تنعیم

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

تنعیم، از میقات‌های عمره مفرده. در واقعه کربلا، امام حسین(ع) در این مکان با کاروانی از یزید بن معاویه که از یمن به سمت شام در حرکت بود، برخورد کرد و شتران کاروان را اجاره نمود.

موقعیت

منطقه‌ای در شمال غربی مسجدالحرام است که میان مکه و سَرِف قرار دارد. این منطقه میان دو کوه ناعم و نعیم واقع شده است. به آن نعمان هم می‌گویند. فاصله آن تا مکه دو فرسخ است.[۱]

میقات

تنعیم را ادنی الحل(نزدیکترین مکان به حدود حرم از بیرون منطقه حرم) و از میقات‌های عمره مفرده شمرده‌اند.[۲] پیامبر اسلام به عبدالرحمن بن ابی بکر دستور داد، عایشه را به این وادی ببرد تا احرام عمره مفرده ببندد.[۳]

مسجد تنعیم در این منطقه قرار دارد. درگذشته مسجد تنعیم با نام مسجد عایشه نیز شناخته می‌شده است.[۴] این مسجد امروزه در شهر مکه قرار گرفته است و در کنار آن انصاب حرم قرار دارند.

وقایع

پیامبر اکرم در بازگشت از معراج در آنجا با کارون تجاری قریش برخورد کرد. هنگامی که مشرکان قریش معراج او را تکذیب کردند خبر از مشاهده این کاروان مفید واقع شد.[۵]

در سال سوم[۶] یا چهارم قمری[۷]، خُبیب بن عدی و زید بن دثنه انصاری در این مکان شهید شدند.

امام حسین(ع) در سال ۶۰ قمری پس از خروج از مکه، در منطقه تنعیم، با کاروانی که از یمن، اموالی را برای یزید به شام می‌برد، مواجه شد. در الارشاد شیخ مفید آمده است که امام (ع) پس از برخورد با این کاروان، شتران آن را کرایه کرد و به صاحبان شتر گفت که یا با وی به عراق بیایند و در آنجا کرایه کل راه را به آنان بپردازد یا در همین جا به مقدار راهی که آمده‌اند، کرایه آنان را بدهد. سپس به مسیر خود به سمت صفاح ادامه داد.[۸] به گفتۀ بلاذری سه تن از آنها با امام به کربلا آمدند.[۹] در مقابل برخی منابع تاریخی اهل سنت بیان داشته‌اند که امام حسین (ع) اموال کاروان را مصادره کرد.[۱۰]

پانویس

  1. حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹.
  2. امام خمینی، تحریرالوسیله، ج۱، ص۴۱۱.
  3. حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۸، ص ۱۵۳.
  4. حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹.
  5. ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۵۶.
  6. خلیفه، تاریخ، ص۳۲.
  7. طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۳۸-۵۴۲.
  8. مفید، ارشاد، ج۲، ص۶۸؛
  9. بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۶۴.
  10. ابن اثیر، الکامل ج۴، ص۴۰.

منابع

  • ابن اثیر، علی بن ابی کرم، الکامل فی التاریخ، دارصادر، بیروت، ۱۳۸۵ق/م۱۹۶۵.
  • امام خمینی، سید روح‌الله، تحریر الوسیلة‌، مؤسسه مطبوعات دارالعلم‌، قم.
  • بلاذری، احمد بن یحیی، جمل من انساب الأشراف، تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلی، دارالفکر، بیروت، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م.
  • حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۹ق.
  • حموی بغدادی، یاقوت، معجم البلدان، دارصادر، بیروت، ۱۹۹۵م.
  • خلیفة بن خیاط العصفری، تاریخ خلیفة بن خیاط، تحقیق فواز، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م.
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، تحقیق: محمدأبوالفضل ابراهیم، دارالتراث بیروت، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.
  • مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، کنگره شیخ مفید، قم، ۱۴۱۳ق.