سید حسین نصر
| فیلسوف و استاد مطالعات اسلامی | |
 | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نام کامل | سید حسین نصر |
| خویشاوندان سرشناس | از نوادگان شیخ فضل‌الله نوری |
| زادروز | ۱۹ فروردین سال ۱۳۱۲ش |
| زادگاه | تهران |
| محل زندگی | ایالات متحده آمریکا |
| اطلاعات علمی | |
| تحصیلات | فیزیک • زمین‌شناسی و ژئوفیزیک • تاریخ علم و معرفت |
| محل تحصیل | مؤسسه فناوری ماساچوست • دانشگاه هاروارد |
| استادان | سید محمدکاظم عصار • سید محمدحسین طباطبائی • سید ابوالحسن رفیعی قزوینی • مهدی الهی قمشه‌ای • جواد مصلح |
| آثار | نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت • سه حکیم مسلمان • تاریخ فلسفه اسلامی • علم و تمدن در اسلام و ... |
| فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی | |
| تخصص | فلسفه اسلامی • مطالعات اسلامی • تاریخ علم |
| زمینه فعالیت | فلسفه • مطالعات اسلامی • فلسفه تطبیقی |
| فعالیت‌ها | تدریس در دانشگاه تهران • ریاست دانشگاه صنعتی شریف • تأسیس انجمن شاهنشاهی فلسفه ایران • سرپرستی دفتر ویژه فرح پهلوی • تدریس مطالعات اسلامی در دانشگاه جورج واشینگتن |
| اطلاعات دیگر | |
سید حسین نصر (زاده ۱۳۱۲ش) فیلسوف و پژوهشگر ایرانی در حوزه فلسفه، تاریخ علم و عرفان اسلامی است. او در تهران زاده شد و در نوجوانی برای تحصیل به آمریکا رفت و در مؤسسه فناوری ماساچوست و دانشگاه هاروارد تحصیل کرد. نصر تحصیلات خود را با فیزیک، زمین‌شناسی و ژئوفیزیک آغاز کرد و سپس به تاریخ علم و فلسفه روی آورد. به گزارش منابع، آشنایی او با آثار رنه گنون، آناندا کوماراسوامی، فریتیوف شوان و تیتوس بورکهارت در گرایش وی به سنت‌گرایی و حکمت جاویدان تأثیر داشت.
نصر در ۱۹۵۸م به ایران بازگشت و در دانشگاه تهران به تدریس فلسفه و تاریخ علم پرداخت. براساس گزارش منابع، او در جلسات فلسفه و عرفان اسلامی در تهران، قم و قزوین حضور می‌یافت و از استادانی چون سید محمدکاظم عصار، سید محمدحسین طباطبائی و سید ابوالحسن رفیعی قزوینی بهره برد. وی در فاصله ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۲م ریاست دانشکده و معاونت آموزشی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و در ۱۹۷۲م به ریاست دانشگاه صنعتی شریف رسید. نصر در ۱۹۷۳م انجمن شاهنشاهی فلسفه ایران را تأسیس کرد و تا ۱۹۷۸م در برخی نهادهای فرهنگی و دانشگاهی و دفتر ویژه فرح پهلوی فعالیت داشت.
به گفته مخققان، در آثار نصر، «سنت»، «امر قدسی» و «معرفت قدسی» از مفاهیم محوری‌اند. به گفته پژوهشگران، او سنت را مجموعه‌ای از اصول و حقایق الهی و دین را قلب سنت می‌دانست. مباحثی مانند فلسفه اسلامی، تصوف، تکثر ادیان، هنر و موسیقی اسلامی، فلسفه تطبیقی و نسبت دین و محیط زیست در آثار او مطرح شده است. از آثار شناخته‌شده وی می‌توان به ترجمه کتاب شیعه در اسلام، نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت، سه حکیم مسلمان، علم و تمدن در اسلام، معرفت و امر قدسی و جوان مسلمان و دنیای متجدد اشاره کرد.
