مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

بیت الاحزان فی مصائب سیدة النسوان (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
بیت الاحزان
کتاب بیت الاحزان.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: شیخ عباس قمی
تاریخ نگارش: ۱۳۳۰ق
موضوع: حضرت فاطمه(س)
سبک: تاریخی و روایی
زبان: عربی
مجموعه: یک جلد

بَیْتُ الْاَحْزان فی مَصائبِ سَیّدةِ النِّسْوان کتابی تاریخی و به زبان عربی درباره زندگانی حضرت زهرا(س). شیخ عباس قمی از علمای شیعه قرن چهاردهم قمری، این اثر را در سال ۱۳۳۰ق نگاشته و در چند باب از ولادت تا شهادت تنظیم کرده و تنها به بیان وقایع تاریخی پرداخته است. این اثر دارای ترجمه‌های متعددی بوده و چاپ‌های مختلفی هم شده است.

مؤلف

نوشتار اصلی: شیخ عباس قمی

عباس بن محمد رضا القُمی (۱۲۹۴-۱۳۵۹ق) مشهور به شیخ عباس قمی و نیز محدّث قمی، عالم شیعه قرن چهاردهم قمری است. او محدّث، مورخ و خطیب بود. مفاتیح الجنان، سفینة البحار و منتهی الآمال از مشهورترین تألیفات اوست. محدث قمی در سال ۱۳۵۹ ق در نجف درگذشت و در حرم علی بن ابیطالب(ع) دفن شد.

تاریخ تألیف و نام کتاب

تألیف کتاب در سال ۱۳۳۰ق در قم صورت گرفته است.[۱] محدث قمی در مقدمه، نام کتاب را «بیت الاحزان فی مصائب سیدة النسوان» معرفی می‌کند،[۲] اما در برخی چاپ‌ها با نام «بیت الاحزان فی ذکر احوالات سیدة نساء العالمین» آمده است.[۳] [۴]

محتوای کتاب

محدث قمی در چهار باب به زندگانی حضرت زهرا(س) پرداخته و در هر باب، مباحث متعددی را مطرح کرده است. روش مؤلف، تحلیلی نیست و در برخی موارد تنها به بررسی احادیث پرداخته است.

ابواب کتاب

بنا بر آنچه مؤلف در مقدمه کتاب گفته، بیت الاحزان حاوی ابوابی است، اما اشاره به تعداد آن نشده و از آنجا که متن کتاب به صورت پیوسته نوشته شده و تیتر ندارد، در چاپ‌ها و ترجمه‌های گوناگون، ترتیب ابواب به صورت اشکال مختلف آمده است.

  • باب اول: ولادت، نام‌ها و کنیه‌ها
  • باب دوم: فضائل فاطمه زهرا (مصحف فاطمه، جایگاه ایشان نزد خداوند، زهد و پارسایی ایشان، فاطمه پس از رحلت پیامبر (ص)، ازدواج حضرت زهرا)
  • باب سوم: اخبار سقیفه و احوالات پس از رحلت پیامبر (توطئه‌های منافقان، چگونگی بیعت گرفتن از امیرمؤمنان، احتجاج حضرت زهرا با ابوبکر، حوادث خانه حضرت زهرا، آتش زدن در، غصب فدک، کثرت حزن و گریه فاطمه، سوگواری و عزاداری حضرت زهرا کنار قبر پدر، سخنان حضرت به خلیفه اول و دوم در بستر بیماری، عیادت زنان مهاجر و انصار، وصیت و شهادت حضرت زهرا، دفن ایشان و شکوائیه امیر‌مومنان).[۵]

نسخ خطی

دو نسخه خطی از کتاب موجود است:

ترجمه کتاب بیت الاحزان.png
کلبه احزان.jpg

ترجمه‌ها

ترجمه‌های متعددی از بیت الاحزان وجود دارد:

  • رنج‌ها و فریادهای فاطمه سلام الله علیها؛ ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، سال ۱۳۶۹ش با مقدمه‌ای از آیت‌الله مکارم شیرازی.
  • خانه غم: شرح زندگانی فاطمه زهرا؛ ترجمه احمدرضا احمدی، ۱۳۷۳ش.
  • همراه با حضرت زهرا در سرای غم‌ها؛ ترجمه ولی فاطمی، ۱۳۷۷ش.
  • کلبه احزان؛ ترجمه محمدباقر محبوب القلوب، ۱۳۷۹ش.
  • فاطمه در سوگ عدالت؛ علی کرمی، ۱۳۸۱ش.
  • غم‌خانه فاطمه زهرا؛ ترجمه محمدرضا حسن زاده طباطبایی، ۱۳۸۲ش.
  • غم‌سرای حضرت زهرا؛ مترجمان: لطیف و سعید راشدی، ۱۳۸۷ش.
  • بر فاطمه زهرا چه گذشت؟؛ ترجمه جواد قیومی اصفهانی، ۱۳۸۸ش.[۷]
  • شرح زندگانی حضرت زهرا(س) از ولادت تا شهادت؛ ترجمه مجتبی خورشیدی، ۱۳۹۰ش.

چاپ‌ها

برخی از چاپ‌های بیت الاحزان:

  • تصحیح محمدعلی تهرانی، نشر سید محمود کتابچی.
  • اصفهان، حسینیه عمادزاده، ۱۴۰۴ق / ۱۳۶۲ش.
  • اصفهان، مدرسه الزهراء، ۱۳۶۵ش.
  • قم، دارالحکمة، ۱۴۱۲ق / ۱۳۷۱ش.
  • تحقیق باقر قربانی‌زرین، مؤسسه نبأ، ۱۴۱۴ق / ۱۳۷۳ش.
  • قم، احمد مطهری، ۱۴۲۴ق / ۱۳۸۳ش.
  • قم، فاروس، ۱۴۲۵ق / ۱۳۸۳ش.[۸]
  • بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۲۵ق / ۲۰۰۴م. [۹]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۴۰۲.
  2. قمی، بیت الاحزان، ۱۴۱۲ق، ص۱۷.
  3. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۴۰۳.
  4. پایگاه اطلاع‌رسانی کتابخانه‌های ایران
  5. قمی، بیت الاحزان، ۱۴۱۲ق، فهرست کتاب.
  6. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۴۰۳.
  7. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۴۰۳و۴۰۴.
  8. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۴۰۳.
  9. پایگاه اطلاع‌رسانی کتابخانه‌های ایران

منابع

  • کنگره بزرگداشت، محدث ربانی، نور مطاف، قم، ۱۳۸۹ش.
  • قمى، عباس، بیت الاحزان فی مصائب سیدة النسوان، قم، دارالحکمة، ۱۴۱۲ق.