رشید هجری

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
رشید هجری
رشید .jpg
رشید هجری
اطلاعات یاران امامان
نام کامل: رشید هجری
لقب: رشید البلایا
علت وفات: توسط زیاد بن ابیه یا ابن زیاد
مدفن: شهر کفل عراق
از یاران: امام علی(ع)امام حسن(ع)

رُشَید هَجَری، از یاران برجسته امام علی(ع) و امام حسن(ع)است. رشید صاحب سرّ امیرالمومنین بود از اینرو علم منایا و بلایا را نزد او آموخت. شیخ طوسی از وی در شمار اصحاب امام حسین(ع) و امام سجاد(ع) نیز یاد کرده است. او سرانجام به دست زیاد بن ابیه یا فرزندش، همانگونه که امام علی(ع) خبر داده بود، کشته شد.

زندگی‌نامه

در منابع تاریخی از رشید هجری کمتر نامی به میان آمده و اطلاعات کمی درباره او در دسترس است. هَجَری منسوب به شهر هَجَر که در قدیم، مرکز سرزمین بحرین یا نام کل این سرزمین بوده[۱]، یا شهری در یمن و یا روستایی در نزدیکی مدینه است.[۲]

او جزو اصحاب خاص[۳]امیرالمومنین بوده است. یعقوبی از او در شمار شاگردان امام علی(ع) یاد کرده است.[۴] شیخ طوسی نیز از وی در زمرۀ اصحاب و راویان امام حسن(ع)[۵] امام حسین(ع)[۶] امام سجاد(ع)[۷] نام برده است.

در کلام ائمه

نمایی از آرامگاه رشید هجری

امام علی (ع) او را رشید البلایا نامید.[۸] امام کاظم (ع) نیز درباره او فرموده است:

«يَا إِسْحَاقُ قَدْ كَانَ رُشَيْدٌ الْهَجَرِيُّ يَعْلَمُ عِلْمَ الْمَنَايَا وَ الْبَلَا؛ ای اسحاق، رشید هجری از حوادث و وقایع عالم، حیات و مرگ افراد باخبر بود»[۹][۱۰]

شهادت

گفته شده است که امام علی(ع)، در زمان حیات رشید از چگونگی مرگ او خبر داده بود.[۱۱]

درباره اینکه چه کسی قاتل او است،‌ اختلاف وجود دارد. محسن امین، زیاد بن ابیه[۱۲] و خویی، عبیدالله بن زیاد را قاتل او می‌دانند.[۱۳] طبق نقل شیخ مفید، ابن زیاد دستور داد دست، پا و زبان رشید را قطع کردند و سپس او را به دار آویختند.[۱۴] از رشید هجری دختری به نام قنوا یاد شده است که خبر شهادت پدرش را نقل کرده است.[۱۵]

آرامگاه رشید در شهر کفل عراق قرار دارد.

پانویس

  1. یاقوت حموی، المشترک وقعا و المفترق صقعا، ص۴۳۸
  2. اعیان الشیعه، ج۷، ص۷
  3. رجال طوسی، ص۶۳
  4. یعقوبی، ج۲، ص۱۴۰
  5. رجال طوسی، ص۹۴
  6. رجال طوسی، ص۱۰۰
  7. رجال طوسی، ص۱۱۳
  8. اعیان الشیعه، ج۷، ص۷
  9. کافی، ج۱، ص۴۸۴
  10. بحارالانوار، ج۲۲، ص۱۲۳، ج۴۸، ص۵۴؛ المناقب، ج۴، ص۲۸۷
  11. الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ۳۲۷-۳۲۶
  12. اعیان الشیعه، ج۷، ص۷
  13. خویی، ج۷، ص۱۹۱
  14. شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ص۳۲۵
  15. شیخ مفید، اعیان الشیعه، ج۷، ص۶

منابع

  • تاریخ یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب ابن واضح یعقوبی، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چ ششم، ۱۳۷۱ش.
  • شیخ طوسی، رجال الطوسی، جامعه مدرسین، قم، ۱۴۱۵ق.
  • شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، کنگره شیخ مفید، قم، ۱۴۱۳ق.
  • محسن امین، اعیان الشیعة، تحقیق و تخریج: حسن الأمین، دارالتعارف للمطبوعات، بیروت، ۱۴۰۳ق- ۱۹۸۳م.
  • خویی، معجم رجال الحدیث، مرکز نشر آثار شیعه، قم، ۱۴۱۰ق/۱۳۶۹ش.
  • علامه مجلسی، بحارالأنوار، مؤسسة الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ق.
  • یاقوت حموی، المشترک وقعا و المفترق صقعا، گوتینگن، ۱۸۴۶م.