جهاد المرأة حسن التبعل
| اطلاعات روایت | |
|---|---|
| موضوع | همسرداری |
| صادره از | پیامبر اکرم(ص) و ائمه(ع) |
| منابع شیعه | الکافی و من لایحضره الفقیه |
| منابع سنی | الدرالمنثور و معانی الاخبار |
| احادیث مشهور | |
| حدیث سلسلةالذهب • حدیث ثقلین • حدیث کساء • مقبوله عمر بن حنظلة • حدیث قرب نوافل • حدیث معراج • حدیث ولایت • حدیث وصایت • حدیث جنود عقل و جهل • حدیث شجره | |
جِهادُ المَرأةِ حُسنُ التَّبعُّل (ترجمه: جهاد زن، شوهرداریِ نیکو) روایتی از پیامبر اکرم(ص) و ائمه درباره حسن التبعل.
شوهرداری خوب، به عنوان شاخه‌ای از جهاد با نفس شمرده شده[۱] و گفته‌اند ثواب آن برابر با ثواب مجاهد در راه خداوند است.[۲] در اسلام، زنان از برخی امور مانند جهاد، قضاوت و حکومت معاف هستند و پاداش این امور از طریق وظایفی مانند همسرداری و مدیریت خانه و تربیت فرزندان تأمین می‌شود.[۳]
مصادیق حسن التبعل شامل خوش‌رفتاری با شوهر، حفظ مال و آبروی او، اطاعت در امور مشروع،[۴] پرهیز از غیرت نابه‌جا و اختلاف،[۵] آراستگی برای شوهر و ایجاد فضای آرام و محبت‌آمیز در خانه است.[۶] با این حال، در مواردی که شوهر رفتار نادرستی داشته باشد، زن حق دفاع از خود را دارد.[۷]
این روایت در منابع شیعه مانند کتاب جعفریات از پیامبر(ص)،[۸] در نهج البلاغه از امام علی(ع)،[۹] در کتاب من لایحضره الفقیه از امام صادق(ع)[۱۰] و در کتاب الکافی از امام کاظم(ع)[۱۱] نقل شده است. همچنین در منابع اهل‌سنت مانند کتاب الدرالمنثور و معانی الاخبار، از پیامبر(ص) روایت شده است.[۱۲]
برخی پژوهشگران سند این روایت را ضعیف دانسته و محتوای آن را نقد کرده‌اند.[۱۳] در مقابل، برخی دیگر آن را با روایات دیگر، از جمله روایتی از امام علی(ع) که جهاد زن را صبر در برابر آزار شوهر می‌داند،[۱۴] همخوان می‌دانند.[۱۵]
پانویس
- ↑ حسینی خامنه‌ای، «عدم تفاوت زن و مرد در تقرّب به خداوند»، سایت مقام معظم رهبری.
- ↑ سبزواری، مواهب الرحمن، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۷۷.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۳۵۲ش، ج۴، ص۳۵۰.
- ↑ ابن‌ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغة، ۱۴۰۴ق، ج۱۸، ص۳۳۲.
- ↑ ابن‌ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغة، ۱۴۰۴ق، ج۱۸، ص۳۳۲.
- ↑ مصباح یزدی، در جستجوی عرفان اسلامی، ۱۴۰۱ش، ج۱، ص۱۵۳.
- ↑ سبزواری، مواهب الرحمن، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۷۷.
- ↑ ابن‌اشعث، جعفریات، بی تا، ص۶۷.
- ↑ نهج البلاغه، تصحیح صبحی صالح، حکمت ۱۳۶، ص۴۹۴.
- ↑ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ۱۴۱۳ق، ج۴، ص۴۱۶.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۵۰۷.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۳۴. و کلاباذی، بحرالفوائد المشهور بمعانی الأخبار، ۱۴۲۰ق، ص۱۵۹.
- ↑ ریعان، «اعتبارسنجی حکمت 136 با تمرکز بر عبارت" جهاد المرأة حسن التبعل"»، ص۵-۱۴.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۹.
- ↑ حسینیان قمی، فصلنامه علوم حدیث، شماره ۵.
منابع
- حسینیان قمی، مهدی، فصلنامه علوم حدیث، شماره ۵.
- کلاباذی، محمد بن ابراهیم، بحرالفوائد المشهور بمعانی الأخبار، تحقیق احمد فرید، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۲۰ق،
- ریعان، معصومه، «اعتبارسنجی حکمت ۱۳۶ با تمرکز بر عبارت "جهاد المرآة حسن التبعل"، فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغة، سال نهم، شماره ۳۶، ۱۴۰۰ش.
- مصباح یزدی، محمدتقی، در جستجوی عرفان اسلامی، تدوین و نگارش محمدمهدی نادری قمی، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى(قدس سره)، چاپ هشتم، ۱۴۰۱ش.
- حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، «عدم تفاوت زن و مرد در تقرّب به خداوند»، سایت سید علی حسینی خامنه‌ای، تاریخ درج: ۱۴ دی ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۶ دی ۱۴۰۴ش.
- طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، لبنان، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، چاپ سوم، ۱۳۵۲ش.
- سبزواری، عبدالأعلی‌بن علی رضا، مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن، قم، مکتب سماحة آیة الله العظمی السید السبزواری، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق.
- ابن‌ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبة الله، شرح نهج البلاغة، تصحیح محمد ابو‌الفضل ابراهیم، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
- سیوطی، جلال‌الدین عبدالرحمن، الدر المنثور، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
- شریف رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، تصحیح صبحی صالح، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
- صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، تصحیح علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق.
- ابن‌اشعث، محمد بن محمد، جعفریات (اشعثیات)، تهران، مکتبة النینوی الحدیثة، چاپ اول، بی تا.