سال ۱۳۲۵ هجری شمسی

از ویکی شیعه
سده: سده ۱۳ - سده ۱۴ - سده ۱۵
دهه: ۱۲۹۰  ۱۳۰۰  ۱۳۱۰  ۱۳۲۰  ۱۳۳۰  ۱۳۴۰  ۱۳۵۰ 

سال: ۱۳۲۲ ۱۳۲۳ ۱۳۲۴ - ۱۳۲۵ - ۱۳۲۶ ۱۳۲۷ ۱۳۲۸

سال ۱۳۲۵ هجری شمسی با بخشی از سال‌های قمری ۱۳۶۵ و ۱۳۶۶ق و سال‌های ۱۹۴۶ و ۱۹۴۷ میلادی هم‌‌زمان بود. در این سال، سوریه مستقل شد و مقدمات تشکیل و استقلال پاکستان از هند بوجود می‌آمد و یهودیان صهیونیست، برای بیرون انداختن بریتانیا از فلسطین و تشکیل اسراییل تلاش می‌کردند.

حاکمان

در سال ۱۳۲۵ شمسی، حاکمان برخی کشورهای مسلمان خاورمیانه به این شرح بودند:

رویدادها

  • در این سال، مُسلم لیگ، حزب اصلی مسلمانان هند، به رهبری محمدعلی جناح، مذاکرات استقلال و جدایی مناطق مسلمان‌نشین هند و تشکیل پاکستان (شامل پاکستان فعلی و بنگلادش) را با مهاتما گاندی، رهبر استقلال هند به پیش می‌بُرد. در ۱۴اوت (۲۲ مرداد) سال بعد (۱۹۴۷م/۱۳۲۶ش) پاکستان به‌وجود آمد.[۷]
  • در ۲۳ تیر، گروه آرگون/ایرگون، گروه مسلح یهودی و مخالف با سرپرستی و حضور بریتانیا در فلسطین، در هتل کینگ دیوید (ملک داود) در شهر قدس، محل اقامت اعضای دولت تحت سرپرستی انگلیس، بمبی را منفجر کرد و ۹۲ نفر کشته شدند.[۸] سه ماه بعد، این گروه، سفارت بریتانیا را در رم، پایتخت ایتالیا منفجر کرد.[۹] [یادداشت ۱]
  • در ۲۲ فروردین (۱۱اپریل ۱۹۴۶م) سوریه استقلال خود را از فرانسه گرفت.[۱۰]
  • محمدظاهر، شاه افغانستان، هاشم‌خان، نخست وزیر و عموی خود را برکنار و عموی دیگر خود، محمودخان را منصوب کرد. دوران صدارت محمودخان (۱۳۲۵ ـ شهریور ۱۳۳۲ش) با برخی آزادی‌های سیاسی و اجتماعی بخصوص برای شیعیان همراه بود.[۱۱]
  • نشریه نور که توسط محمد خالصی زاده، عالم عراقی مقیم ایران، در انتقاد از محمدرضا پهلوی، شاه ایران، منتشر می‌شد، توقیف گردید و خالصی‌زاده به یزد تبعید گشت.[۱۲]
  • در این سال اعلام شد قانون تعلیمات اجباری (آموزش و سواد اجباری و رایگان) در ایران اجراء می‌شود. سیدحسین بروجردی، فقیه مقیم قم، از محمدتقی فلسفی، روحانی خطیب خواست به دیدار محمدرضا پهلوی برود و از او بخواهد تعالیم دینی را هم در کنار تعلیمات ابتدایی بگنجاند. شاه ایران، درخواست او را پذیرفت.[۱۳]
  • سید محمدحسین طباطبائی معروف به علامه طباطبایی، از تبریز به قم آمد و تا پایان عمر در آنجا ماند.[۱۴]
  • پس از خروج نیروهای شوروی از آذربایجان ایران، نیروهای دولتی در ماه آذر به تبریز آمدند و حکومت حزب دموکرات، به‌ریاست سیدجعفر پیشه‌وری را پایان دادند. سران این حکومت به آذربایجان شوروی گریختند.[۱۵]
  • سیدحسین و سیدعلی امامی، دو برادر عضو گروه فداییان اسلام که سیداحمد کسروی، نویسنده ایرانی را در ۲۰ اسفند ۱۳۲۴ش کشته بودند، با تقاضای تعدادی از عالمان، از زندان آزاد شدند.[۱۶]

