کشکول شیخ بهائی (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
کشکول شیخ بهائی
کشکول شیخ بهایی.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: شیخ بهائی
موضوع: موضوعات گوناگون
زبان: عربی-فارسی
مجموعه: ۳ جلد

الکَشْکول معروف به کَشْکول شیخ بهائی از مشهورترین تألیفات شیخ بهایی متوفای (۱۰۳۰ق) در سه جلد و به زبان عربی و فارسی است. اشعار گوناگون، فرازهایی حکیمانه و اشاره به جملات ناب و نغز حکما و عرفا و علمای اخلاق اسلامی، ایرانی و یونانی، بخش‌های مختلف کتاب را تشکیل می‌دهد.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: شیخ بهایی

محمد بن عزّالدین حسین (۹۵۳ق ۱۰۳۱/۱۰۳۰ق) متخلص به بهائی و معروف به شیخ بهائی و بهاءالدین عاملی، فقیه، محدث، حکیم، ریاضیدان و دانشمند ذوالفنون قرن ۱۰و ۱۱ق. شیخ بهائی دارای ۱۲۳ اثر در علوم دینی و شعر و ادبیات است.

معنای کشکول

معنای کشکول، کشیدن به دوش است. کَشْ به معنای کشیدن و کول، دوش و کتف را گویند و چون معمولا درویشان، زنجیر کشکول را روی دوش می‌انداختند، آن‌را کشکول خواندند. مردم در حد وُسع خود به آن‌ها کمک می‌کردند و هر کس چیزی در کشکول می‌انداخت و هر گاه کشکول را خالی می‌کردند، همه چیز در آن پیدا می‌شد. از این رو کتاب را کشکول می‌گفتند چون در بر دارنده هر نوع مطلبی بود.

انگیزه تألیف

نویسنده کتاب خواسته است تاریخ ادب دوران پس از عصر کلاسیک و پیش از عصر جدید را در ادب عرب که کمتر مورد تحقیق قرار گرفته، تا اندازه‌ای روشن کند.[۱]

ساختار کتاب

کشکول، کتابی است مفصل و بدون نظم خاص که در آن، احادیث نبوی و تفاسیر قرآنی و قواعد نحوی با داستان‌های سرگرم‌کننده و براهین هندسی و اشعار منتخب، درهم آمیخته است. بی‌نظمی کتاب، استفاده از آن را مشکل کرده است. در مقدمه کتاب گفته شده، شیخ بهایی وقت گردآوری مطالب مرتب‌شده‌ای را نداشته و توضیح داده که آن‌ها را به همان حال که بوده، رها کرده است.[۲]

محتوا

کشکول بهائی به سه جلد تقسیم شده که این تقسیم، هیچ دلالتی بر موضوع مجلدات ندارد. بر اساس تقسیم‌بندی‌هایی که محقق و مترجم این کتاب انجام داده، مطالب کتاب به بیست موضوع تقسیم می‌شود:

  • سکه اول: مناجات و تضرع
  • سکه دوم: معارف ناب
  • سکه سوم: ظرایف
  • سکه چهارم: تاریخ
  • سکه پنجم: بیانات تفسیری
  • سکه ششم: رسائل و نامه‌ها
  • سکه هفتم: علوم و فنون
  • سکه هشتم: گفتارهای حکمت‌آمیز
  • سکه نهم: اشارات اخلاقی
  • سکه دهم: خواب‌ها و منایا
  • سکه یازدهم: حکایات
  • سکه دوازدهم: ادب و ادبیات
  • سکه سیزدهم: احادیث
  • سکه چهاردهم: نصایح
  • سکه پانزدهم: عمل و عکس‌العمل
  • سکه شانزدهم: اعلام و مشاهیر
  • سکه هفدهم: گفتارهای بین‌الادیانی
  • سکه هجدهم: قصة العشق
  • سکه نوزدهم: غرایب
  • سکه بیستم: اشعار.[۳]

پانویس

  1. دوین جی استوارت، شیخ بهائی و «کشکول» او، ۱۳۷۰ش.
  2. دوین جی استوارت، شیخ بهائی و «کشکول» او، ۱۳۷۰ش.
  3. دائرةالمعارف اسلامی طهور.

منابع

  • دوین جی استوارت؛ مترجم: معصومی همدانی،حسین؛ شیخ بهائی و «کشکول» او، نشر دانش، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۰ - شماره ۶۳.
  • عاملی، بهاءالدین محمد، الکشکول، بیروت، اعلمی، ۱۴۰۳ق.
  • عاملی، بهاءالدین محمد، کشکول، گروهی از مترجمان، قم، صبح پیروزی، ۱۳۸۸ش.
  • عاملی، بهاءالدین محمد، کشکول، ترجمه و تحقیق: کریم فیضی.