ویلیام چیتیک
 | مقالات ویکیشیعه با رویکرد «ارتباط با مکتب اهلبیت» نوشته میشوند. برای آگاهی از دیگر ابعاد موضوع، منابع دیگر را جویا شوید. |
| اسلامشناس و متخصص عرفان اسلامی | |
 | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| خویشاوندان سرشناس | ساچیکو موراتا (همسر) |
| زادروز | سال ۱۹۴۳م |
| زادگاه | میلفورد از توابع ایالت کنتیکت آمریکا |
| محل زندگی | آمریکا |
| اطلاعات علمی | |
| تحصیلات | ادبیات و زبان فارسی (دکتری) |
| محل تحصیل | دانشگاه آمریکایی بیروت • دانشگاه تهران |
| استادان | سید حسین نصر • سید جلالالدین آشتیانی • هانری کربن • توشیهیکو ایزوتسو • مرتضی مطهری • علامه طباطبایی |
| آثار | ترجمۀ صحیفه سجادیه به انگلیسی • ترجمه نامه امام علی به مالک اشتر • عشق الهی؛ ادبیات اسلامی و سیر الی الله • درآمدی بر تصوف و عرفان اسلامی |
| فعالیتهای اجتماعی-سیاسی | |
| تخصص | اسلامشناس • متخصص عرفان اسلامی (عرفان مولوی و ابنعربی) |
| اطلاعات دیگر | |
| جوایز | جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (۱۳۸۳ش) |
| وبگاه | www.williamcchittick.com |
ویلیام چیتیک (William C. Chittick) (زادهٔ ۱۹۴۳م) اسلامشناس، فیلسوف، متخصص عرفان اسلامی اهل آمریکا و نخستین مترجم صحیفه سجادیه به انگلیسی است. وی را از متخصصان برجسته در عرفان مولوی و ابنعربی برشمردهاند. او برای تحصیل در زمینهٔ عرفان و فلسفه اسلامی به ایران سفر کرد و در مقطع دکتری در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد.
چیتیک از شاگردان سید حسین نصر، سید جلالالدین آشتیانی و هانری کربن بوده و در درسهای مرتضی مطهری و سید محمدحسین طباطبائی نیز حاضر میشده است. وی، در طول دوازده سال اقامت در ایران، پژوهشهای گستردهای در حوزهٔ عرفان و معنویت اسلامی با رویکرد ایرانی انجام داد، و از اسلامشناسانی شمرده شده که مستقیماً از متون اصلی اسلامی استفاده میکند.
چیتیک حدود ۳۰ کتاب و بیش از ۲۰۰ مقاله در زمینههای تصوف، عرفان اسلامی، فلسفهٔ اسلامی و شیعهشناسی تألیف و ترجمه کرده است. کتاب «عشق الهی؛ ادبیات اسلامی و سیر الی الله» در سال ۱۳۸۳ش، جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرد. وی، نامه امام علی به مالک اشتر، برخی دعاهای چهارده معصوم و مجموعهای از احادیث شیعه را نیز به انگلیسی ترجمه کرده است.
