مثلی لایبایع مثله
| اطلاعات روایت | |
|---|---|
| موضوع | بیعت نکردن با ظالمان و کفار |
| صادره از | امام حسین(ع) |
| منابع شیعه | لهوف و مثیر الاحزان |
| منابع سنی | مقتل خوارزمی |
| احادیث مشهور | |
| حدیث سلسلةالذهب • حدیث ثقلین • حدیث کساء • مقبوله عمر بن حنظلة • حدیث قرب نوافل • حدیث معراج • حدیث ولایت • حدیث وصایت • حدیث جنود عقل و جهل • حدیث شجره | |
مِثْلِی لَا يُبَايِعُ مِثْلَه یا مثلی لا یبایع مثل یزید بهمعنای «مانند من با مانند او بیعت نمیکند» جملهای مشهور از امام حسین(ع) است که در جریان درخواست بیعت با یزید بن معاویه بیان شد. بنابر گزارش منابع تاریخی، پس از مرگ معاویة بن ابیسفیان در سال ۶۰ق، یزید در نامهای به ولید بن عتبه دستور داد از امام حسین(ع) بیعت بگیرد. امام حسین(ع) این درخواست را نپذیرفت. پس از آن، مروان بن حکم با تهدید، خواستار بیعت شد که امام حسین(ع) در پاسخ، این عبارت را بیان کرد.[۱]
این روایت در منابعی همچون الفتوح،[۲] مقتل خوارزمی،[۳] مثیر الاحزان[۴] و لهوف[۵] نقل شده است. در برخی منابع اهلسنت، به جای آن، عبارت «انَّ مِثْلی لا يُبايِعُ سِرّا» گزارش شده است.[۶]
عبدالله جوادی آملی، عالم شیعه، این عبارت را نمادی از تقابل همیشگی حق و باطل دانسته[۷] و معتقد است هرکس همانند امام حسین(ع) بیندیشد، با ظلم و ستم سازش نمیکند[۸] و حکومت طاغوت را نمیپذیرد و تن به ذلت نمیدهد.[۹]
سید علی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران نیز در آخرین سخنرانی پیش از شهادت خود، در واکنش به اظهارات رئیسجمهور آمریکا درباره تسلیم ایران، با اشاره به این سخن گفت: «مردم ایران با این تمدن، فرهنگ و معارف عالی، هیچگاه با سردمداران فاسد آمریکا بیعت نمیکنند».[۱۰] این عبارت پس از شهادت سید علی خامنهای بهویژه در جنگ رمضان به شعار و گفتمانی عمومی در ایران تبدیل شد. این شعار در تجمعات مردمی در ایران در جنگ رمضان از جمله، در تولیدات رسانهای، پلاکاردها و سرودها بهعنوان نمادی از مقاومت و مخالفت با سازش و صلح تحمیلی مورد استفاده قرار گرفت.
پانویس
- ↑ خوارزمى، مقتل الحسین، ۱۴۲۳ق ، ج۱، ص۲۶۷.
- ↑ ابناعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، ص۱۴.
- ↑ خوارزمى، مقتل الحسین، ۱۴۲۳ق ، ج۱، ص۲۶۷.
- ↑ ابننما حلى، مثیرالأحزان، ۱۴۰۶ق، ص۲۴.
- ↑ ابنطاووس، اللهوف، ۱۳۴۸ش، ص۲۳.
- ↑ برای نمونه بنگرید به: بلاذری، انساب الأشراف، ۱۴۰۰ق، ج۵، ص۳۰۲؛ ابنعبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۳۹۶.
- ↑ جوادی آملی، حماسه و عرفان، ۱۳۸۴ش، ص۱۷۴.
- ↑ جوادی آملی، شکوفایی عقل، ۱۳۸۸ش، ص۱۹۷.
- ↑ جوادی آملی، سروش هدایت، اسراء، ج۲، ص۲۰۴.
- ↑ خامنهای، «بیانات در دیدار مردم آذربایجان شرقی»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.
منابع
- ابناعثم، احمد، الفتوح، تحقیق على شیرى، بیروت، دارالأضواء، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
- ابننما حلى، جعفر بن محمد، مثیرالأحزان، تحقیق مدرسه امام مهدى(ع)، قم، مدرسه امام مهدى(ع)، چاپ سوم، ۱۴۰۶ق.
- ابنطاووس، على بن موسى، اللهوف على قتلى الطفوف، ترجمه احمد فهرى زنجانى، تهران، نشر جهان، چاپ اول، ۱۳۴۸ش.
- ابنعبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فى معرفة الأصحاب، تحقیق على محمد البجاوى، بیروت، دار الجیل، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
- بلاذری، أحمد بن یحیى، انساب الأشراف، تحقیق احسان عباس، بیروت، جمعیة المستشرقین الألمانیة، ۱۴۰۰ق.
- جوادی آملی، عبدالله، حماسه و عرفان، تحقیق محمد صفایی، قم، اسراء، چاپ هشتم، ۱۳۸۴ش.
- جوادی آملی، عبدالله، سروش هدایت، قم، اسراء، چاپ پنجم، بیتا.
- جوادی آملی، عبدالله، شکوفایی عقل در پرتو نهضت حسینی، تحقیق سعید بندعلی، قم، اسراء، چاپ پنجم، ۱۳۸۸ش.
- خامنهای، «بیانات در دیدار مردم آذربایجان شرقی»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
- خوارزمى، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیهالسلام، قم، انوار الهدى، چاپ دوم، ۱۴۲۳ق.