کودکی و تحصیلات
سید حسین نصر در ۱۹ فروردین ۱۳۱۲ش (۷ آوریل ۱۹۳۳م) در تهران زاده شد.[۱] پدرش سید ولی‌الله، طبیب خانواده سلطنتی ایران و از اعضای نخستین مجلس پس از انقلاب مشروطه بود[۲] و مادرش ضیاءاشرف نصر (کیا)، از نوادگان شیخ فضل‌الله نوری بود.[۳] نصر از کودکی به ادبیات فارسی علاقه داشت و از سه‌سالگی خواندن، نوشتن و حفظ اشعار فردوسی، نظامی، سعدی، حافظ و مولوی را آغاز کرد.[۴]
نصر در ۱۲سالگی برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و در مدرسه پِدی در نیوجرسی تحصیل کرد.[۵] سپس در مؤسسه فناوری ماساچوست در رشته فیزیک و در دانشگاه هاروارد در رشته زمین‌شناسی و ژئوفیزیک تحصیل کرد[۶] و پس از آن، در تاریخ علم و معرفت به تحصیل پرداخت. وی در این دوره، با راهنمایی جورج دی سانتیلانا با آثار رنه گنون آشنا شد[۷] و از طریق مطالعه آثار گنون، آناندا کوماراسوامی، فریتیوف شوان و تیتوس بورکهارت به اندیشه سنت‌گرایی و حکمت جاویدان گرایش یافت.[۸]
نصر پس از فارغ‌التحصیلی از انستیتوی فناوری ماساچوست، در دانشگاه هاروارد در رشته زمین‌شناسی و ژئوفیزیک تحصیل کرد و در ۱۹۵۶م مدرک فوق‌لیسانس گرفت.[۹] سپس در تاریخ علم و معرفت ادامه تحصیل داد و در ۲۵سالگی دکتری گرفت.[۱۰] در سال‌های اقامت در هاروارد، با سفر به اروپا با فریتیوف شوان و تیتوس بورکهارت آشنا شد و سپس در سفر به مراکش، از طریق آشنایی با تعالیم شیخ احمد العلاوی، با تصوف ارتباط یافت.[۱۱] رساله دکتری او در ۱۹۶۴م با عنوان «نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت» منتشر شد و پس از رد پیشنهاد تدریس در MIT، در سال ۱۹۵۸م به ایران بازگشت.[۱۲]
بازگشت به ایران و فعالیت علمی
نصر پس از بازگشت به ایران در ۱۹۵۸م، به‌عنوان استادیار فلسفه و تاریخ علم در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران به تدریس پرداخت.[۱۳] وی همچنین به مدت ۲۰ سال در جلسات درس فلسفه و عرفان اسلامی در تهران، قم و قزوین شرکت کرد. این جلسات سه روز در هفته در مدرسه سپهسالار و منازل برخی استادان برگزار می‌شد. از استادان او می‌توان به سید محمدکاظم عصار، سید محمدحسین طباطبائی، سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، مهدی الهی قمشه‌ای و جواد مصلح اشاره کرد.[۱۴] نصر نزد سید محمدکاظم عصار، شرح منظومه و اشعة اللمعات را آموخت[۱۵] و نزد سید محمدحسین طباطبائی، اسفار ملاصدرا و مباحثی در فلسفه تطبیقی و ادیان را فراگرفت.[۱۶] همچنین نزد سید ابوالحسن رفیعی قزوینی اسفار،[۱۷] نزد مهدی الهی قمشه‌ای برخی متون عرفانی و نزد جواد مصلح، اشارات ابن‌سینا و شرح آن را آموخت.[۱۸] وی همچنین در مباحثات علمی طباطبائی و هانری کربن حضور داشت و در ترجمه مطالب آنان همکاری می‌کرد.[۱۹]
فعالیت‌های علمی و اجرایی سید حسین نصر
| سمت یا فعالیت | سال |
|---|---|
| رئیس دانشکده و معاون آموزشی دانشگاه تهران | ۱۳۴۷–۱۳۵۱ش |
| رئیس دانشگاه صنعتی شریف | ۱۳۵۱ش |
| تأسیس انجمن شاهنشاهی فلسفه ایران | ۱۳۵۲ش |
| عضویت در شوراها و انجمن‌های دولتی و دانشگاهی | |
| سازماندهی کنگره بین‌المللی تعلیم و تربیت اسلامی در مکه | ۱۳۵۶ش |
| رئیس هیئت‌مدیره شورای منطقه‌ای توسعه | |
| عضو فعال انجمن بین‌المللی فلسفه در پاریس | |
| سرپرست دفتر ویژه فرح پهلوی | ۱۳۵۷ش |
| رئیس مرکز مطالعات اسلام و روابط مسلمانان و مسیحیان، وابسته به کالج سالی اُکس در برمینگهام[۲۰] | ۱۹۹۰م |
| عضو شورای عالی فرهنگ | |
| عضو شورای عالی آموزش[۲۱] |
اندیشه سید حسین نصر
به گفته محققان، اندیشه‌های سید حسین نصر بر مفاهیمی مانند «امر قدسی»، «معرفت قدسی»، «سنت» و حکمت جاویدان استوار است و نسبت میان دین، انسان، طبیعت و جهان مدرن را بررسی می‌کند. وی در آثار خود، افزون‌بر مباحث فلسفی و عرفانی، به موضوعاتی مانند تکثر ادیان، نمادگرایی، هنر و موسیقی اسلامی، تعلیم و تربیت، مهدویت، تصوف و بحران زیست‌محیطی نیز پرداخته است.
