الآراء و الدیانات (کتاب)
| اطلاعات کتاب | |
|---|---|
| نویسنده | حسن بن موسی نوبختی |
| تاریخ نگارش | سده سوم قمری |
| موضوع | عقاید و باورهای ادیان، مذاهب و مکاتب کلامی و فلسفی |
| زبان | عربی |
الآراء و الدیانات کتابی به زبان عربی درباره عقاید و باورهای ادیان، مذاهب و مکاتب کلامی و فلسفی است که حسن بن موسی نوبختی، از متکلمان شیعی در سدههای سوم و چهارم قمری، آن را تألیف کرده است. ابنندیم، کتابشناس و فهرستنگار سده ۴ق، در ضمن معرفی آثار نوبختی، «الآراء و الدیانات» را ناتمام دانسته است.[۱] نجاشی، از عالمان شیعه در علم رجال، نیز آن را کتابی بزرگ و نیکو معرفی کرده و گزارش داده است که آن را نزد شیخ مفید خوانده است.[۲] سید بن طاووس، از عالمان شیعه در قرن هفتم هجری، نیز از در اختیار داشتن این کتاب خبر داده و آگاهی نوبختی از علم نجوم و نقد ادیان را از مطالب آن دانسته است.[۳]
آقابزرگ تهرانی، فقیه و کتابشناس شیعه، نوبختی را نخستین دانشمند مسلمان در نگارش درباره ملل و نحل و آرای فرقهها دانسته است.[۴] به گفته پژوهشگران، این اثر در دورهای تألیف شد که بررسی و نگارش درباره عقاید فرقهها رواج داشت.[۵] به گزارش پژوهشگران، از اشارات نویسندگان بعدی میتوان دریافت که کتاب موضوعاتی مانند عقاید سوفسطاییان و ثنویان، فیلسوفان یونان، مذاهب هند، صابئیان و مجوسیان، آرای منجمان و اصحاب فلک و دیدگاههای برخی متکلمان و فیلسوفان رواقی را دربر داشته است.[۶]
پانویس
منابع
- آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، بیروت، دارالاضواء، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
- ابنطاووس، علی بن موسی، فرج المهموم فی تأریخ علمآء النجوم، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۳ش.
- ابنندیم، محمد بن اسحاق، کتاب الفهرست، یروت، دارالمعرفه، ۱۳۹۸ق
- اقبال آشتیانی، عباس، خاندان نوبختی، تهران، انتشارات طهوری، ۱۳۵۷ش.
- نجاشی، احمد بن علی، فهرست أسماء مصنفی الشیعه (رجال النجاشی)، قم، مکتبة الداوری، ۱۳۹۷ق.
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: دایرة المعارف بزرگ اسلامی