فقیهان نامدار

رفتگان

تولد

پانویس

  1. «مرگ محمدرضا پهلوی در قاهره»، سایت روزنامه تعادل.
  2. «داستان یک جمهوری»، سایت روزنامه دنیای اقتصاد.
  3. «"محمدظاهر شاه" که بود؟»، خبرگزاری میزان.
  4. «پادشاهی کوتاه‌مدت در عراق»، روزنامه ابتکار.
  5. «پسرهای عبدالعزیز از ۲۲همسرش»، سایت مشرق.
  6. « فاروق یکم (آخرین شاه)»، سایت روزنامه جام جم.
  7. گریوال‌، محمدعلی‌ جناح‌، قائد اعظم، ص۱۸ـ۱۹.
  8. «در خون و آتش، سگ را در لانه بزن»، سایت روزنامه اعتماد.
  9. «در خون و آتش سگ را در لانه بزن»، سایت روزنامه اعتماد.
  10. «استقلال سوریه از فرانسه»، سایت روزنامه دنیای اقتصاد.
  11. «صدارت شاه محمود خان ( ١٩۴٦- ١٩۵٣ ) و دومين تجربۀ مطبوعات آزاد»، سایت پرتو نادری.
  12. جعفریان، جریانها و سازمانهای مذهبی ـ سیاسی ایران، ۱۳۸۳ش، ص۱۲۵و۱۲۶.
  13. حمید روحانی و دیگران، خاطرات و مبارزات حجت ‎الاسلام فلسفی، ۱۳۷۶ش، ص۱۸۱تا۱۸۳.
  14. تاجدینی، یادها و یادگارها، ۱۳۷۴ش، ص۱۱.
  15. «حل مساله آذربایجان در آذر سال ۱۳۲۵»، سایت روزنامه دنیای اقتصاد.
  16. امینی، اندیشه و عملکرد «فدائیان اسلام»، ۱۳۸۵ش، ص۲۸۱.
  17. بامداد، شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ هجری، ۱۳۵۷ش، ج۵، ص۱۹۰.
  18. «مروری بر زندگانی علامه شیخ محمدحسین کاشف الغطا»، سایت پگاه حوزه.
  19. گلشن ابرار، ج۴،ص۴۳۷.
  20. «نجوم امت ۲۰ «زندگانی مرحوم آیت‌الله شاهرودی» معرفی و نقد»، ص۷۰
  21. شریف رازی، آثار الحجه، ۱۳۳۳ش، ج۱، ص۳۲۲.
  22. امین، مستدرکات اعیان الشیعه، ۱۴۰۸ق، ص۴۹-۵۰.
  23. شریف‌رازی، آثار الحجه، ۱۳۳۲-۱۳۳۳ش، ج ۱، ص۱۱۳
  24. علوی، خاطرات زندگانی آیت الله بروجردی، ۱۳۴۱ش، ص۱۱۹ و ۱۲۰.
  25. عاقلی، روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی، ۱۳۷۳،ص۳۹۳.
  26. معصومی، گوهر ادب، پرتوی از حیات علمی، عملی و معنوی استاد مدرس افغانی، ۱۳۸۳ش، ص ۱۸۹.
  27. دباغ، صفحات مشرقه من الجهاد الدینی و السیاسی العلماء العراق، ۱۳۷۷ش، ص۱۴۷-۱۵۸.
  28. حائری، علی، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۵۴۶.
  29. حائری، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۷۸۵.
  30. زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۳، ص۲۷.
  31. زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۳، ص۳۳۵.
  32. زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۳، ص۱۷۵.
  33. حائری، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۱۴۷.
  34. حائری، علی، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۷۶۷.
  35. رضاخان، سفیر نور، ۱۹۹۸م، ص۲۳.
  1. سال بعد (۸ آذر ۱۳۲۶ش)، قطعنامه ۱۸۱ سازمان ملل، موسوم به «قطعنامه تقسیم فلسطین»، شامل تقسیم سرزمین فلسطین به دو بخش عرب و یهودی تصویب شد. ۵ماه بعد (۲۴اردیبهشت ۱۳۲۷ش) و چند ساعت پیش از پایان سرپرستی بریتانیا، تشکیل کشور اسراییل اعلام شد.

