فضل بن عباس بن عبدالمطلب: تفاوت میان نسخهها
Mkhaghanif (بحث | مشارکتها) جزبدون خلاصۀ ویرایش |
ویکی سازی |
||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
در ارتباط با تاریخ درگذشت فضل بن عباس نظرات مختلفی وجود دارد؛ به نقلی در روز اجنادَیْن{{یاد| ناحیهای در [[فلسطین]] و محل جنگ میان مسلمانان با رومیان. دهخدا، لغتنامه، ذیل اجنادین}} در زمان خلافت ابوبکر و [[سال ۱۳ هجری قمری|سال ۱۳ق]] رخ داده است؛<ref>عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۱۹.</ref> به گزارش دیگری در همان سال و در روز [[مرج الصفر|مرج الصُّفّر]] بوده است.<ref>ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.</ref> درگذشت او را در سال ۱۸ق و بر اثر طاعون عَمَواس در [[شام]]<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، دار صادر، ج۲، ص۱۵۱.</ref> و نیز در [[جنگ یرموک]] و در زمان خلافت [[عمر بن خطاب]] نیز دانستهاند.<ref>عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۱۹.</ref> | در ارتباط با تاریخ درگذشت فضل بن عباس نظرات مختلفی وجود دارد؛ به نقلی در روز اجنادَیْن{{یاد| ناحیهای در [[فلسطین]] و محل جنگ میان مسلمانان با رومیان. دهخدا، لغتنامه، ذیل اجنادین}} در زمان خلافت ابوبکر و [[سال ۱۳ هجری قمری|سال ۱۳ق]] رخ داده است؛<ref>عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۱۹.</ref> به گزارش دیگری در همان سال و در روز [[مرج الصفر|مرج الصُّفّر]] بوده است.<ref>ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.</ref> درگذشت او را در [[سال ۱۸ هجری قمری|سال ۱۸ق]] و بر اثر طاعون عَمَواس در [[شام]]<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، دار صادر، ج۲، ص۱۵۱.</ref> و نیز در [[جنگ یرموک]] و در زمان خلافت [[عمر بن خطاب]] نیز دانستهاند.<ref>عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۱۹.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
نسخهٔ ۲۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۷
| مشخصات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | فضل بن عباس بن عبدالمطلب |
| کنیه | اباعبدالله / ابامحمد |
| محل زندگی | مکه و مدینه |
| مهاجر/انصار | مهاجر |
| نسب/قبیله | قریش، بنیهاشم |
| خویشاوندان | پیامبر (پسرعمو) • امام حسن (داماد) • امام علی (پسرعمو) • عباس (پدر) • لُبابه (مادر) |
| مشخصات دینی | |
| حضور در جنگها | فتح مکه، حنین |
| هجرت به | مدینه |
| دلیل شهرت | صحابه |
| دیگر فعالیتها | نقل روایت |
فَضل بن عباس بن عبدالمُطَّلِب پسرعمو و صحابه پیامبر که همواره حامی پیامبر(ص) و امام علی(ع) بوده است. او در فتح مکه، جنگ حُنَین و حَجَّةُ الوداع همراه پیامبر بوده است. فضل در دفن پیامبر حضور داشته است و در واقعه سقیفه بنیساعده با ابوبکر بیعت نکرد. به گفته اِربِلی در کتاب کَشفُ الغُمَّة در تشییع و تدفین حضرت فاطمه(س) نیز شرکت داشته است.
از فضل روایاتی از طریق ابوهُرَیره و عبدالله بن عباس نقل شده است. تنها فرزند او امکلثوم، ابتدا با امام حسن(ع) و سپس با ابوموسی اشعری ازدواج کرده است.
