پرش به محتوا

یعقوب بن یزید قمی

افزودن پیوند
از ویکی شیعه
(تغییرمسیر از یعقوب بن یزید)
یعقوب بن یزید قمی
اطلاعات فردی
کنیهابویوسف
لقبقُمِّی
مذهبشیعه
صحابیاصحاب امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام هادی(ع)
اطلاعات حدیثی
راوی از معصومامام جواد(ع) و امام هادی(ع)
روایت ازعلی بن جعفر و علی بن یقطین و حسن بن زیاد عطار و حسن بن محبوب
راویان از اواحمد بن محمد برقی و عبدالله بن جعفر حمیری و علی بن ابراهیم قمی و سعد بن عبدالله اشعری قمی
اعتبارثقه
موضوع روایاتاعتقادی، تفسیری و فقهی
تألیفاتکتاب البداء، کتاب المسائل، کتاب نوادر الحج و کتاب الطعن على یونس


یعقوب بن یزید قمی، از اصحاب امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام هادی(ع) معرفی شده و از امام جواد(ع) و امام هادی(ع) نیز روایت نقل کرده است. بسیاری از عالمان علم رجال همچون نَجّاشی و شیخ طوسی او را ثقه دانسته‌اند. در منابع رجالی شیعی برای او کتابهای متعددی ذکر شده است.

یعقوب بن یزید از راویان متعددی همچون ابن ابی‌ُعَمَیر و بَزَنْطِی و صَفْوان بن یحیی و حسن بن علی وَشّاء و حَمَّاد بن عیسی روایت نقل کرده است. همچنین افراد بسیاری مانند محمد بن خالد بَرقی و محمد بن یحیی العَطَّار و احمد بن محمد بن عیسی اَشْعَری و علی بن ابراهیم از او روایت کرده‌اند.

جایگاه حدیثی

یعقوب بن یزید[۱] بن حَمّّاد[۲] اَنْبَاری، معروف به قُمِّی[۳] از اصحاب امام کاظم(ع)[۴] و امام رضا(ع)[۵] و امام هادی(ع)[۶] بوده است. او همچنین از امام جواد(ع)[۷] و امام هادی(ع)[۸] روایت نقل کرده است. برخی از عالمان شیعی علم رجال همچون نَجّاشی[۹] و شیخ طوسی[۱۰] و ابن‌داوود[۱۱] و علامه حِلِّی[۱۲] و علامه مجلسی،[۱۳] او را ثقه دانسته‌اند. همچنین نجاشی،[۱۴] ابن‌داود[۱۵] و علامه حلی،[۱۶] او را صدوق دانسته‌اند. ابن‌شهرآشوب نیز یعقوب بن یزید را از افراد مورد اعتماد امام هادی(ع) معرفی کرده است.[۱۷]

برخی از عالمان علم رجال، یعقوب بن یزید الانباری را کثیر الروایه دانسته[۱۸] و معتقدند که در اسناد حدود ۳۵۶ روایت قرار دارد.[۱۹] او در اسناد بسیاری از احادیث اعتقادی،[۲۰] تفسیری[۲۱] و فقهی[۲۲]‌ حضور دارد. همچنین در سند روایت فضیلت زیارت امام حسین(ع) در روز عاشورا آمده است.[۲۳]

نجاشی[۲۴] و شیخ طوسی[۲۵] برای او کتاب‌هایی همچون کتاب البداء، کتاب المسائل، کتاب نوادر الحج و کتاب الطعن على یونس را ذکر کرده‌اند. همچنین گفته شده ابن ابی‌عمیر یک نسخه از کتاب سُلَیْم بن قِیْس را در اختیار یعقوب بن یزید قرار داده است.[۲۶] گفته شده او کاتب منتصر، از خلفای عباسی، بوده است.[۲۷] همچنین کنیه او، ابویوسف گزارش شده است.[۲۸]

مشایخ و راویان

سید ابوالقاسم خویی، رجال‌شناس شیعی، برای یعقوب بن یزید بیش از ۶۰ استاد را برشمرده است.[۲۹] از جمله آنها:

همچنین برخی از راویانی که از یعقوب بن یزید روایت نقل کرده‌اند، عبارتند از:

پانویس

  1. ↑ کشى، رجال الکشی، ۱۴۰۹ق، ص۶۱۲.
  2. ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۰.
  3. ↑ کشى، رجال الکشی، ۱۴۰۹ق، ص۶۱۲.
  4. ↑ برقی، رجال البرقی،۱۳۴۲ش، ص۵۲.
  5. ↑ شیخ طوسی، رجال ‌الطوسی، ۱۳۷۳ش، ص۳۶۹؛ علامه حلی، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۸۶.
  6. ↑ شیخ طوسی، جال ‌الطوسی، ۱۳۷۳ش، ص۳۶۹؛ برقی، رجال البرقی، ۱۳۴۲ش، ص۶۰.
  7. ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۰؛ علامه حلی، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۸۶.
  8. ↑ شیخ طوسى، مصباح المتهجّد‏، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۴۲.
  9. ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۰.
  10. ↑ شیخ طوسی، رجال ‌الطوسی، ۱۳۷۳ش، ص۳۶۹ و ۳۹۳.
  11. ↑ ابن‌داود حلّی، الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۳۷۹.
  12. ↑ علامه حلی، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۸۶.
  13. ↑ مجلسی، الوجیزة، ۱۴۱۵ق، ص۳۴۳.
  14. ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۰.
  15. ↑ ابن‌داود حلّی، الرجال، ۱۳۴۲ش، ص۳۷۹.
  16. ↑ علامه حلی، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۸۶.
  17. ↑ ابن شهرآشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق‏، ج۴، ص۴۰۲.
  18. ↑ شیخ طوسی، فهرست کتب الشیعة، ۱۴۲۰ق‏، ص۵۰۸.
  19. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۸.
  20. ↑ برای نمونه بنگرید به: شیخ صدوق، الأمالی، ۱۳۷۶ش، ص۶۲۹؛ شیخ صدوق، علل الشرائع‏، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۴۱؛ شیخ‌ طوسی، الغیبة، ۱۴۱۱ق، ص۶۵.
  21. ↑ برای نمونه بنگرید به: قمی، تفسیر القمی، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۵۰ و ۳۷۷؛ عیاشى، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱۷۸.
  22. ↑ برای نمونه بنگرید به: شیخ طوسى، الإستبصار‌‌،‌۱۳۹۰ق، ج۴، ص۱۰۳.
  23. ↑ ابن‌قولویه، کامل الزیارات، ۱۳۵۶ش، ص۱۷۴.
  24. ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۰.
  25. ↑ شیخ طوسی، فهرست کتب الشیعة، ۱۴۲۰ق‏، ص۵۰۸
  26. ↑ انصارى، «مقدمه»، کتاب سلیم بن قیس الهلالی‏، ج۱، ص۶۸.
  27. ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۰؛ شیخ طوسى، الأمالی، ۱۴۱۴ق، ص۴۵۷؛ ابن‌داود حلّی، ۱۳۴۲ش، ص۳۷۹؛ علامه حلی، خلاصة الأقوال، ۱۴۱۱ق، ص۱۸۶.
  28. ↑ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۳۶۵ش، ص۴۵۰.
  29. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۸-۱۵۹.
  30. ↑ شیخ طوسى، تهذیب الأحکام، ۱۳۶۵ش، ج۵، ص۲۱۹.
  31. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۸.
  32. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  33. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  34. ↑ شیخ طوسى، تهذیب الأحکام، ۱۳۶۵ش، ج۳، ص۲۷۹.
  35. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  36. ↑ شیخ طوسى، تهذیب الأحکام، ۱۳۶۵ش، ج۹، ص۱۹.
  37. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  38. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  39. ↑ کشى، رجال الکشی، ۱۴۰۹ق، ص۵۳.
  40. ↑ شیخ طوسى، تهذیب الأحکام، ۱۳۶۵ش، ج۹، ص۲۲.
  41. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  42. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  43. ↑ شیخ طوسى، الإستبصار، ۱۳۶۳ش، ج۳، ص۸۵.
  44. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  45. ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۳۱۱.
  46. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  47. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  48. ↑ شیخ طوسى، الإستبصار، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۴۹.
  49. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  50. ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ج۴، ص۷۸.
  51. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  52. ↑ عباسی زنجانی، الجامع فی الرجال، مؤسسة ولی العصر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۳۶ق، ص۴۴۴.
  53. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  54. ↑ عباسی زنجانی، الجامع فی الرجال، مؤسسة ولی العصر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۳۶ق، ص۴۴۴.
  55. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  56. ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۶۳ش، ج۴، ص۷۶.
  57. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  58. ↑ شیخ صدوق، ثواب الأعمال، ۱۳۶۴ش، ص۲۷۱.
  59. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹.
  60. ↑ عباسی زنجانی، الجامع فی الرجال، مؤسسة ولی العصر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۳۶ق، ص۴۴۴.
  61. ↑ شیخ طوسى، تهذیب الأحکام، ۱۳۶۵ش، ج۳، ص۲۰۰؛ شیخ صدوق، التوحید، ۱۳۷۴ش، ص۱۳۲.
  62. ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۳۷۲ش، ج۲۱، ص۱۵۹؛ عباسی زنجانی، الجامع فی الرجال، مؤسسة ولی العصر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۳۶ق، ص۴۴۴.
  63. ↑ شیخ طوسى، الإستبصار، ۱۳۶۳ش، ج۲، ص۴۵.