منابع

  • امین، سید حسن، مستدرکات اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۸ق.
  • امینی، داوود، اندیشه و عملکرد فدائیان اسلام، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۵ش.
  • بامداد، مهدی، شرح‌حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ هجری، تهران، نشر زوار، ۱۳۵۷ش.
  • برگمن، رونن، «در خون و آتش، سگ را در لانه بزن»، ترجمه:منصور بیطرف، سایت روزنامه اعتماد، نشر:۱۷مرداد ۱۳۹۷ش، بازدید؛۱شهریور ۱۴۰۰ش.
  • تاجدینی، علی، یادها و یاگارها، انتشارات پیام نور، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ش.
  • جعفریان، رسول، جریانها و سازمانهای مذهبی ـ سیاسی ایران: از روی کار آمدن محمدرضاشاه تا پیروزی انقلاب اسلامی (سالهای ۱۳۲۰ـ ۱۳۵۷)، تهران، نشر علم، ۱۳۸۳ش.
  • حائری، علی، روزشمار شمسی، قم، نشر دفتر عقل، ۱۳۸۶ش.
  • خاطرات و مبارزات حجت‎‌الاسلام فلسفی، به کوشش سیدحمید روحانی، علی دوانی و دیگران، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۶ش.
  • زرکلی، خیرالدین، الاعلام، بیروت، دارالعلم الملایین، ۱۹۸۰م.
  • رضاخان، تسلیم، سفیر نور، لاهور، پاکستان، ۱۹۹۸م.
  • دباغ، هاشم، صفحات مشرقة من الجهاد الدینی و السیاسی العلماء العراق: الامام المجاهد الشیخ محمد الخالصی (جلد ۱)، تهران، ناشر:هاشم دباغ،‌۱۴۱۹ق.
  • شریف‌رازی، محمد، آثار الحجه (تاریخ و دائره المعارف حوزه علمیه قم)، قم، ۱۳۳۲-۱۳۳۳ش.
  • عاقلی، باقر، روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران: نشر گفتار، ۱۳۷۳ش.
  • علوی، سید محمدحسین، خاطرات زندگانی آیت الله بروجردی، انتشارات اطلاعات تهران، ۱۳۴۱ش.
  • غلامی، علی، گلشن ابرار، جلد۴، چاپ اول، قم، پژوهشکده باقرالعلوم، ۱۳۸۴ش.
  • گریوال، شیرمحمد، مدخل «محمدعلی جناح، قائد اعظم»، اردو دائرةالمعارف‌ اسلامیه (دائرةالمعارف اسلامی به زبان اردو)، لاهور ۱۳۸۴ـ۱۴۱۰ق/۱۹۶۴ـ۱۹۸۹م.
  • معصومی، جواد، گوهر ادب، پرتوی از حیات علمی، عملی و معنوی استاد مدرس افغانی، قم، تهذیب، خرداد ۱۳۸۳ش.
  • «مروری بر زندگانی علامه شیخ محمدحسین کاشف الغطا»، پگاه حوزه (ویژه حوزه‌های دینی)، ۳۰ فروردین ۱۳۸۶، شماره ۴۶.
  • ««نجوم امت ۲۰ (زندگانی مرحوم آیت‌الله شاهرودی) معرفی و نقد»، نور علم، شماره ۲۳، آبان ۱۳۶۶ش.
  • «محمدظاهر شاه که بود؟»، خبرگزاری میزان، نشر:۱۳۹۴/۷/۸ش، بازدید:۱/۶/۱۴۰۰ش.
  • «مرگ محمدرضا پهلوی در قاهره»، سایت روزنامه تعادل، نشر:۵مرداد ۱۳۹۹ش، بازدید:۱شهریور ۱۴۰۰ش.
  • «داستان یک جمهوری»، سایت روزنامه دنیای اقتصاد، نشر:۱۰مهر ۱۳۸۶ش، بازدید:۱شهریور ۱۴۰۰ش.
  • «پادشاهی کوتاه‌مدت در عراق»، روزنامه ابتکار، بازدید:۱شهریور ۱۴۰۰ش.
  • «پسرهای عبدالعزیز از ۲۲همسرش»، سایت مشرق، نشر:۱۸تیر ۱۳۹۱ش، بازدید:۱شهریور ۱۴۰۰ش.
  • «استقلال سوریه از فرانسه»، سایت روزنامه دنیای اقتصاد، نشر:۲۲فروردین ۱۳۹۷ش، بازدید:۱شهریور ۱۴۰۰ش.
  • «خلع ‌ملک ‌فاروق‌ از سلطنت مصر»، سایت روزنام جام‌جم، نشر:۳۱تیر ۱۳۹۲ش، بازدید:۱شهریور ۱۴۰۰ش.
  • «حل مساله آذربایجان در آذر سال ۱۳۲۵»، سایت روزنامه دنیای اقتصاد، نشر:۲۱/۹/۱۳۹۱، بازدید:۲/۶/۱۴۰۰.
  • «صدارت شاه محمود خان ( ١٩۴٦- ١٩۵٣ ) و دومين تجربۀ مطبوعات آزاد»، سایت پرتو نادری، بازدید: ۲شهریور ۱۴۰۰ش.