قطر
مقالات ویکیشیعه با رویکرد «ارتباط با مکتب اهلبیت» نوشته میشوند. برای آگاهی از دیگر ابعاد موضوع، منابع دیگر را جویا شوید. |
| |||
| اطلاعات عمومی | |||
|---|---|---|---|
| نام رسمی | دولت قطر | ||
| دین رسمی | اسلام | ||
| جمعیت کل | بیش از ۲٫۹ میلیون نفر (بر اساس آمار ۲۰۲۵م) | ||
| مساحت | ۱۱٬۳۴۷ کیلومتر مربع | ||
| حکومت | پادشاهی موروثی (امارت) | ||
| واحد پول | ریال قطر | ||
| پایتخت | دوحه ۲۵°۱۸′ شمالی ۵۱°۳۱′ شرقی / ۲۵٫۳۰۰°شمالی ۵۱٫۵۱۷°شرقی | ||
| زبان رسمی | عربی | ||
| اسلام | |||
| جمعیت مسلمانان | حدود ۱٫۶ میلیون نفر (برآورد بر اساس آمار جمعیت ۲۰۲۲ و ترکیب دینی) | ||
| اطلاعات شیعی | |||
| جمعیت | حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور | ||
| درصد به جمعیت کشور | ۱۰ درصد | ||
| حکومتها | خلافت عباسی، امپراتوری عثمانی، حکومت آلثانی | ||
| فرق | شیعه، سنی | ||
| مساجد | چندین مسجد شیعی | ||
| حسینیهها | بیش از ۲۰ حسینیه؛ از جمله حسینیه لاریها، بحرینیها، بشاگردیها، امام رضا(ع)، رسول اعظم(ص)، ابوالشهداء و پاکستانیها | ||
قطر کشوری در حاشیه جنوبی خلیج فارس با بیش از ۲.۹۰۰.۰۰۰ نفر جمعیت و ۱۱٬۳۴۷ کیلومتر مربع وسعت است.[۱] این کشور از جنوب با عربستان سعودی هممرز است و از طریق آبهای خلیج فارس با بحرین، امارات متحده عربی و عمان همسایگی دارد.[۲] زبان رسمی قطر عربی است و زبان انگلیسی نیز بهعنوان زبان دوم در نظام آموزشی این کشور تدریس میشود.[۳] همچنین گفته شده است که زبان فارسی در بخشی از جامعه رواج دارد.[۴]
| خلیج فارس | بحرین | |||
| امارات متحده عربی | خلیج فارس | |||
| عربستان سعودی |
براساس یافتههای باستانشناسی، پیشینه سکونت در قطر دستکم به چهار قرن پیش از میلاد بازمیگردد. در منابع تاریخی، ساکنان این سرزمین در دورههای بعد عمدتاً از قبایل عرب معرفی شدهاند. قطر در دورههای مختلف تحت حاکمیت خلافت عباسی و سپس امپراتوری عثمانی قرار داشت و پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی، زمینه استقلال و شکلگیری حکومت آلثانی فراهم شد.