اسلامشناس و عرفانپژوه
ویلیام سی. چیتیک (William C. Chittick) اسلامشناس و شیعهپژوه آمریکایی، فیلسوف و از برجستهترین پژوهشگران عرفان اسلامی، بهویژه در حوزه اندیشههای ابنعربی و مولوی، معرفی شده است.[۱] از او بهعنوان نخستین مترجم صحیفه سجادیه به زبان انگلیسی نیز یاد شده[۲] و پژوهشهایش بهدلیل اتکا به منابع اصیل اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.[۳]
در ارزیابی جایگاه علمی چیتیک، او از برجستهترین مفسران ابنعربی در غرب[۴] و مسلط بر متون کلاسیک عرفانی فارسی و عربی[۵] معرفی شده است. همچنین، آثار وی در معرفی ابنعربی، مولوی و دیگر اندیشمندان ایرانی و مسلمان به غرب مؤثر دانسته شده و گزارش شده است که به آرای متفکرانی چون سید محمدحسین طباطبائی و امام خمینی نیز پرداخته است.[۶]
درباره ویژگیهای شخصیتی چیتیک، وی پژوهشگری برجسته و از مفاخر علمی ایران معرفی شده که با وجود تابعیت آمریکایی، از نظر فکری و معنوی به فرهنگ ایرانی نزدیک دانسته شده است.[۷] همچنین، از او بهعنوان پژوهشگری معتدل، بهدور از افراط و تفریط و دلبسته پژوهش و فعالیت علمی یاد شده است.[۸]
چیتیک در سال ۱۳۸۳ش برای کتاب عشق الهی؛ ادبیات اسلامی و سیر الی الله جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرد[۹] و موفق به کسب جوایز دیگری، از جمله جایزه ویژه مولویشناسی بنیاد کومباس، نیز شد.[۱۰] همچنین گزارش شده است که وی نزدیک به ۳۰ سال از ویراستاران دانشنامه ایرانیکا بوده است.[۱۱]
تألیفات و ترجمهها
ویلیام چیتیک ۳۰ عنوان کتاب در زمینه تصوف، عرفان، فلسفه اسلامی، شیعهشناسی و ادبیات فارسی به زبان انگلیسی تألیف و ترجمه کرده است.[۱۲] بسیاری از آثار او به زبانهای مختلف همچون فارسی، ترکی استانبولی، اندونزیایی، اسپانیولی و بوسنیایی ترجمه شده است.[۱۳] وی همچنین بیش از ۱۵۰ مقاله در موضوعات فوق تدوین کرده که بسیاری از آنها در مجلات ایران به زبان فارسی ترجمه شده است.[۱۴]
| تألیفات | ترجمهها |
|---|---|
| عشق الهی؛ ادبیات اسلامی و سیر الی الله | نامه امام علی(ع) به مالک اشتر[۱۵] |
| تجلی حق | صحیفه سجادیه |
| عوالم خیال | دعای عرفه امام حسین(ع) |
| قلب فلسفه اسلامی | دعای کمیل |
| درآمدی بر تصوف و عرفان اسلامی | دعای صباح |
| ایمان و عقل در اسلام | دعای مشلول[۱۶] |
| من و مولانا | لمعات فخرالدین عراقی |
| میراث مولوی | لوایح جامی |
| راه عرفانی عشق | فتوحات مکیه[۱۷] |
| معرفتشناسی و هرمنوتیک از منظری عرفانی | برگزیده آثار ائمه شیعه[۱۸] |
| سیمای اسلام در کلیات جهانبینی اسلامی | |
| شرح سرفصلهای فصوص الحکم | |
| ابنعربی وارث انبیاء | |
| اصول و مبانی عرفان مولوی | |
| سلوک معنوی ابنعربی | |
| طریق صوفیانه عشق | |
| شرارههای چینی نور عرفانی[۱۹] |
اندیشهها و باورها
ویلیام چیتیک از منتقدان دنیای غرب معرفی شده است.[۲۰] گزارش شده است که وی در آثار خود، عرفان اسلامی را مبتنی بر قرآن و سنت دانسته و بر سازگاری کشف و شهود با برهان عقلی،[۲۱] لزوم شناخت اسلام بر پایه منابع معتبر و پیوند ناگسستنی شریعت و طریقت تأکید کرده است.[۲۲] همچنین در کتاب درآمدی بر تصوف و عرفان اسلامی، گرایش غرب به تصوف و فاصله گرفتن آن از اسلام را ناشی از شناخت نادرست غربیان از اسلام دانسته[۲۳] و شریعت را حافظ و پاسدار معنویت اسلامی معرفی کرده است.[۲۴]
