مقاله نامزد خوبیدگی

نشوز

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

نُشوز خودداری زن از اطاعت شوهر در اموری مانند تمکین و خارج شدن از خانه بدون اجازۀ او و همچنین ناسازگاری و کوتاهی مرد در رعایت حقوق همسر مانند نفقه است. در قرآن راه‌حل‌هایی برای حل این مشکل ارائه شده است. آیه ۳۴ و ۱۲۸ سوره نساء، آیات نشوز نام گرفته‌اند.

مفهوم‌شناسی

نشوز به معنای زمین مرتفع و بلند است؛ به همین دلیل نشوز زن را به معنای بغض و سرکشی او نسبت به شوهر و سرباز زدن از حقوق شرعی او دانسته‌اند.[۱]

نشوز در اصطلاح فقهی و حقوقی عبارت است از خروج زن و شوهر از انجام تکالیف واجبی که قانونگذار بر عهده هر کدام از آنان در رابطه با دیگری گذاشته است. با این حساب، نشوز اختصاص به زن ندارد بلکه مرد نیز ممکن است در برابر همسر خویش نسبت به انجام تکالیف واجب خود اقدامی نکند و از این نظر ناشز محسوب گردد.[۲]

انواع نشوز

نشوز زن

با توجه به نظرات فقهی و روایات، نشوز به معنای خروج زن از اطاعت شوهر در اموری مانند تمکین جنسی و خارج شدن از خانه بدون اجازه شوهر است. اما در مواردی که بر زن واجب نیست (مانند غذا پختن)، اگر مخالفتی شود، نشوز صورت نگرفته است.[۳]

نشوز شوهر

نشوز شوهر به معنای ناسازگاری و کوتاهی در حقوق همسر مانند نفقه است.[۴] البته، در برخی روایات، نشوز مرد، به تصمیم او برای طلاق همسر نیز تفسیر شده است.[۵]

نشوز در قرآن

آیه ۳۴ و ۱۲۸ سوره نساء، آیات نشوز نام گرفته‌اند. این آیات دربارهٔ نشوز و راه‌حل‌های آن است. راه‌حل‌های قرآن برای نشوز زن به ترتیب: موعظه، دوری جستن از او در بستر و تنبیه بدنی است. براساس آیه ۱۲۸ نساء، مصالحه به عنوان راه‌حل نشور مرد مطرح شده است.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. باقی‌زاده، بررسی و تحلیل مسئله نشوز، ص۱۵۳، به نقل از: راغب اصفهانی، المفردات، ۱۳۸۷، ماده نشز.
  2. دیانی، رابطه تمکین و نشوز...، ص۱۰.
  3. باقی‌زاده، بررسی و تحلیل مسئله نشوز، ص۱۵۶.
  4. امام خمینی، تحریرالوسیله، ج۲، ص۳۰۶؛ ابراهیم‌نژاد، قرآن و نشوز همسران، ص۱۳؛.
  5. حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۲۱، ابواب القسم و النشوز و الشقاق، باب۱۱، ص۳۵۱.

منابع