مقاله قابل قبول
استناد ناقص
شناسه ارزیابی نشده
عدم جامعیت

آیه محارم

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
آیه محارم
آیه محارم.gif
مشخصات آیه
نام آیه: محارم
واقع در سوره: نساء
شماره آیه: ۲۳
جزء: ۴
شماره صفحه: ۸۱
مکان نزول: مدینه
موضوع: فقهی
درباره: محرمیت
آیات مرتبط: ۳۱ نور

آیه مَحارِم آیه بیست و سوم سوره نساء که حکم حرمت ازدواج با برخی از بستگان را بیان کرده است. آیه سی و یک سوره نور نیز برخی از محارم را برشمرده است. آیه ۳۱ سوره نور درباره عدم لزومِ داشتنِ حجاب نزد محارم است.

متن و ترجمه

قرآن در آیه ۲۳ سوره نساء به معرفی کسانی می‌پردازد که ازدواج با آنها حرام است:

حُرِّ‌مَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْ‌ضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّ‌ضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَ‌بَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِ‌كُم مِّن نِّسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَن تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ إِنَّ اللَّـهَ كَانَ غَفُورً‌ا رَّ‌حِيمًا﴿۲۳﴾
[نكاح اينان‌] بر شما حرام شده است: مادرانتان، و دخترانتان، و خواهرانتان، و عمه‌هايتان، و خاله‌هايتان، و دختران برادر، و دختران خواهر، و مادرهايتان كه به شما شير داده‌اند، و خواهران رضاعى شما، و مادران زنانتان، و دختران همسرانتان كه [آنها دختران‌] در دامان شما پرورش يافته‌اند و با آن همسران همبستر شده‌ايد -پس اگر با آنها همبستر نشده‌ايد بر شما گناهى نيست [كه با دخترانشان ازدواج كنيد]- و زنان پسرانتان كه از پشت خودتان هستند، و جمع دو خواهر با همديگر -مگر آنچه كه در گذشته رخ داده باشد- كه خداوند آمرزنده مهربان است(۲۳)

آیه مرتبط

آیه ۳۱ سوره نور نیز ضمن بیان برخی دستورات به بانوان برخی از محارم آنان را بر شمرده است:

« وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ... وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ

و به زنان با ايمان بگو:... زيورهايشان را جز براى شوهرانشان يا پدرانشان يا پدران شوهرانشان يا پسرانشان يا پسران شوهرانشان يا برادرانشان يا پسران برادرانشان يا پسران خواهرانشان آشکار نکنند.(۳۱)

»

محارم

نوشتار اصلی: محارم

در این آیه به محارم یعنی زنانی که ازدواج با آنان ممنوع است ،اشاره شده است؛ زنانی که از طریق نسب، سبب و رضاع با انسان محرم گشته‌اند.[۱] علامه طباطبایی معتقد است ظاهر جمله «وَ أُحِلَّ لَكُمْ ما وَراءَ ذلِكُمْ» (ترجمه: و جز اینها که بر شمردیم همه برایتان حلال است) بیان‌گر این نکته است که هیچ تقیید و تخصیصی بر این ازدواج‌های حرام وجود ندارد و محرمات نام برده بدون هیچ قیدی حرامند و هرگز حلال نمی‌شوند.[۲]
مَحارِم(جمع مَحرَم) اصطلاحی فقهی، به معنای خویشاوندانی است که ازدواج با آنان حرام است. محارم بر اساس اسباب محرمیت (نسب، ازدواج و رضاع یا شیر خوردن) به نسبی، سببی و رضاعی تقسیم می‌شوند.[۳]

پانویس

  1. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۳، ص۳۲۷.
  2. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۴، ص۲۶۲.
  3. نک: خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ۱۳۷۷ش، ص۱۹۸۸.

منابع

  • قرآن کریم.
  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، انتشارات دوستان، ۱۳۷۷ش.
  • طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیا التراث العربی، ۱۳۹۰ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب العلمیه، ۱۳۷۱ش.