فرحة الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
فرحة الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین
کتاب فرحه الغری.gif
اطلاعات کتاب
نویسنده: عبدالکریم بن احمد حلی
موضوع: امیر مؤمنان
سبک: روایی
زبان: عربی
ناشر: رضی
مجموعه: یک جلد

فَرْحَةُ الغَریّ فی تَعْیینِ قَبْر أمیرِالمُؤمنین عَلیّ بْن أبی‌طالب فِی النَّجَف نوشته عبدالکریم بن احمد حلی (م ۶۹۳) از خاندان ابن طاووس. مؤلف در این اثر با استفاده از روایات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) به تثبيت و تأیید وجود مدفن اميرالمؤمنين علی (ع) در نجف اشرف پرداخته است. نام كتاب را «فَرحَةُ الغَری بِصَرحَةِ الغُری» نيز گفته‌اند. این اثر را علامه مجلسی به فارسی ترجمه کرده است.

درباره مؤلف

سید غیاث الدین، عبدالکریم بن احمد بن موسی بن طاووس حلی برادرزاده سید بن طاووس در ۶۴۸ق در شهر کربلا متولد شد. او پس از مدتی عازم حله شد و دوران نوجوانی خود را در آنجا سپری کرد. سید پس از چند سال برای کسب علم و استفاده از بزرگان عراق رو به بغداد نمود و تا اواخر عمر خویش در بغداد به تحصیل و تدریس پرداخت. سید عبدالکریم در ۶۹۳ق در کاظمین وفات یافت. بدن او را به نجف منتقل نموده و در کنار بارگاه امام اول شیعیان امیر المؤمنین علی(ع) به خاک سپردند.[۱]

نام کتاب

آقا بزرگ تهرانی از این کتاب با عنوان «فرحة الغری بصرحة الغری» یاد می‌کند.[۲] «غَری» نام موضعی است در یک فرسنگی کوفه که اکنون شهر نجف، مدفن امیرالمومنین علی(ع) در آن‌جاست.[۳]

انگیزه تألیف

مؤلف در مقدمه کوتاه و به عبارتی خطبه کتاب، انگیزه و علت تألیف این کتاب را بیان نکرده است ولی دو دلیل برای تألیف چنین کتابی می‌توان بیان کرد:

  • با توجه به اینکه فاصله دفن علی(ع) در بیرون کوفه تا زمان آشکار شدنش به یک قرن می‌رسد، مؤلف برای توضیح و توجیه این فاصله و استدلال بر آنکه قبر شریف در آنجاست، این اثر را تالیف کرد.
  • دلیل دیگر، شبهه و برخی گزارش‌های تاریخی نادر انست که قبر آن حضرت را در جایی دیگر می‌داند و بی‌تردید، مؤلف با توجه به این شبهه، دست به تدوین و جمع‌آوری روایات زده است.[۴]

روش تألیف

ابن طاووس تمام روایات را با ذکر سلسله سند آورده و طریق خودش را به راویان حدیث ذکر کرده است. این روایات در واقع گزارش‌هایی تاریخی است که نشان دهنده پیشگویی رسول خدا(ص) یا تأیید یا زیارت ائمه نسبت به مرقد امیرالمؤمنین در محل کنونی است که به «غَری» مشهور بوده است.[۵]

محتوای کتاب

کتاب شامل دو مقدمه و پانزده فصل است. مقدمه اول در دلایل عقلی بر وجود مرقد امام در نجف و مقدمه دوم در مورد علت مخفی شدن قبر آن حضرت است. مؤلف برای احادیث نبوی و روایات هر یک از ائمه بابی مستقل قرار داده و در آن روایات دال بر وجود مرقد در نجف را نقل نموده است.
پس از آن در سه باب، سخنان زید بن علی، هارون الرشید و منصور عباسی و عده‌ای از بنی هاشم و علما را در این موضوع آورده است. باب پانزدهم به معجزات و کرامات مرقد آن امام اختصاص دارد.[۶]

ترجمه فرحه الغری

تلخیص و ترجمه

تلخیصی از این کتاب توسط علامه حلی (م ۷۲۶) با نام «الدّلائلُ البُرهانیة فی تَصحیح الحضرَة الغَرَویة» منتشر شده و تلخیص دیگری با نام «حد الغری» وجود دارد.[۷]
ترجمه فارسی فرحة الغری نیز به قلم علامه مجلسی انجام و منتشر شده است.[۸]

نسخ و چاپ

به گفته آقا بزرگ در الذریعة در چاپ سال ۱۳۱۱ این کتاب، یک باب به عنوان نوادر معجزات به کتاب افزوده شده که متن آن را ملا باقر شوشتری از خرائج قطب راوندی آورده ولی در چاپ کنونی موجود نیست.[۱۰] این کتاب طی سال‌های اخیر در چاپ‌های متعددی منتشر شده است.

پانویس

  1. حلی، ترجمه فرحة الغری، ۱۳۷۹ش، ص۱۲.
  2. تهرانی، الذّریعة، ج۱۶، ص۱۵۹.
  3. حسینی، معارف و معاریف، ۱۳۷۹ش، ج۷، ص۵۹۶، ۵۹۷.
  4. کتابخانه دیجیتال نور.
  5. کتابخانه دیجیتال نور.
  6. حلی، فرحة الغری، ۱۴۱۹ق، ص۳۶.
  7. تهرانی، الذریعة، ج۴، ص۱۲۲. ج۲۶، ص۲۶۹.
  8. تهرانی، الذریعة، ج۴، ص۱۲۲.
  9. حلی، فرحة الغری، ۱۴۱۹ق، ص۲۶.
  10. تهرانی، الذریعة، ج۱۶، ص۱۵۹.

منابع

  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دارالاضواء.
  • حلی، عبدالکریم بن طاووس، فرحة الغری، مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۹ق.
  • حلی، عبدالکریم بن طاووس، فرحة الغری، ترجمه علامه مجلسی، تهران، میراث مکتوب، ۱۳۷۹ش.
  • حسینی، سید مصطفی، معارف و معاریف، تهران، موسسه فرهنگی آرایه، ۱۳۷۹ش.
  • کتاب‌شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات رایانه‌ای علوم اسلامی نور.

پیوند به بیرون