امر قدسی و معرفت قدسی
نصر در آثار خود از «امر قدسی» به‌عنوان منشأ هستی و اساس دین، سنت، عقل و معرفت یاد می‌کند. به باور او، امر قدسی در سنت‌ها، رفتارهای دینی و طبیعت حضور دارد و ذات حق، جوهر آن را تشکیل می‌دهد. وی قداست‌زدایی از انسان و طبیعت در دوران مدرن را موجب از میان رفتن نشانه‌های الهی و جایگزین شدن مفاهیم دیگری به جای آنها می‌داند.[۲۲] نصر همچنین «معرفت قدسی» را معرفتی مرتبط با وحی و عقل کلی می‌داند و آن را صرفاً حاصل فعالیت عقل استدلالی انسان نمی‌شمارد. به باور او، معرفت قدسی از طریق وحی به انسان می‌رسد و با عقل کلی و شهود ارتباط دارد. وی «قلب» را مرکز جهان صغیر انسانی و جایگاه عقل و ایمان معرفی می‌کند.[۲۳]
سنت
نصر سنت را حقایق و اصولی می‌داند که منشأ الهی دارند و از طریق وحی و پیامبران و دیگر مجاری انتقال سنتی به انسان رسیده‌اند. از نظر او، سنت علاوه‌بر آموزه‌های دینی، حوزه‌هایی مانند حقوق، ساختار اجتماعی، هنر، علوم و معرفت را نیز دربرمی‌گیرد. وی سنت را هم «حقیقت» و هم «حضور» می‌خواند و آن را با وحی، دین و حکمت جاویدان مرتبط می‌کند.[۲۴] نصر دین را خاستگاه ملکوتی سنت می‌داند و در عین حال، سنت را از نظر مفهومی اعم از دین معرفی می‌کند؛ هرچند دین، هنگامی که به معنای منبع فرودآمده از عالم بالا باشد، «قلب سنت» به شمار می‌آید.[۲۵]
تکثر ادیان و سنت‌ها
نصر در بحث از ادیان، به وحدت درونی و کثرت بیرونی آنها توجه دارد. از نظر او، اگرچه سنت‌ها و ادیان متعددند، این تکثر با وجود حقیقتی واحد و ازلی منافاتی ندارد و سنت‌های گوناگون در نهایت به آن حقیقت بازمی‌گردند.[۲۶]
نمادگرایی
نصر نمادگرایی را زبان بیان معرفت قدسی می‌داند. به گفته او، نمادها ساخته صرف انسان نیستند، بلکه بازتاب حقیقتی در مرتبه‌ای بالاتر از وجود در مرتبه‌ای پایین‌ترند. وی برخی نمادها را طبیعی و برخی دیگر را حاصل تقدس‌یافتن از طریق وحی خاص می‌داند.[۲۷]
هنر و موسیقی
نصر هنر سنتی را از راه‌های انتقال معرفت قدسی می‌داند و سرچشمۀ صورت‌ها، نمادها، قالب‌ها و رنگ‌های آن را در عالم معنوی و مابعدالطبیعی جست‌وجو می‌کند. از نظر او، هنر سنتی با معرفت قدسی پیوند دارد و صرفاً برای زیبایی یا لذت هنری پدید نمی‌آید. وی زیبایی را از حقیقت جدا نمی‌کند و زیبایی را جلوه‌ای از حقیقت می‌داند.[۲۸] نصر هنر اسلامی را برخاسته از حقیقت باطنی اسلام می‌داند و معتقد است این هنر از طریق صورت، فضا و صوت، انسان را برای دریافت حقیقت توحیدی آماده می‌کند. او هنر اسلامی را بخشی از حیات دینی مسلمانان و یادآور حضور و زیبایی خداوند می‌داند.[۲۹] وی در بحث از موسیقی اسلامی به تلاوت سنتی قرآن، اذان، خطابه‌های دینی و موسیقی مرتبط با تصوف اشاره می‌کند و آنها را نمونه‌هایی از جایگاه موسیقی در فرهنگ اسلامی می‌داند. به باور او، اسلام با حفظ اعتدال، مانع از تبدیل موسیقی به امری صرفاً دنیوی شده است.[۳۰]
فلسفۀ تطبیقی