اسلام دین رسمی قطر است.[۵] براساس آمارهای سال ۲۰۲۰، حدود ۶۵ درصد جمعیت این کشور را مسلمانان، ۱۳٫۷ درصد را مسیحیان، ۱۵٫۹ درصد را هندوها و ۵٫۵ درصد را پیروان سایر ادیان تشکیل میدهند.[۶] به گفته پژوهشگران، جمعیت بومی قطر و خاندان حاکم آلثانی پیرو مذهب سنی با گرایش وهابی هستند[۷] و گزارش شده است که این گرایش مذهبی، نفوذ قابل توجهی در ساختار سیاسی و فرهنگی کشور دارد.[۸]
براساس برخی منابع، شیعیان حدود ۱۰ درصد جمعیت قطر را تشکیل میدهند؛ هرچند در برخی منابع قدیمیتر، این نسبت تا حدود ۲۰ درصد نیز برآورد شده است.[۹] در منابع، بخش عمده شیعیان این کشور از مهاجران بحرینی، ایرانی و لبنانی و نسلهای آنان دانسته شدهاند و رشد جمعیت آنان در دهههای اخیر نیز به مهاجرت اتباع این کشورها نسبت داده شده است.[۱۰] شیعیان قطر به دو گروه اصلی، شامل بحارنه و شیعیان ایرانیتبار، تقسیم میشوند.[۱۱]
گزارشها حاکی از آن است که شیعیان قطر امکان برگزاری مناسک دینی خود را دارند و بیش از ۲۰ حسینیه و چندین مسجد در اختیار آنان است.[۱۲] بااینحال، در برخی منابع آمده است که آنان در دستیابی به برخی مناصب عالی دولتی و مشاغل کلیدی با محدودیتهایی مواجهاند. همچنین گفته میشود که بهدلیل نبود حوزه علمیه در قطر، علاقهمندان به تحصیل علوم دینی برای ادامه تحصیل به کشورهایی مانند ایران سفر میکنند.[۱۳]
از حسینیههای شناختهشده شیعیان قطر میتوان به حسینیه لاریها، بحرینیها، بشاگردیها، امام رضا(ع)، رسول اعظم(ص)، ابوالشهداء و پاکستانیها اشاره کرد که در مناسبتهای مذهبی محل برگزاری آیینهای دینی شیعیان هستند.[۱۴]
روابط قطر با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس عموماً مبتنی بر همکاری توصیف شده است؛ هرچند بحران دیپلماتیک سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱م، موجب تنش در روابط این کشور با عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی شد.[۱۵] بااینحال، میزبانی از پایگاه هوایی العدید، این کشور را در برخی بحرانهای منطقهای، از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، درگیر پیامدهای امنیتی این منازعات کرد. در جریان این دو جنگ، آمریکا از ظرفیتهای نظامی این پایگاه برای انجام عملیات علیه ایران استفاده کرد.[۱۶] ایران نیز در واکنش، در چارچوب عملیاتهای خود، برخی اهداف مرتبط با آمریکا در پایگاه العدید را هدف حملات موشکی قرار داد.[۱۷] دولت قطر این حملات را نقض حاکمیت خود دانست و محکوم کرد؛[۱۸] بااینحال، همزمان با ادامه درگیریها، از طریق رایزنیهای دیپلماتیک و میانجیگری، در کاهش تنشها و دستیابی به آتشبس نقش داشت.[۱۹]

پانویس
- ↑ «Qatar»،پایگاه داده بانک جهانی.
- ↑ «Qatar»، دانشنامه بریتانیکا، مدخل «قطر».
- ↑ «Qatar»، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، کتاب اطلاعات جهان، مدخل «قطر».
- ↑ «Qatar Facts»، وبگاه کمیته المپیک قطر (Qatar Olympic Committee)، «درباره قطر (About Qatar)»، نسخه آرشیوشده در Wayback Machine.
- ↑ «By Nathan J. Brown and Bedirhan E. Mutlu»، وبگاه بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی.
- ↑ Central Intelligence Agency (CIA), The World Factbook – Qatar, Religions (2020 estimate)، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا.
- ↑ «By Nathan J. Brown and Bedirhan E. Mutlu»، وبگاه بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی.
- ↑ "2011 Report on International Religious Freedom – Qatar". US Department of State.
- ↑ «SHIʿITES IN ARABIA»، دانشنامه ایرانیکا، «شیعیان در عربستان» (Shiʿites in Arabia)، نوشته ورنر اِنده (Werner Ende).
- ↑ «2016 Report on International Religious Freedom: Qatar»، وبگاه وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا.
- ↑ امزیان، تکثر دینی در خلیج فارس: پارادوکسهای همزیستی در یک دولت در حال نوسازس، ۲۰۱۸م.
- ↑ «آیا می دانید شیعیان در قطر بیش از ۲۰ حسینیه دارند؟!»، وبگاه اسلام تایمز.
- ↑ «وضعیت و جایگاه شیعیان قطر»، وبگاه خبری مهر.