معرفی
فضل بن عباس بن عبدالمطلب، از قبیله بنیهاشم،[۱] پسرعموی پیامبر(ص) و فرزند بزرگ عباس بوده است.[۲] کنیهاش اباعبدالله و ابامحمد[۳] و مادرش لُبابه دختر حارث بن حزن خواهر میمونه همسر پیامبر(ص) است.[۴] فضل بن عباس از صحابه پیامبر[۵] و راویان حدیث بهشمار رفته است[۶] که افرادی همچون ابوهریره و عبدالله بن عباس از او نقل حدیث کردهاند.[۷]
در اَنساب الاَشراف (تألیف قرن سوم)، او مردی زیبارو، راستگو و زاهد معرفی شده است[۸] که دارای ویژگیهای اخلاقی منحصربهفردی بوده است.[۹] پیامبر(ص) برای ازدواج او اقدام کرده[۱۰] و در مراسم ازدواج او حضور داشته است.[۱۱] تنها فرزند او امکلثوم ابتدا با امام حسن(ع) و سپس با ابوموسی اشعری ازدواج کرده[۱۲] که بعد از وفات به عنوان اولین زن از قبیله قریش در نجف دفن شده است.[۱۳]
همراهی پیامبر
فضل بن عباس در فتح مکه با پیامبر همراه بود[۱۴] و در کنار ایشان به درون کعبه وارد شد.[۱۵] در جنگ حنین[۱۶] و حجة الوداع حضور داشت.[۱۷] پیامبر را در ایام بیماریِ پیش از وفات یاری رساند[۱۸] و در غسل دادن بدن ایشان بعد از وفات[۱۹] و شستن بدن ابراهیم پس از مرگ و مشارکت در دفن او با اسامة بن زید کمکرسانی کرده است.[۲۰]
حمایت از امام علی(ع)
پس از واقعه سقیفه بنیساعده، فضل بن عباس به حمایت از امام علی(ع) با ابوبکر بن ابیقُحافه بیعت نکرد.[۲۱] به گفته اِربلی در کتاب کَشفُ الغُمَّة در تشییع و تدفین حضرت فاطمه(س) شرکت داشته و همراه علی بن ابیطالب(ع) بوده است.[۲۲] فضل بن عباس شاعری است که در دفاع از امام علی(ع)[۲۳] و ذکر مناقب ایشان[۲۴] اشعاری سروده است: الگو:شعر۲
درگذشت
در ارتباط با تاریخ درگذشت فضل بن عباس نظرات مختلفی وجود دارد؛ به نقلی در روز اجنادَیْن[یادداشت ۱] در زمان خلافت ابوبکر و سال ۱۳ق رخ داده است؛[۲۵] به گزارش دیگری در همان سال و در روز مرج الصُّفّر بوده است.[۲۶] درگذشت او را در سال ۱۸ق و بر اثر طاعون عَمَواس در شام[۲۷] و نیز در جنگ یرموک و در زمان خلافت عمر بن خطاب نیز دانستهاند.[۲۸]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ ابنحجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۲۸۷.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ ابنحجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۲۸۷.
- ↑ ابنحجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۲۸۷.
- ↑ ابنحجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۲۸۷.
- ↑ بلاذری، اَنساب الاَشراف، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۲۴.
- ↑ بلاذری، اَنساب الاَشراف، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۲۴–۲۶.
- ↑ ابنحجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۲۸۷.
- ↑ عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۰۳.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ بلاذری، اَنساب الاَشراف، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۲۶.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ عاملی، الصحیح من سیرة النبی الأعظم، ۱۴۲۶ق، ج۲۲، ص۲۲۹.
- ↑ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، دار صادر، ج۲، ص۶۲.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۰۸ و ۵۰۹.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ ابنسعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۱۴.
- ↑ عاملی، الصحیح من سیرة النبی الأعظم، ۱۴۲۶ق، ج۳۳، ص۳۰۴.
- ↑ اربلی، کشف الغمة، ۱۴۲۱ق، ج۱، ص۴۷۴–۴۷۵.
- ↑ عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۱۶.
- ↑ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ۱۳۷۹ق، ج۳، ص۵۲.
- ↑ عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۱۹.
- ↑ ابناثیر، اسد الغابة، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۴۹.
- ↑ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، دار صادر، ج۲، ص۱۵۱.
- ↑ عسکری، «فضل بن عباس»، ص۵۱۹.
یادداشت
منابع
- ابناثیر، اسد الغابة فی معرفة الصحابة، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
- ابنحجر عسقلانی، الإصابة فی تمییز الصحابة، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
- ابنسعد، الطبقات الکبری، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
- ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، قم، علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ق.
- اِربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، قم، الشریف الرضی، ۱۴۲۱ق.
- بلاذری، اَنساب الاَشراف، بیروت، دارالفکر، چاپ اول، ۱۴۱۷ق.
- عاملی، جعفر مرتضی، الصحیح من سیرة النبی الاعظم، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۴۲۶ق.
- عسکری، عبدالرضا، «فضل بن عباس»، دائرة المعارف صحابه پیامبر اعظم(ص)، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۹۳ش.
- یعقوبی، احمد بن ابییعقوب، تاریخ یعقوبی، بیروت، دار صادر، بیتا.