نصر در بحث از فلسفۀ تطبیقی بر ضرورت توجه به زمینه‌های دینی و فکری شرق و غرب تأکید می‌کند. او مقایسۀ اندیشه‌های این دو حوزه بدون توجه به زمینه‌ای را که اندیشه‌ها در آن شکل گرفته‌اند، ناکافی می‌داند و گفت‌وگوی فلسفی میان شرق و غرب را برای تفاهم در جهان معاصر ضروری می‌شمارد.[۳۱]
تعلیم و تربیت اسلامی
نصر برای تعلیم و تربیت جایگاه ویژه‌ای قائل است و معلمی را نیازمند استعداد و علاقه می‌داند. وی از نظام آموزشی جامعی دفاع می‌کند که در آن پرورش ذهن و اندیشه، اخلاق، جسم و نفس به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد. او همچنین رابطۀ نزدیک و انسانی میان معلم و شاگرد را از ویژگی‌های آموزش سنتی می‌داند و از جدایی آموزش جدید از اخلاق انتقاد می‌کند.[۳۲]
مهدویت
نصر در بحث از مهدویت، منجی و مصلح را با مفهوم انسان کامل مرتبط می‌کند و ظهور او را در زمان مناسب و با ارادۀ الهی می‌داند. وی همچنین ظهور حضرت مهدی(عج) و حضرت عیسی(ع) را در پیوند با سلسله رویدادهای آخرالزمانی تفسیر می‌کند.[۳۳]
انسان، طبیعت و بحران زیست‌محیطی
نصر در بحث از بحران محیط زیست، قداست‌زدایی از طبیعت را یکی از عوامل بحران رابطۀ انسان و طبیعت می‌داند. به باور او، در جریان شکل‌گیری تفکر مدرن، طبیعت از جایگاه قدسی خود جدا و به موضوع سلطۀ انسان تبدیل شد و این تحول در نهایت به بحرانی جهانی انجامید. وی احیای نگاه دینی به طبیعت، معرفت قدسی و اخلاق دینی محیط زیست را برای مقابله با این بحران ضروری می‌داند.[۳۴] نصر در توضیح دیدگاه اسلام، بر پیوند انسان و طبیعت تأکید می‌کند. از نظر او، در قرآن هم وحی دینی و هم نشانه‌های وحی کیهانی حضور دارد و اسلام میان انسان و طبیعت جدایی مطلق قائل نیست.[۳۵] وی طبیعت و موجودات آن را برخوردار از برکت و فیض الهی می‌داند و بر ضرورت پیوند میان شناخت طبیعت و معرفت دینی تأکید می‌کند.[۳۶]
تصوف
نصر تصوف را مشتمل بر مباحث مابعدالطبیعی و جهان‌شناختی و نیز روش‌هایی برای تحقق حقایق معنوی می‌داند. به باور او، تصوف با شریعت پیوند دارد و تحقق عرفان بدون شریعت امکان‌پذیر نیست. وی تصوف را در جهان اسلام یکی از راه‌های پاسخ به چالش‌های تجدد و در جهان غرب یکی از راه‌های آشنایی با جنبه معنوی اسلام معرفی می‌کند.[۳۷]
اندیشۀ سیاسی
نصر در بحث از سیاست، به رابطۀ دین و سیاست و جایگاه حکومت در جامعۀ اسلامی می‌پردازد. وی مفاهیمی مانند سلطنت، خلافت، مشارکت و دموکراسی را در این زمینه بررسی کرده و بر پیوند دین با سیاست و دیگر حوزه‌های زندگی انسانی تأکید دارد. نصر همچنین در بررسی اندیشۀ سیاسی امام خمینی، به نقش عرفان و اخلاق در دیدگاه سیاسی او توجه کرده است.[۳۸]
آثار
| اثر | مترجم / توضیح | سال |
|---|---|---|
| نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت | ۱۳۴۲ش/۱۹۶۳م | |
| سه حکیم مسلمان | ترجمه احمد آرام | ۱۹۶۳م |
| تاریخ فلسفه اسلامی | ترجمه اسدالله مبشری | ۱۹۶۳م |
| علم و تمدن در اسلام | ترجمه احمد آرام | ۱۹۶۸م |
| مجموعه آثار فارسی شیخ اشراق شهاب‌الدین یحیی سهروردی | تصحیح، تحشیه و مقدمه | ۱۹۷۰م |
| مطالعاتی در هنر دینی | زیر نظر سیدحسین نصر و با چهار مقدمه از او | ۱۹۷۰م |