- ↑ «آیا می دانید شیعیان در قطر بیش از ۲۰ حسینیه دارند؟!»، وبگاه اسلام تایمز.
- ↑ «The GCC Crisis: Qatar and its Neighbors»، وبگاه مرکز مطالعات بینالمللی و منطقهای، دانشگاه جورجتاون در قطر.
- ↑ «نقش حیاتی متحدان حاشیهٔ خلیج فارس در عملیات خشم حماسی»، تارنمای دژ؛ «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران (۲۸ فوریه ۲۰۲۶ – تا به امروز)»، خبرگزاری اسپوتنیک.
- ↑ «تنبیه شیطان؛ عملیات بشارت فتح علیه پایگاه آمریکایی العدید قطر»، خبرگزاری مهر؛ «نیویورک تایمز: در حملات تلافیجویانه ایران ۱۷ تأسیسات آمریکا آسیب دید»، خبرگزاری آناتولی.
- ↑ «Qatar Strongly Condemns Attack That Targeted Al-Udeid Air Base»، وبگاه وزارت امور خارجه دولت قطر.
- ↑ «Qatar Welcomes Ceasefire Agreement between Iran and Israel»، وبگاه وزارت امور خارجه قطر؛ «Caught in the crossfire, Qatar again finds itself Middle East peace broker»، وبگاه خبری گاردین.
منابع
- امزیان، ایمان، تکثر دینی در خلیج فارس: پارادوکسهای همزیستی در یک دولت در حال نوسازی، پایاننامه کارشناسی ارشد، قطر، دانشکده مطالعات اسلامی، دانشگاه حمد بن خلیفه، ۲۰۱۸م.
- «Qatar»، پایگاه داده بانک جهانی، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Qatar»، دانشنامه بریتانیکا، مدخل «قطر»، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Qatar»، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، کتاب اطلاعات جهان، مدخل «قطر»، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Qatar Facts»، وبگاه کمیته المپیک قطر (Qatar Olympic Committee)، «درباره قطر (About Qatar)»، نسخه آرشیوشده در Wayback Machine، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «وضعیت و جایگاه شیعیان قطر»، وبگاه خبری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۳۹۱ش، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «آیا می دانید شیعیان در قطر بیش از ۲۰ حسینیه دارند؟!»، وبگاه اسلام تایمز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مهر ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «SHIʿITES IN ARABIA»، دانشنامه ایرانیکا، «شیعیان در عربستان» (Shiʿites in Arabia)، نوشته ورنر اِنده (Werner Ende)، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- براون، نیتن جی. و بدیرهان ای. موتلو، «By Nathan J. Brown and Bedirhan E. Mutlu»، وبگاه بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، درج مطلب: ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید ۹ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «نقش حیاتی متحدان حاشیهٔ خلیج فارس در عملیات خشم حماسی»، تارنمای دژ، تاریخ درج مطلب: ۶ مارس ۲۰۲۶م، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران (۲۸ فوریه ۲۰۲۶ – تا به امروز)»، خبرگزاری اسپوتنیک، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶م، تاریخ بازدید: ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «تنبیه شیطان؛ عملیات بشارت فتح علیه پایگاه آمریکایی العدید قطر»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲ تیر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۳ تیر ۱۴۰۴ش.
- «نیویورک تایمز: در حملات تلافیجویانه ایران ۱۷ تأسیسات آمریکا آسیب دید»، خبرگزاری آناتولی؛ تاریخ بازدید: ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Qatar Strongly Condemns Attack That Targeted Al-Udeid Air Base»، وبگاه وزارت امور خارجه دولت قطر، ۲۳ ژوئن ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Qatar Welcomes Ceasefire Agreement between Iran and Israel»، وبگاه وزارت امور خارجه قطر، ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «The GCC Crisis: Qatar and its Neighbors»، وبگاه مرکز مطالعات بینالمللی و منطقهای، دانشگاه جورجتاون در قطر، تاریخ بازدید ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Caught in the crossfire, Qatar again finds itself Middle East peace broker»، وبگاه خبری گاردین، تاریخ درج مطلب: ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید: ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ش.

