کل یوم عاشورا

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

کُلُّ یَومٍ عاشورا و کُلُّ أرضٍ کَربَلا (همه روزها عاشورا و همه زمین‌ها کربلاست) عبارتی معروف که بعضی آن را به امام صادق (ع) نسبت داده‌اند و بعضی از عالمان دینی نیز در سخنان خود از آن استفاده کرده‌اند. به گفته برخی از پژوهش‌گران، این جمله در هیچ یک از منابع حدیثی شیعه نیامده است.

تاریخچه کاربرد کل یوم عاشورا

این که نخستین بار چه کسی این عبارت را به کار برده مشخص نیست. علی شریعتی در کتاب حسین وارث آدم، آن را به امام صادق (ع) نسبت داده است.[۱] هم‌چنین این عبارت در سخنان برخی از عالمان دینی نیز به کار رفته است. امام خمینی در سخنرانی‌ها و پیام‌های خود این عبارت را به کار برده است[۲] و نیز آیت الله خامنه‌ای در سخنان خود بدون آن که آن را حدیث بداند به این عبارت اشاره کرده است.[۳] چنان‌که مرتضی مطهری نیز این عبارت را استفاده کرده و به حدیث بودن یا نبودن آن اشاره نکرده است.[۴]

منبع کل یوم عاشورا

برخی پژوهشگران برآنند که این عبارت نه تنها در احادیث نیامده، بلکه مخالف باورهای شیعیان است زیرا هیچ سرزمینی ارزش کربلا را ندارد و هیچ روزی نیز قابل مقایسه با روز عاشورا نیست.[۵]به نظر می‌رسد این سخن از زیدیه سرچشمه گرفته باشد و نمی‌تواند با شیعه اثنی عشری نسبتی داشته باشد.[۶]

تفسیر کل یوم عاشورا

امام خمینی در سخنان خود منظور از این جمله را ضرورت گریستن همیشگی بر مصائب امام حسین نمی‌داند؛ بلکه معتقد است این جمله بیانگر لزوم مبارزه همیشگی با ظلم است[۷] هر چند ایشان در برخی موارد تفسیر دیگری نیز ارائه داده است.[۸] مطهری در تبیین پیروزی واقعی امام حسین (ع) در نهضت عاشورا، می‌گوید این نهضت همواره در حال کسب پیروزی‌های جدید است و معنی «کل یوم عاشورا» این است که هر روز به نام امام حسین با ظلم و باطلی مبارزه می‌شود و حق و عدالتی احیا می‌شود.[۹] آیت الله خامنه‌ای نیز این جمله را چنین تفسیر می‌کند که «در هر دوره‌ای انسان‌ها نقشی دارند که اگر آن نقش را به‌درستی، در لحظه مناسب، در زمان خود ایفا کنند، همه چیز به سامان خواهد رسید، ملت‌ها رشد خواهند کرد، انسانیت گسترده خواهد شد.»[۱۰]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. شریعتی، حسین وارث آدم، ص ۴۹
  2. امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص ۴۴۵ و ج ۱۰ ص ۱۰و ۱۲۲و ۱۹۱و ۳۱۵، ج ۱۶، ص ۱۵۱
  3. پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
  4. مطهری، مجموعه آثار، ج۳، ص ۴۳۴
  5. صحتی سردرودی، چند حدیث معروف درباره عاشورا، ص ۱۳۶- ۱۳۷
  6. بازخوانی چند حدیث مشهور درباره عاشورا
  7. امام خمینی، ج۹، ص ۴۴۵ و ج ۱۰ ص ۱۰و ۱۲۲و ۳۱۵
  8. امام خمینی، ج ۱۰ ص ۱۹۱، ج ۱۶، ص ۱۵۱
  9. مطهری، حق و باطل، مجموعه آثار، ج۳، ص ۴۳۴
  10. پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

منابع

  • پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری
  • خمینی (امام)، سید روح الله، صحیفه امام، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  • شریعتی،علی، حسین وارث آدم (مجموعه آثار شماره ۱۹)، انتشارات قلم، تهران، ۱۳۸۰.
  • صحتی سردرودی،‌محمد، چند حدیث معروف درباره عاشورا، در مجله علوم حدیث، شماره ۲۶.
  • مطهری، مرتضی، نبرد حق و باطل (در مجموعه آثار ج ۳)، انتشارات صدرا، تهران.
  • مهاجرانی، سید عطاء الله، انقلاب عاشورا، انتشارات اطلاعات، تهران، ۱۳۸۰.