| معارف اسلامی در جهان معاصر | ۱۹۷۰م | |
| ایران پل فیروزه | ۱۹۷۳م | |
| علم در اسلام | ۱۹۷۶م | |
| معرفت و امر قدسی | ترجمه فرزاد حاجی‌میرزایی | ۱۹۸۱م |
| معنویت اسلامی در دایرةالمعارف معنویت جهان | گردآوری و ویرایش دو مجلد | ۱۹۸۲م |
| هنر و معنویت اسلامی | ترجمه رحیم قاسمیان | ۱۹۸۷م |
| نیاز به علم مقدس | ترجمه حسن میانداری | ۱۹۹۳م |
| جوان مسلمان و دنیای متجدد | ترجمه مرتضی اسعدی | ۱۹۹۴م |
| شیعه در اسلام | ترجمه |
پانویس
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سید حسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۳.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سید حسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۳.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۱۱.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سید حسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۴.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سید حسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص ۱۵-۱۶.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۶.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۷.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سید حسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۵-۱۹.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۸.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۱۸.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۲۴۳.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۲۰.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۲۰.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص ۲۲-۲۳.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۳.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص ۱۲۵-۱۲۶.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۱۳۴.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۱۳۵.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۱۳۱.
- ↑ موریس، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، ۱۳۸۳ش، ص۲۱-۲۸.
- ↑ نصر، در جست وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۱۰۵.
- ↑ امامی‌جمعه و طالبی، «سنت و سنت‌گرایی از دیدگاه فریتیوف شوان و دکتر سید حسین نصر»، ص۳۷-۵۶.
- ↑ نصر، معرفت و امر قدسی، ۱۳۸۰ش، ص۱۰۷-۱۰۸، ۱۲۷.
- ↑ نصر، در جست‌وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۲۵۸.
- ↑ نصر، معرفت و امر قدسی، ۱۳۸۰ش، ص۵۸-۶۳.
- ↑ نصر، معرفت و امر قدسی، ۱۳۸۰ش، ص۶۳-۶۴؛ محمدی، نصر، سنت، تجدد، ۱۳۹۱ش، ص۴۶.
- ↑ نصر، معرفت و امر قدسی، ۱۳۸۰ش، ص۱۲۹-۱۳۰.
- ↑ نصر، معرفت و امر قدسی، ۱۳۸۰ش، ص۲۰۹-۲۱۴، ۲۲۴-۲۲۹؛ نصر، در جست‌وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۳۳۵.
- ↑ نصر، «زیبایی‌شناسی اسلامی»، ص۴۷.
- ↑ نصر، «اسلام و موسیقی»، ص۹۵-۹۷.
