مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

آیات تحدی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

آیات تحدی، آیاتی که کافران را به آوردن همانندی برای قرآن، دعوت می‌کنند. این آیات سه دسته‌اند؛ آیات تحدی به کل قرآن، آیات تحدی به ده سوره و آیات تحدی به یک سوره.

معناشناسی

خداوند برای اثبات حقانیت قرآن و رسالت پیامبر(ص)، در شش آیه از قرآن کریم، منکران و کافران را به مبارزه می‌طلبد که اگر می‌گویید قرآن از جانب خدا نیست، شبیه و همانندی برای قرآن بیاورید. به این آیات، آیات تحدی می‌گویند.[۱]

مراحل تحدی

مفسران در سیر نزول آیات تحدی اختلاف نظر دارند؛[۲] برخی از آنان معتقدند آیات تحدی، سیر نزول منظمی نداشته و به صورت پراکنده و به مناسبت‌های مختلف نازل شدند. برخی دیگر معتقدند سیر نزول این آیات به طور منظم بوده و هماورد طلبی قرآن در سه مرحله (از دشوار به آسان) واقع شد؛[۳] بدین گونه که در مرحله نخست، خداوند منکران را به آوردن همانندی برای کل قرآن دعوت کرد؛ ولی آنان از آوردن شبیه قرآن ناتوان شدند.[۴] در مرحله دوم، از آنان خواست که اگر می‌توانند ده سوره، شبیه سوره‌های قرآن بیاورند؛ ولی باز هم نتوانستند.[۵] سپس در مرحله سوم، هنگامی که نتوانستند حتی ده سوره مانند آن بیاورند، از آنان دعوت کرد که تنها یک سوره همانند قرآن بیاورند.[۶]

تحدی به کل قرآن

در سه آیه از آیات قرآن کریم، خداوند کافران را دعوت می‌کند که نظیری برای کل قرآن بیاورند. در آیه ۳۴سوره طور می‌گوید اگر راست می‌گویید همانند آن را بیاورید: فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ إِنْ كَانُوا صَادِقِينَ (ترجمه: پس اگر راست می‌گویند سخنی مانند آن بیاورند).[۷]

در آیه ۴۹سوره قصص نیز به کسانی که مدعی بودند قرآن، کتابی بشری است و از جانب خداوند نیامده است می‌گوید: قُلْ فَأْتُوا بِكِتَابٍ مِّنْ عِندِ اللَّهِ هُوَ أَهْدَىٰ مِنْهُمَا أَتَّبِعْهُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ (ترجمه: بگو: «پس اگر راست می گویید، کتابی از جانب خدا بیاورید که از این دو هدایت کننده تر باشد تا پیرویش کنم).[۸]

همچنین آیه ۸۸سوره اسراء، به ناتوانی کافران تصریح می‌کند و خطاب به آنها می‌گوید: قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلی أَنْ یأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهیراً (ترجمه: بگو: «اگر انس و جن گرد آیند تا نظیر این قرآن را بیاورند، مانند آن را نخواهند آورد، هر چند برخی از آنها پشتیبان برخی [ دیگر ] باشند). [۹]

تحدَّی به ده سوره

آیه ۱۳سوره هود، خداوند کافران را دعوت می‌کند که اگر میتوانید ده سوره شبیه سوره‌های قرآن بیاورید.

أَمْ یقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَیاتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ صادِقینَ (ترجمه: یا می گویند این [ قرآن ] را به دروغ ساخته است. بگو: اگر راست می گویید، ده سوره برساخته شده مانند آن بیاورید و غیر از خدا هر که را می توانید فرا خوانید).[۱۰]

تحدّی به یک سوره

خداوند در آیه ۳۸سوره یونس و آیه ۲۳سوره بقره، خطاب به کافران می‌گوید اگر می‌توانید حداقل یک سوره شبیه سوره‌های قرآن بیاورید.

أَمْ یقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ صادِقینَ (ترجمه: یا می گویند: «آن را به دروغ ساخته است؟» بگو: «اگر راست می گویید ، سوره ای مانند آن بیاورید ، و هر که را جز خدا می‌توانید ، فرا خوانید).[۱۱]


وَإِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ (ترجمه: و اگر در آنچه بر بنده خود نازل کرده ایم شک دارید ، پس- اگر راست می گویید- سوره ای مانند آن بیاورید و گواهان خود را- غیر خدا- فرا خوانید). [۱۲]

پانویس

  1. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۴۸۱.
  2. بهجت پور، «بررسی سیر تنزیلی آیات تحدی»، ۱۳۹۴ش، ص۷۷.
  3. بهجت پور، «بررسی سیر تنزیلی آیات تحدی»، ۱۳۹۴ش، ص۷۷.
  4. فرهنگ‌ نامه علوم قرآن، «تحدی به کل قرآن»، ۱۳۹۴ش، ص۳۷۳.
  5. فرهنگ‌نامه علوم قرآن، «تحدی به ده سوره»، ۱۳۹۴ش، ص۳۷۳.
  6. فرهنگ‌نامه علوم قرآن، «تحدی به یک سوره»، ۱۳۹۴ش، ص۳۷۴.
  7. سوره طور، آیه۳۴.
  8. سوره قصص، آیه۴۹.
  9. سوره اسرا، آیه۸۸.
  10. سوره هود، آیه۱۳.
  11. سوره یونس، آیه۳۸.
  12. سوره بقره، آیه۲۳.

منابع

  • قرآن کریم، ترجمه استاد فولادوند.
  • بهجت پور، عبدالکریم و بهجت پور، زهرا، «بررسی سیر تنزیلی آیات تحدی»، در نشریه قبسات، شماره ۷۷، پاییز ۱۳۹۴.
  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، نشر ناهید-دوستان، ۱۳۷۷ش.
  • فرهنگ‌ نامه علوم قرآنی، تهران، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۹۴ش.