مقاله نامزد خوبیدگی

نقدالرجال (کتاب)

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از نقد الرجال (کتاب))
پرش به: ناوبری، جستجو
نقد الرجال
نقد الرجال.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: مصطفی بن حسین تفرشی
موضوع: رجال
زبان: عربی
قطع: وزيرى
اطلاعات نشر
ناشر: مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث
تاریخ نشر: ۱۴۱۸ق

نقدالرّجال، کتابی از مصطفی بن حسین تفرشی، در علم رجال. این کتاب را که در قرن یازدهم قمری نوشته شده است، کتابی جامع در دانش رجال دانسته‌اند که در آن دیدگاه‌های مختلف با رویکردی انتقادی بررسی شده‌اند.

به‌گفته رجال‌شناسان نقدالرجال از دقت علمی بالایی برخوردار است و از بهترین آثار رجالی است. محمدتقی مجلسی و سید نعمت الله جزایری و برخی دیگر از عالمان شیعه، شرح‌ها و حاشیه‌هایی بر نقدالرجال نوشته‌اند.

نویسنده

مصطفی بن حسین تفرشی از عالمان علم رجال در قرن‌های دهم و یازدهم قمری است.[۱] او شاگرد ملا عبدالله شوشتری است[۲] که از علمای شیعه و استادِ محمدتقی مجلسی بوده است.[۳] تفرشی از ملا عبدالله شوشتری و محقق کَرَکی اجازه روایت داشته است.[۴] سیره‌شناسان تفرشی را در علم رجال بسیار ماهر دانسته‌اند.[۵] ملا عبدالله شوشتری استاد وی هم بر مهارتش در علوم حدیث تأکید کرده است.[۶]

محتوا

نقدالرجال، اسامی ۶۶۰۴ نفر از راویان حدیث را بر اساس ترتیب حروف الفبا مطرح کرده است.[۷] این کتاب در زمینه هر شخصیت، عبارت‌های علمای رجال درباره او و مدح یا ذم و یا مُهمَل‌بودن وی را بیان کرده است.[۸]

در بخش پایانی کتاب، با عنوان خاتمه، شش مسئلهٔ رجالی مطرح شده است که عبارت‌اند از:

ویژگی‌ها

به‌‌گفته آقابزرگ تهرانی در الذریعه، کتاب در سال ۱۰۱۵ق نوشته شده است.[۱۰] از دیدگاه رجالیان، نقدالرجال کتابی دقیق و از بهترین آثار رجالی است.[۱۱] می‌گویند این کتاب دیدگاه‌های مختلف را به‌صورت منظم، جامع و مختصر مطرح کرده و آنها را با رویکردی انتقادی بررسی کرده است.[۱۲]

تلاش برای نقل دیدگاه‌های علما بدون تغییر، نقد مستندات رجالیان در توثیق و تضعیف افراد، ذکر مشایخ (استادان) و شاگردان هر راوی، دقت در اختلاف نُسَخ و کوشش در ثبت صحیح اسامی، از دیگر ویژگی‌های نقدالرجال است.[۱۲]

شرح‌ها و حاشیه‌ها

می‌گویند نقدالرجال خیلی زود موردتوجه علمای حدیث قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که در زمان حیات نویسنده‌اش برای آن حاشیه نوشتند. پس از آن هم، حاشیه‌ها، شرح‌ها و تکمله‌هایی بر آن نوشته شد که این را نشان از رواج این کتاب در دوره‌های مختلف می‌دانند.[۱۳]

آقابزرگ تهرانی، در الذریعه هفت حاشیه برای نقد الرجال نام برده است که برخی از آنها عبارت‌اند از:

چاپ

به‌گفته آقابزرگ تهرانی نسخه‌ای از نقدالرجال در سال ۱۳۱۸ق در تهران چاپ شده است.[۱۵] مؤسسه آل‌بیت این کتاب را در سال ۱۴۱۸ق مطابق با ۱۳۷۷ش در پنج جلد منتشر کرده است.

پانویس

  1. رهایی، «تفرشی، مصطفی بن حسین»، ص۶۱۳.
  2. آقابزرگ تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۲۴، ص۲۷۴.
  3. امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۲۰ق، ج۱۲، ص۵۲.
  4. رهایی، «تفرشی، مصطفی بن حسین»، ص۶۱۳.
  5. رهایی، «تفرشی، مصطفی بن حسین»، ص۶۱۴.
  6. مهروش، «تفرشی»، ص۶۷۸.
  7. نگاه کنید به تفرشی، نقدالرجال، ۱۴۱۸ق.
  8. برای نمونه نگاه کنید به تفرشی، نقدالرجال، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۳۱۶.
  9. نگاه کنید به تفرشی، نقدالرجال، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۳۱۷تا۴۶۰.
  10. تهرانی، الذریعة، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۱۰۱ و ج۲۴، ص۲۷۵.
  11. رهایی، «تفرشی، مصطفی بن حسین»، ص۶۱۴.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ مهروش، «تفرشی»، ص۶۷۸.
  13. مهروش، «تفرشی»، ص۶۷۹.
  14. آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۴۰۳ق، ج۶، ص۲۲۷و۲۲۸.
  15. آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۴۰۳ق، ص۱۰۱.

منابع