- ↑ نصر، «شرایط فلسفۀ تطبیقی»، ص۱-۵.
- ↑ نصر، در جست‌وجوی امر قدسی، ۱۳۸۵ش، ص۱۱۳-۱۱۷.
- ↑ محمدی، نصر، سنت، تجدد، ۱۳۹۱ش، ص۱۲۰.
- ↑ نصر، دین و نظم طبیعت، ۱۳۵۴ش، ص۹-۱۸؛ نصر، «انسان سنتی، انسان مدرن و بحران محیط زیست»، ص۸.
- ↑ نصر، دین و نظم طبیعت، ۱۳۵۴ش، ص۱۳-۱۵.
- ↑ نصر، انسان و طبیعت، ۱۳۷۹ش، ص۱۲۲-۱۲۴؛ نصر، دین و نظم طبیعت، ۱۳۵۴ش، ص۱۲-۱۳.
- ↑ نصر، گلشن حقیقت، ۱۳۸۸ش، ص۸۴-۸۶؛ محمدی، نصر، سنت، تجدد، ۱۳۹۱ش، ص۱۹۵.
- ↑ محمدی، نصر، سنت، تجدد، ۱۳۹۱ش، ص۲۴۰-۲۴۱.
منابع
- موریس، زیلان، شرح حال، احوال و آثار دکتر سیدحسین نصر، در: نصر، سید حسین، سنت عقلانی اسلامی در ایران، ترجمه سعید دهفانی، تهران: قصیده سرا، ۱۳۸۳ش.
- نصر، سید حسین، در جست‌وجوی امر قدسی: گفت‌وگوی رامین جهانبگلو با سیدحسین نصر، ترجمه سید مصطفی شهرآیینی، تهران: نشر نی، ۱۳۹۳ش.
- نصر، سید حسین، انسان و طبیعت(بحران معنوی انسان متجدد)، ترجمه دکتر عبدالرحیم گواهی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، ۱۳۷۹ش.
- نصر، سید حسین، گلشن حقیقت، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران، نشر سوفیا، چاپ اول، ۱۳۸۸ش.
- نصر، سید حسین، در جست و جوی امر قدسی؛ گفت و گوی رامین جهانبگلو با سید حسین نصر، ترجمه سید مصطفی شهدآیینی، تهران، نشر نی، چاپ دوم، ۱۳۸۵ش.
- نصر، سید حسین، دین و نظم طبیعت، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی با همکاری موسسه انتشارات فرانکلین، چاپ سوم، ۱۳۵۴ش.
- نصر، سید حسین، معرفت و امر قدسی، ترجمه فرزاد حاجی میرزایی، تهران، نشر و پژوهش فرزان روز، چاپ اول، ۱۳۸۰ش.
- محمدی، عبدالله، نصر، سنت، تجدد ؛ بررسی زندگی و افکار سید حسین نصر، تهران، انتشارات کانون اندیشۀ جوان، چاپ اول، ۱۳۹۱ش.
- نصر، سید حسین، «شرایط فلسفه تطبیقی»، ترجمه فرزانه قدمیاری، در فصلنامه نقد کتاب کلام، فلسفه، عرفان، شماره ۳ و ۴، پاییز و زمستان ۱۳۹۳ش.
- نصر، سید حسین، انسان سنتی، «انسان مدرن و بحران محیط زیست»، ترجمه منوچهر دین پرست، در اطلاعات حکمت و معرفت، شماره ۲۷، خرداد ۱۳۸۷ش.
- نصر، سید حسین، «زیباشناسی اسلامی»، ترجمه محمد رضا ابوالقاسمی، در فصلنامه زیباشناخت، شماره ۲۲، نیم سال اول ۱۳۹۰ش.
- نصر، سید حسین، «اسلام و موسیقی»، ترجمه رحیم قاسمیان، در مجله عصر آدینه، شماره ۵ و ۶، بهار-زمستان ۱۳۸۹ش.
- امامی جمعه، سيد مهدی، طالبی، زهرا، سنت و سنت گرايي از ديدگاه فريتيوف شوان و دكتر سيد حسين نصر، الهيات تطبيقي (علمي پژوهشي) سال سوم، شماره ۷، بهار و تابستان ۱۳۹۱.
