ↑ سوره احزاب، آیه ۶.
  2. ↑ سوره احزاب، آیه ۶.
  3. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۱۵ق، ج۸، ص۱۲۲؛ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۶، ص۲۷۷؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۷، ص۲۰۵.
  4. ↑ شهید ثانی، مسالک الافهام، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۷۹-۸۰.
  5. ↑ فیض کاشانی، التفسیر الصافی، ۱۴۱۶ق، ج۶، ص۱۴؛ ثقفی، روان جاوید، ۱۳۹۸ق، ج۴، ص۳۰۴.
  6. ↑ مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۹۰ش، ج۱۹، ص۴۳۱.

منابع

  • قرآن کریم
  • ثقفی، محمد، روان جاوید، انتشارات برهان، چاپ سوم، ۱۳۹۸ق.
  • فیض کاشانی، محسن، تفسیر صافی، الناشر: دار الكتب الإسلامية - إيران - طهران، ۱۴۱۶ق.
  • طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، اسماعیلیان، بیروت،‌ ۱۳۹۳ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
  • شهید ثانی، زین‌الدین بن علی، مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة، ۱۴۱۳ق.
  • مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، صدرا، تهران، ۱۳۸۴ش.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ۱۳۷۴ش.