در اندیشه چیتیک، عالم حجابی بر حقیقت الهی دانسته شده[۲۵] و خودشناسی و شناخت نسبت انسان با جهان، مهمترین مسئله انسان معاصر معرفی شده است.[۲۶] همچنین گزارش شده است که وی نسخ ادیان پیشین در قرآن را تصریحشده نمیداند[۲۷] و صحیفه سجادیه را اثری با آموزههای فراگیر در حوزههای خداشناسی، اخلاق و مسائل اجتماعی معرفی میکند.[۲۸]
زندگی و تحصیلات
ویلیام سی. چیتیک در سال ۱۹۴۳م (۱۳۲۲ش) در ایالت کنتیکت آمریکا[۲۹] و در خانوادهای مسیحیِ پروتستان متولد شد.[۳۰] وی پس از دریافت مدرک کارشناسی تاریخ،[۳۱] برای فراگیری زبان عربی به لبنان رفت و در دانشگاه آمریکایی بیروت به تحصیل پرداخت.[۳۲] آشنایی با سید حسین نصر، از فیلسوفان و نظریهپردازان ایرانی،[۳۳] و علاقه به عرفان اسلامی، زمینه مهاجرت او به ایران را فراهم کرد[۳۴] و او در دانشگاه تهران، زیر نظر نصر، دکترای زبان و ادبیات فارسی را با پژوهشی درباره نقد النصوص جامی دریافت کرد.[۳۵]
گزارش شده است که چیتیک نزد شماری از استادان برجسته، از جمله سید جلالالدین آشتیانی، سید حسین نصر، جلالالدین همایی، هانری کربن، توشیهیکو ایزوتسو، مرتضی مطهری و علامه طباطبایی، به فراگیری فلسفه، عرفان و معارف اسلامی پرداخت.[۳۶] وی ۱۲ سال در ایران اقامت داشت و ضمن تدریس در دانشگاه آریامهر (صنعتی شریف)، به پژوهش در عرفان اسلامی پرداخت؛[۳۷] سپس در ۱۳۵۷ش، به آمریکا بازگشت[۳۸] و بهعنوان استاد مطالعات تطبیقی ادیان در دانشگاه ایالتی نیویورک (استونی بروک) مشغول به تدریس شد.[۳۹]
بزرگداشت
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، به مناسبت شصتوپنجمین سال تولد چیتیک، کتاب زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک منتشر کرد[۴۰] و در سال ۱۳۸۷ش نیز از او و همسرش، ساچیکو موراتا، تجلیل به عمل آمد.[۴۱] همچنین گزارش شده است که موراتا، پژوهشگر مطالعات اسلامی، در ایران دکترای فقه اسلامی دریافت کرده و آثار مشترکی با چیتیک، از جمله سیمای اسلام در کلیات جهانبینی اسلامی و آموزههای حکیمانه لیو چی، تألیف کرده است.
همچنین گزارش شده است که موراتا، پژوهشگر مطالعات اسلامی، در ایران دکترای فقه اسلامی دریافت کرده[۴۲] و آثار مشترکی با چیتیک، از جمله سیمای اسلام در کلیات جهانبینی اسلامی و آموزههای حکیمانه لیو چی، تألیف کرده است.[۴۳]
پانویس
- ↑ «William Chittick», Editions i.
- ↑ «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی.
- ↑ چیتیک، «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۱۷.
- ↑ آشتیانی، «پیشگفتار» در نقد النصوص، ۱۳۷۰ش، ص۵۸.
- ↑ «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۱۶۵.
- ↑ آشتیانی، «پیشگفتار» در نقد النصوص، ۱۳۷۰ش، ص۶۰.
- ↑ «عشق الهی، ادبیات اسلامی و سیر الی الله»، جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۲۰۲؛ «William Chittick», Editions i.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۲۰۱.
- ↑ «William Chittick», Renovatio/Zaytuna College.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۲۰۲-۲۰۶.
- ↑ «ویلیام چیتیک»، پرتال جامع علوم انسانی؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۲۰۸-۲۱۶.
- ↑ «ویلیام چیتیک»، مرکز مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۸۳.
- ↑ «ویلیام چیتیک»، انجمن علمی عرفان اسلامی ایران.
- ↑ «ویلیام چیتیک»، انجمن علمی عرفان اسلامی ایران.
