لوامع صاحبقرانی (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
لوامع صاحبقرانی
کتاب لوامع صاحبقرانی.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: محمد تقی مجلسی
موضوع: فقه
زبان: فارسی
ناشر: اسماعیلیان
تاریخ نشر: ۱۴۱۴ق

لَوامِع صاحبقَرانی مشهور به شرح فَقیه کتابی فقهی به زبان فارسی تألیف محمد تقی مجلسی، مشهور به مجلسی اول و پدر علامه مجلسی، متوفای سال ۱۰۷۰ق است. این کتاب شرح و ترجمه کتاب من لا یحضره الفقیه شیخ صدوق بوده و مؤلف در این کتاب از پرداختن به اصطلاحات و مباحث پیچیده علمی خودداری کرده و به شرح مطالب و گاهی توضیحات کوتاه درباره اسناد حدیث و یا جواب برخی شبهات اکتفاء نموده است.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: محمد تقی مجلسی

محمد تقی بن مقصود علی اصفهانی،(۱۰۰۳-۱۰۷۰ق) مشهور به مجلسی اول، پدر علامه مجلسی و از علمای شیعه در قرن یازدهم قمری است، از وی آثار دیگری چون روضة المتقین برجای مانده است، مجلسی در مسجد جامع اصفهان به تدریس مشغول شد. او پس از استادانش شیخ بهائی و میر داماد، نخستین کسی بود که در مسجد جامع اصفهان نماز جمعه اقامه می‌کرد. مجلسی در ۱۰۷۰ق در اصفهان درگذشت و در مسجد جامع این شهر مدفون شد. مهشورترین فرزندان او محمد باقر و آمنه بیگم همسر ملا صالح مازندرانی بودند.

معرفی کتاب

آقا بزرگ تهرانی مؤلف کتاب الذریعة الی تصانیف الشیعه می‌نویسد: کتاب لوامع صاحبقرانی همان کتاب لوامع قدسیه است. آنرا به این نام نامیدند زیرا مؤلف آن را به درخواست شاه عباس اول صفوی ملقب به صاحبقران نگاشته است.[۱]... کتاب لوامع قدسیه نوشته مجلسی اول شرح کتاب من لا یحضره الفقیه شیخ صدوق بوده و این کتاب به زبان فارسی است. کتاب طهارت، صلات، زکات، حج و زیارات تا آخر ابواب حقوقی و فروض جوارح در سه جلد آمده که تاریخ پایان نگارش آن سال ۱۰۶۶ هجری قمری بوده و نصف کتاب من لا یحضر است... بعد از آنکه شرح عربی من لا یحضر به نام روضة المتقین را به ایشان عرضه داشت و ایشان درخواست نگارش شرح فارسی را نیز علاوه بر آن نمود.[۲]

تاریخ نگارش

مؤلف در پایان بخش «کتاب الحج» تاریخ اتمام نگارش این کتاب را این گونه بیان می‌دارد: این کتاب را محتاجترین بندگان به رحمت پروردگار بی‌نیاز، محمد تقی فرزند مجلسی که امیدوارم خداوند متعال به حق پیامبر(ص) و وصی آن‌حضرت، مؤلف و پدرش را مورد مغفرت خود قرار دهد به نگارش درآورد. در ماه شوال سال ۱۰۶۶ بعد از هجرت پیامبر که خداوند بر مهاجر آن و اهل بیت معصومش درود فرستد.[۳]

انگیزه نگارش

مؤلف در مقدمه کتاب می‌گوید که بعد از نگارش کتاب روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، به زبان عربی در شرح کتاب من لا یحضره الفقیه شیخ صدوق - از کتب اربعه شیعه که یکی از منابع مهم روایی شیعه به شمار میآید - شاه عباس صفوی از ایشان درخواست می‌کند تا فارسی آنرا نیز به رشته تحریر درآورد و ایشان نیز پذیرفته و این کتاب صاحبقرانی المشتهر بشرح الفقیه یا اللوامع القدسیه را به نگارش در می‌آورد.

ساختار کتاب

این کتاب در هشت جلد تألیف شده و شامل ابواب طهارت، صلات، زکات، صوم و حج می‌باشد. در آغاز، مقدمه‌ای آمده که در آن ترجمه مختصری از شرح حال مؤلف[۴]، شرح واقعه مشرف شدن مؤلف خدمت پنج تن آل عبا و سید الساجدین در عالم رؤیا[۵]، دوازده فایده در مراتب علم و دانش و فضایل علما و وجوب طلب علم آمده است.[۶]

پانویس

  1. تهرانی، الذریعه، ج۱۸، ص ۳۶۸.
  2. تهرانی، الذریعه، ج۱۸، ص ۳۶۹.
  3. مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۸۱۷.
  4. مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، مقدمه کتاب، ص۱.
  5. مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۳.
  6. مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، فهرست کتاب.

منابع

  • مجلسی، محمدتقی، لوامع صاحبقرانی، قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۴ق.
  • تهرانی، آقا بزرگ، الذریعة، بیروت،‌دار الاضواء.

پیوندبه بیرون