پرش به محتوا

الکافی کاف لشیعتنا

از ویکی شیعه
مهم‌ترین کتاب‌های حدیثی
کتاب‌های چهارگانه شیعه
الکافیمن لایحضره الفقیهتهذیب الاحکامالاستبصار فی ما اختلف من الاخبار
جوامع حدیثی معروف شیعه
بحار الانواروسائل الشیعهالوافیمستدرک الوسائلسفینة البحارجامع احادیث الشیعهسایر جوامع حدیثی شیعه
کتاب‌های ششگانه اهل‌سنت
صحیح بخاریصحیح مسلمسنن ابی داوودسنن ابن ماجهسنن ترمذیسنن نسائی
روش‌های حدیث‌نگاری
اصل‌نگاریمستدرک‌نویسیامالی‌نویسیمناقب‌نگاریغیبت‌نگاریمسندنویسیغریب‌الحدیث نویسیاربعین‌نویسیجامع‌نویسیادعیه و مزارنویسیموسوعه‌نگاری

الکافی کافٍ لِشیعَتِنا، جمله‌ای منسوب به امام زمان(عج)، به‌معنای «کتاب الکافی برای شیعیان ما کافی است»[۱] برای اعتباربخشی به کتاب حدیثیِ الکافی تألیف محمد بن یعقوب کلینی، دانسته شده است.[۲]

منشأ رواج عبارت «الکافی کافٍ لِشیعَتِنا» به دیدگاه عالمانی نسبت داده شده است که به عرضه کتاب «الکافی» بر امام زمان(عج) و تأیید آن باور داشته‌اند.[۳] گفته شده محمدامین استرآبادی (درگذشت: ۱۰۳۳ق) نخستین کسی بود که جملۀ «الكافى كافٍ لشيعتنا» را مورد بررسی قرار داد.[۴] علت این بررسی را رواج و شیوعِ این جمله و نیز دستاویز قرار دادن آن توسط افرادی برای تصحيحِ همۀ روايات الكافى بیان کرده‌اند.[۵] محققان با توجه به گزارش میرزا حسین نوری، از محدثان شیعه در قرن سیزدهم قمری، دربارۀ این جمله گفته‌اند که چون در دورۀ محمدامين استرآبادى، عبارت «الكافى كافٍ لشيعتنا» بی‌دلیل شایع بود، او آن را بررسی کرد و انتساب آن به امام زمان(عج) را بی‌اساس دانست.[۶]

برخی محققان نقل کرده‌اند که عالمانی چون محمدتقی مجلسی و محمد بن اسماعیل حائری مازندرانی تنها قائل به عرضه کتاب «الکافی» بر امام زمان(عج) بوده‌اند و به عبارت «الکافی کافٍ لِشیعَتِنا» تصریح نکرده‌اند؛[۷] در مقابل، محمدعلی مدرس تبریزی، از عالمان قرن چهاردهم قمری، معتقد است امام زمان(عج) علاوه بر تأیید کتاب، این جمله را نیز درباره آن بیان کرده است.[۸]

به گفته محققان علوم حدیث، علامه مجلسی، سخنی درباره جمله «الکافی کافٍ لِشیعتِنا» نگفته و افزون بر این، عرضه تمام کتاب الکافی بر امام زمان(عج) را نیز نپذیرفته است.[۹] وی بر این باور است که با توجه به سیره اهل‌بیت(ع) در عدم انکار تألیفات شیعه، می‌توان رضایت امام زمان(عج) از آثاری مانند الکافی را نتیجه گرفت[۱۰]. همچنین میرزا حسین نوری نسبت دادن این عبارت به امام زمان(عج) را بی‌مدرک دانسته[۱۱] و عبدالله مامقانی، رجال‌ شناس شیعه، نیز در انتساب این جمله به امام زمان(عج) تردید کرده است.[۱۲]

پانویس

  1. پاک‌دامن، «کافی، وافی دین: بررسی عرضۀ «الکافی» بر امام عصر(عج) و جملۀ الکافی کاف لشیعتنا»، ص۱۵۹.
  2. پاک‌دامن، «کافی، وافی دین: بررسی عرضۀ «الکافی» بر امام عصر(عج) و جملۀ الکافی کاف لشیعتنا»، ص۱۵۹.
  3. پاکدامن، کافی، وافیِ دین: بررسى عرضه «الكافى» بر امام عصر(عج) و جمله «الكافى كافٍ لشيعتنا»، ۱۳۸۷ش، ص۱۷۷.
  4. پاکدامن، کافی، وافیِ دین: بررسى عرضه «الكافى» بر امام عصر(عج) و جمله «الكافى كافٍ لشيعتنا»، ۱۳۸۷ش، ص۱۸۲.
  5. پاکدامن، کافی، وافیِ دین: بررسى عرضه «الكافى» بر امام عصر(عج) و جمله «الكافى كافٍ لشيعتنا»، ۱۳۸۷ش، ص۱۸۲.
  6. محدث نوری، خاتمه مستدرك الوسائل، بی‌تا، ج۱ ، ص۳۹.
  7. پاکدامن، کافی، وافیِ دین: بررسى عرضه «الكافى» بر امام عصر(عج) و جمله «الكافى كافٍ لشيعتنا»، ۱۳۸۷ش، ص۱۷۷-۱۷۹.
  8. مدرّس، ریحانة الأدب، ۱۳۶۹ش، ج۵، ص۸۱.
  9. پاک‌دامن، «کافی»،وافی دین: بررسی عرضۀ «الکافی»بر امام عصر(عج)و جملۀ «الکافی کاف لشیعتنا»، ۱۳۸۷ش، ص۱۷۵.
  10. پاک‌دامن، «کافی»،وافی دین: بررسی عرضۀ «الکافی»بر امام عصر(عج)و جملۀ «الکافی کاف لشیعتنا»، ۱۳۸۷ش، ص۱۷۵.
  11. محدث نوری، خاتمه مستدرك الوسائل، ب‌تا، ج۱ ، ص۴۰.
  12. مامقانی، تنقيح المقال في علم الرجال، بی‌تا، ج۳، ص۲۰۲.

منابع

  • پاک‌دامن، محمدحسن، «کافی، وافیِ دین: بررسی عرضه الکافی بر امام عصر(عج) و جمله الکافی کافٍ لشیعتنا»، مجموعه مقالات فارسی کنگره بین‌المللی ثقة‌الاسلام کلینی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث، سازمان چاپ و نشر، ۱۳۸۷ش.
  • مدرّس، ميرزا محمدعلى، ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب، تهران، کتابفروشی خیام، ۱۳۶۹ش.
  • مامقانی، عبدالله، تنقيح المقال في علم الرجال، قم، موسسة آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث، بی‌تا.
  • نوری، میرزا حسین، خاتمه مستدرك الوسائل، قم، مؤسسة آل‌البيت(ع) لإحياء التراث، بی‌تا.