منابع

  • ابن شهرآشوب، محمد بن على، مناقب آل أبی طالب علیهم السلام‏، قم، علامه‏، چاپ اول، ۱۳۷۹ق.
  • ابن‌داود حلّی، حسن بن علی بن داود، الرجال، تهران، دانشگاه تهران، چاپ اول، ۱۳۴۲ش.
  • ابن‌قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، تحقیق عبد الحسین امینى، نجف، دار المرتضویة، چاپ اول، ۱۳۵۶ش.
  • انصارى زنجانى خوئینى، محمد، «مقدمه»، کتاب سلیم بن قیس الهلالی‏، قم، الهادى‏، چاپ اول، ۱۴۰۵ق.
  • برقی، احمد بن محمد، رجال البرقی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۴۲ش.
  • خویی، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث و تفصیل رواة الحدیث، بی‌جا، بی‌نا، ۱۳۷۲ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن على، الأمالی، کتابچى، تهران، چاپ ششم، ۱۳۷۶ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن على‏، التوحید، تحقیق هاشم حسینى، قم، جامعه مدرسین‏‏، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن على‏، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال‏، قم، دار الشریف الرضی للنشر‏، چاپ دوم، ۱۳۶۴ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن على، علل الشرائع‏، تهران، کتاب فروشى داورى‏، چاپ اول، ۱۳۸۵ش.
  • شیخ طوسى، محمد بن حسن، الإستبصار فیما اختلف من الأخبار، تحقیق حسن خرسان، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۶۳ش.
  • شیخ طوسى، محمد بن حسن‏، الأمالی، تحقیق مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
  • شیخ طوسى، محمد بن حسن‏، تهذیب الأحکام، تحقیق حسن خرسان‏، تهران، دار الکتب الإسلامیه‏‏، چاپ چهارم، ۱۳۶۵ش.
  • شیخ طوسى، محمد بن حسن‏، مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة‏، ۱۴۱۱ق.
  • شیخ‌ طوسی، محمد بن حسن، الغیبة، تحقیق عبادالله تهرانی و علی احمد ناصح، قم، دار المعارف الاسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، رجال ‌الطوسی، تصحح جواد قیومی اصفهانی، قم، موسسة النشر الاسلامی، ۱۳۷۳ش.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماءالمصنّفین و أصحاب الأصول، تحقیق عبدالعزیز طباطبائی، قم، مکتبة المحقق الطباطبائی چاپ اول، ۱۴۲۰ق.
  • عباسی زنجانی، موسی، الجامع فی الرجال، مؤسسة ولی العصر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۳۶ق.
  • علامه حلی، حسن بن یوسف، خلاصة الأقوال فی معرفة أحوال الرجال، تحقیق محمدصادق بحرالعلوم، نجف، دارالذخائر، چاپ دوم، ۱۴۱۱ق.
  • عیاشى، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تحقیق سیدهاشم رسولى محلاتى، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول،‌۱۳۸۰ق.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، تحقیق‌طیب موسوی جزایری، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۳۶۳ش.
  • کشى، محمد بن عمر، رجال الکشی- إختیار معرفة الرجال، تحقیق محمد بن حسن طوسى و حسن مصطفوى، مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ۱۳۶۳ش.
  • مجلسی، محمدباقر، الوجیزة فی علم الرجال، بیروت، موسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۵ق.
  • نجاشی، احمدبن علی، رجال النجاشی، قم، موسسة النشر الاسلامی، چاپ ششم، ۱۳۶۵ش.
برگرفته از «https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=یعقوب_بن_یزید_قمی&oldid=1460624»