- ↑ چیتیک، «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت؛ «ویلیام چیتیک»، کتابسرای طه؛ «ویلیام سی چیتیک»، ایران کتاب.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۱۷.
- ↑ «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی.
- ↑ «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت.
- ↑ چیتیک، درآمدی بر تصوف و عرفان اسلامی، ۱۳۸۸ش، ص۴۳.
- ↑ «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی.
- ↑ چیتیک، درآمدی بر تصوف و عرفان اسلامی، ۱۳۸۸ش، ص۷۸.
- ↑ Rustom, «Equilibrium and Realization: William Chittick on Self and Cosmos», p53.
- ↑ «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت.
- ↑ «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی.
- ↑ «William Chittick», Editions i.
- ↑ «ویلیام چیتیک؛ پژوهشگر عرفان اسلامی و مترجم صحیفه سجادیه به زبان انگلیسی»، مؤسسه و بنیاد بینالمللی صحیفه سجادیه.
- ↑ «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت.
- ↑ «ویلیام چیتیک»، انجمن علمی عرفان اسلامی ایران.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۱۶۳.
- ↑ «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی.
- ↑ «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۱۶۴؛ «ویلیام چیتیک»، انجمن علمی عرفان اسلامی ایران.
- ↑ ویلیام چیتیک، «مقدمه آشتیانی» در نقد النصوص، ۱۳۷۰ش، ص۵۸؛ چیتیک، مترجم: سلیمانی، «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت.
- ↑ «William Chittick», Editions i.
- ↑ «ویلیام چیتیک»، انجمن علمی عرفان اسلامی ایران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۲۰۱.
- ↑ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، ۱۳۸۹ش، ص۱۷.
- ↑ «ضيافت شام شهردار تهران به افتخار پروفسور ويليام چيتيک»، ایسنا.
- ↑ «ویلیام چیتیک»، انجمن علمی عرفان اسلامی ایران.
- ↑ چیتیک، مترجم: سلیمانی، «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت؛
منابع
- آشتیانی، سید جلالالدین، «پیشگفتار» در نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگى، ۱۳۷۰ش.
- انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی پروفسور ویلیام چیتیک، تهران، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۹ش.
- چیتیک، ویلیام سی، درآمدی بر تصوف و عرفان اسلامی، تهران، انتشارات حکمت، ۱۳۸۸ش.
- «سنتهای اسلامی و تصوف در گفت وگو با ویلیام چیتیک»، ترجمه مریم سلیمانی، ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت، شماره ۱۴۴، فروردین ۱۳۹۷ش.
- ««ضيافت شام شهردار تهران به افتخار پروفسور ويليام چيتيک»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ خرداد ۱۳۸۷ش، تاریخ بازدید: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «عشق الهی، ادبیات اسلامی و سیر الی الله»، جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «ویلیام چیتیک»، انجمن علمی عرفان اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ شهریور ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «ویلیام چیتیک به قلم استادعلامه جلال الدین آشتیانی»، سایت آشتیانی، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «ویلیام چیتیک»، پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ بازدید: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «ویلیام چیتیک؛ پژوهشگر عرفان اسلامی و مترجم صحیفه سجادیه به زبان انگلیسی»، مؤسسه و بنیاد بینالمللی صحیفه سجادیه، تاریخ درج مطلب: ۷ شهریور ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «ویلیام چیتیک»، کتابسرای طه، تاریخ بازدید: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «ویلیام چیتیک»، مرکز مطالعات اسلامی به زبانهای اروپایی، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهر ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «ویلیام سی چیتیک»، ایران کتاب، تاریخ بازدید: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- Rustom, Mohammed, «Equilibrium and Realization: William Chittick on Self and Cosmos», The American Journal of Islamic Social Sciences 25:3, July 2008.
- «William Chittick», Renovatio/Zaytuna College, Accessed: 25 May 2025.
- «William Chittick», Editions i, Accessed: 25 May 2025.
