عبدالعزیز ساچادینا

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
عبدالعزیز ساچادینا
ساچادینا.jpg
اطلاعات فردی
نام کامل عبدالعزیزعبدالحسین ساچادینا
تاریخ تولد زاده ۱۹۴۲م
اطلاعات علمی
استادان علی شریعتی
محل تحصیل هندمشهدقمنجف • تورنتو کانادا
تألیفات موعودگرایی در اسلام • جاودانگی شهادت امام حسین(ع) • حقوق بشر و برخورد فرهنگ‌ها • ریشه‌های اسلامی پلورالیزم دموکراتیک نویسنده مداخل مربوط به مهدویت در برخی دایرة‌المعارف‌ها
سایر استاد دانشگاه ویرجینیا آمریکا • استاد مدعو دانشگاه فردوسی مشهد • نویسندگان دایرةالمعارف‌ها
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی مشاور وزارت دفاع آمریکا در امور خاورمیانه
اجتماعی مشاوره در تدوین قانون اساسی عراق پس از سقوط حکومت بعثی

عبدالعزیز عبدالحسین ساچادینا (زاده ۱۹۴۲م) اسلام شناس شیعی، استاد مطالعات مذهبی دانشگاه ویرجینیا آمریکا و نویسنده مدخل‌های مربوط به مهدویت در برخی دایرة‌المعارف‌ها است. او همچنین مشاور وزارت دفاع آمریکا در امور خاورمیانه و در تدوین قانون اساسی عراق پس از سقوط حکومت بعثی این کشور را در کارنامه خود دارد.

ساچادینا، مدرک دکتری خود را از دانشگاه تورنتو کانادا در رشته مطالعات اسلامی دریافت کرد. وی از سال ۱۹۷۵ کرسی تدریس در دانشگاه ویرجینیا آمریکا را در اختیار گرفت. مهمترین اثر وی کتاب مهدویت در اسلام است، که چندین دایرة‌المعارف به آن استناد کرده‌اند، انتشار این کتاب، که رسالۀ دوره دکتری وی نیز بود، واکنش‌هایی را نسبت به برخی مطالب کتاب و روش نویسنده آن در پی داشته است.

زندگینامه

ساچادینا شیعه هندی‌تباری است که در سال ۱۹۴۲م در تانزانیا به دنیا آمد. قبر برخی نیاکان او در مسقط عمان است. اجدادش که پیرو آقاخانیه بودند، از عمان به زنگبار مهاجرت کردند و در آنجا به شیعه دوازده امامی پیوستند.[۱] برخی نویسندگان از وی در شمار شخصیت‌های خوجه اثناعشری نام برده‌اند؛[۲] اما او در هیچ جا خود را جزو خوجه‌ها معرفی نکرده است و این انتساب را رد می‌کند.[نیازمند منبع]

ساچادینا مدرک کارشناسی در مطالعات اسلامی را از دانشگاه اسلامی علیگر هند دریافت کرد و در سال ۱۹۶۷م عازم ایران شد و در رشته کارشناسی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه فردوسی مشهد تحصیل کرد. او در این دوران شاگرد علی شریعتی بود و با او رابطه خوبی برقرار کرد.[۳] دکتر شریعتی در یکی از سخنرانی‌هایش به شاگردی ساچادینا نزد خودش اشاره کرده است.[۴] ساچادینا همچنین در دوران تحصیلش در ایران، به تحصیلات حوزَوی در مشهد[۵]، قم و نجف نیز پرداخت.

ساچادینا در سال ۱۹۷۲م به کانادا رفت و دکترای خود را در دانشگاه تورنتو در رشته مطالعات اسلامی دریافت کرد. وی استاد مطالعات اسلامی در دانشگاه ویرجینای امریکا است و از سال ۱۹۷۵م کرسی تدریس در این دانشگاه را در اختیار دارد.[۶][۷] او پس از پایان تحصیل به تدریس و تحقیق در دانشگاه‌های مختلف در امریکا، کانادا، ایران و دیگر کشورها پرداخت.[۸]

ساچادینا بر زبان‌های هندی، اردو، فرانسه، فارسی، عربی، سواحیلی، انگلیسی، گجراتی تسلط دارد و با زبان‌های ترکی و آلمانی نیز آشناست.[۹]

آثار

ساچادینا در زمینه‌های اسلام‌شناسی، اخلاق زیستی، اسلام در دوران معاصر، دموکراسی و حقوق بشر در اسلام و... تحقیق و تدریس کرده است. برخی از آثار او عبارت‌اند از:

  • جاودانگی شهادت امام حسین علیه السلام
  • مبانی همزیستی اجتماعی در اسلام؛ مترجم، محمدرضا هاشمی، نشر ادیان.
  • حقوق بشر و برخورد فرهنگ‌ها؛ دیدگاه اسلام و غرب در آزادی مذهبی
  • مقدمه‌ای با قرآن: ترجمه البیان فی التفسیر القرآن ابوالقاسم خویی
  • تنها قانونگذار در شیعه دوازده امامی؛ صلاحیت گسترده فقیه در فقه امامی
  • ریشه‌های اسلامی پلورالیزم دموکراتیک[۱۰]
  • اصول اخلاق پزشکی
  • ترجمه کتاب دادگستر جهان نوشته ابراهیم امینی به انگلیسی
  • جهان اسلام گذشته و حال

مقالات

  • تشیع و ایرانیان
  • فرجام‌شناسی درد
  • ولایت فقیه در فقه شیعه[۱۱]
  • علی شریعتی، ایدئولوگ انقلاب ایران، مترجم: حمید احمدی
  • اهمیت شریعتی برای تحصیل‌کردگان مسلمان در مغرب‌زمین
  • نگارش مدخل‌هایی مربوط به مهدویت و زیارت را در برخی دائرة‌المعارف‌ها از جمله دانشنامه ایرانیکا.[۱۲]
  • الخمس؛ ایمان در نظام حقوقی امامیه[۱۳]

کتاب مهدویت در اسلام

کتاب مهدویت در اسلام ساچادینا که نگارش آن باعث انتقادهایی تندی از وی شد.

از مشهورترین آثار ساچادینا کتاب موعودگرایی در اسلام؛ ایده مهدی در تشیع دوازده امامی است که در اصل پایان‌نامه دکتری او در دانشگاه تورنتو کانادا در رشته مطالعات اسلامی بوده است که در سال ۱۹۷۶م از آن دفاع کرده است. نویسندگان دائرة‌المعارف دین، دائرة المعارف اسلام و دائرة المعارف جهان نوین اسلام به این کتاب استناد کرده‌اند.[۱۴] نگارش این کتاب واکنش‌های متفاوتی را نسبت به نویسنده آن در پی داشت و برخی از مطالب کتاب سبب انتقادهایی از نویسنده شد.[۱۵] البته ساچادینا در مصاحبه‌ای تلاش کرده است تا برخی از این انتقادها را پاسخ دهد.[۱۶]

سایر فعالیت‌ها

  • استاد مطالعات مذهبی دانشگاه ویرجینیا آمریکا[۱۷]
  • مشاور وزارت دفاع آمریکا در امور خاورمیانه
  • مشاوره در تدوین قانون اساسی عراق پس از سقوط حکومت بعثی[۱۸]
  • فعالیت‌های فرهنگی در مراکز اسلامی امریکای شمالی
  • تدریس در دانشگاه‌های مختلف
  • استاد مدعو دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد[۱۹]
  • پژوهش و نوشتن در زمینه حقوق اسلامی، اخلاق و الهیات (سنی و شیعه)بیش از دو دهه.[۲۰]

اختلاف با آیت الله سیستانی

در سال ۱۹۸۸ میلادی، آیت الله سید علی سیستانی در اعتراض به دیدگاه‌های پلورالیستی ساچادینا دربارهٔ مذاهب و حقوق زنان، بیانه‌ای علیه وی صادر کرد. ساچادینا خود در رساله‌ای به نام «در نجف چه گذشت» اتفاقاتی را که باعث این نظر آیت‌الله سیستانی شده توضیح داده است.[۲۱]

پانویس

  1. خالقی، ص۸۴.
  2. عرب احمدی، ص۴۲۴.
  3. خالقی، ص۴۸.
  4. شریعتی، ص۷۴-۷۶.
  5. خالقی، ص۴۸.
  6. عرب احمدی، ص۴۲۲
  7. دانشگاه جورج میسون
  8. ساشادینا، دفاع از کتاب مهدویت،
  9. عرب احمدی، ص۴۲۴
  10. معلی، ص۲۰
  11. ساشادینا، ولایت فقیه در فقه شیعه
  12. ساشادینا، دفاع از کتاب مهدویت، ص۱۵۶؛ عرب احمدی، ص۴۲۴
  13. معلی، ص۲۰؛ برای مشاهده سایر مقالات: نک کتابشناسی ساشادینا و ساشادینا،عبدالعزیز
  14. ساچادینا، دفاع از کتاب مهدویت، ص۱۵۶
  15. ساشادینا، دفاع از کتاب مهدویت، ص۱۶۷- ۱۶۹؛ عرب احمدی، ص۴۲۳ پانویس
  16. ساشادینا، دفاع از کتاب مهدویت، تمام مقاله
  17. دانشگاه جورج میسون
  18. عرب احمدی، ص۴۲۳-۴۲۴
  19. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد
  20. دانشگاه جورج میسون
  21. در نجف چه گذشت

منابع