شناسه ارزیابی نشده

ام ولد

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

اُمّ وَلَد یک اصطلاح فقهی است درباره کنیزی که از مالک خود باردار شود.[۱] این اصطلاح در لغت به معنای مادر فرزند است.[۲] استیلاد مصطلح فقهی دیگر برای این مفهوم است که در باب نکاح درباره آن بحث می‎شود. این کلمه به معنای توانایی و استعداد باروریست و در ابواب دیگر فقهی نیز بکار رفته است.[۳]

در فقه برای تحقق وصف ام ولد باید پدر فرزند آزاد باشد و خود برده نباشد.[۴] فرزند به دنیا آمده، برده نخواهد بود.[۵] ام ولد پس از مرگ مالک خود به واسطه ارث فرزند خود یا بخشی از آن آزاد خواهد شد در غیر این صورت برده خواهد ماند.[۶]

بر اساس نقل شیخ مفید در ارشاد، مادر هفت تن از امامان شیعه از جمله شهربانو مادر امام سجاد علیه السلام و نرجس مادر امام عصر علیه السلام ام ولد بوده‎اند.[۷]

پانویس

  1. حلی، تحریر الأحکام الشرعیة، مؤسسه آل البیت، ج۲، ص۹۵؛ موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، المعجم الفقهی لکتب الشیخ الطوسی، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۲۸۴.
  2. دهخدا، لغت نامه، ۱۳۴۲ش، ج۸، ص۲۱۴.
  3. أنصاری، الموسوعة الفقهیة المیسرة، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۱۶۵؛ موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، المعجم الفقهی لکتب الشیخ الطوسی، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۲۸۴.
  4. حلی، تحریر الأحکام الشرعیة، مؤسسه آل البیت علیهم السلام‌، ج۲، ص۹۵.
  5. حلی، تحریر الأحکام الشرعیة، مؤسسه آل البیت علیهم السلام‌، ج۲، ص۹۵.
  6. طوسی، المبسوط، المکتبه المرتضویه، ج۶، ص۱۸۶ ؛ حلی، تحریر الأحکام الشرعیة، مؤسسه آل البیت، ج۲، ص۹۵
  7. مفید، إرشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۱۳۷، ۲۱۵، ۲۴۷، ۲۷۳، ۲۹۷، ۳۱۳، ۳۳۹.

منابع

  • أنصاری، محمدعلی، الموسوعة الفقهیة المیسرة، قم، مجمع الفكر الإسلامی، ۱۴۱۵ق.
  • حلی، حسن بن یوسف، تحریر الأحکام الشرعیة، مؤسسه آل البیت علیهم السلام‌، بی‎تا.
  • دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، بی‎نا، ۱۳۴۲ش.
  • طوسی، محمدبن حسن، المعجم الفقهی لکتب الشیخ الطوسی، گردآورنده سیدمحمودهاشمی شاهرودی، قم، موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، ۱۳۸۳ش.
  • طوسی، محمد بن حسن، المبسوط، به تحقیق:محمدباقر بهبودی، تهران، المکتبه المرتضویه، بی‎تا.
  • مفید، محمدبن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.