تعزیه حضرت علیاکبر(ع): تفاوت میان نسخهها
imported>Salvand جز ←لید: لینک کلمات |
imported>Salvand جز ←لید: نگارشی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{سوگواری محرم}} | {{سوگواری محرم}} | ||
'''تعزیه حضرت علی اکبر(ع)''' از [[تعزیهخوانی|تعزیههای]] دهه اول [[محرم]] | '''تعزیه حضرت علی اکبر(ع)''' از [[تعزیهخوانی|تعزیههای]] دهه اول [[محرم]] که معمولاً در روز [[۸ محرم|هشتم محرم]] اجرا میشود و موضوع آن [[شهادت]] [[حضرت علی اکبر(ع)]] است. تعزیه با سخنانی از [[امام حسین(ع)]]، [[حضرت زینب]] و [[لیلا مادر علی اکبر|لیلا مادر علیاکبر]] و اذنگرفتن حضرت علیاکبر از امام حسین برای به میدان رفتن آغاز میشود. سپس به میدان رفتن او و مبارزطلبیدن و بازگشت از میدان جنگ و تقاضای آب به تصویر کشیده میشود و در نهایت، شهادت او و حاضرشدن امام حسین(ع) بر کنار پیکر فرزندش و صدازدن جوانان [[بنیهاشم]] برای بردن پیکر علیاکبر. | ||
==حضرت علی اکبر(ع)== | ==حضرت علی اکبر(ع)== | ||
نسخهٔ ۳ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۳۲
| سوگواری محرم | |
|---|---|
 تابلوی عصر عاشورا یکی از آثار نگارگری محمود فرشچیان | |
| رویدادها | |
| نامههای کوفیان به امام حسین(ع) • نامه امام حسین(ع) به اشراف بصره • روز عاشورا • واقعه کربلا • واقعه عاشورا (از نگاه آمار) • روزشمار واقعه عاشورا • اسیران کربلا | |
| افراد | |
| امام حسین(ع) • علی اکبر • علیاصغر • عباس بن علی • حضرت زینب(س) • سکینه بنت حسین • فاطمه دختر امام حسین • مسلم بن عقیل • شهیدان کربلا • اسیران کربلا | |
| جایها | |
| حرم امام حسین(ع) • تل زینبیه • حرم حضرت عباس(ع) • گودال قتلگاه • بینالحرمین • نهر علقمه | |
| مناسبتها | |
| تاسوعا • عاشورا • دهه محرم • اربعین • دهه صفر | |
| مراسم | |
| مرثیهخوانی • نوحه • تعزیه • روضه • زنجیرزنی • سینهزنی • سقاخانه • سنج و دمام • دسته عزاداری • شام غریبان • تشتگذاری • نخلگردانی • قمهزنی • راهپیمایی اربعین • تابوتگردانی • مراسم تابوت | |
تعزیه حضرت علی اکبر(ع) از تعزیههای دهه اول محرم که معمولاً در روز هشتم محرم اجرا میشود و موضوع آن شهادت حضرت علی اکبر(ع) است. تعزیه با سخنانی از امام حسین(ع)، حضرت زینب و لیلا مادر علیاکبر و اذنگرفتن حضرت علیاکبر از امام حسین برای به میدان رفتن آغاز میشود. سپس به میدان رفتن او و مبارزطلبیدن و بازگشت از میدان جنگ و تقاضای آب به تصویر کشیده میشود و در نهایت، شهادت او و حاضرشدن امام حسین(ع) بر کنار پیکر فرزندش و صدازدن جوانان بنیهاشم برای بردن پیکر علیاکبر.
حضرت علی اکبر(ع)
علی بن حسین بن علی بن ابیطالب(ع)، که به علی اکبر شهرت دارد، فرزند امام حسین(ع)، پیشوای سوم شیعیان است که در سال ۳۳ق در مدینه به دنیا آمد.[۱]گفتهاند او در سیرت ظاهری و باطنی بسیار به پیامبر اسلام شبیه بوده است.[۲] علی اکبر در واقعه عاشورا شجاعت و فدارکاری بسیاری از خود نشان داد و در نبرد با سپاهیان یزید به شهادت رسید.[۳] بنابر روایات، وی نخستین شهید از بنی هاشم در روز عاشورا بوده است.[۴] مرقد حضرت علی اکبر در جوار پدرش در کربلا قرار دارد.
شرح تعزیه
آغاز
تعزیه با نقل سخنانی از امام حسین(ع)، حضرت زینب و لیلا مادر علی اکبر(ع) شروع و سپس حضرت علی اکبر(ع) برای گرفتن اجازه میدان وارد خیمه امام حسین(ع) میشود. مکالمه امام و فرزندش به درازا کشیده میشود، نهایت علی اکبر(ع) پدر را راضی میکند و سپس به سراغ مادر میرود. لیلا به سختی به علی اکبر(ع) اجازه میدهد، سپس نوبت خواهرش سکینه میشود که مانع رفتن وی به میدان شود، علی اکبر پدر را واسطه خود و سکنیه مینماید و عازم میدان میشود.
در میدان
علی اکبر خطاب به عمر بن سعد وی را به مبارزه میطلبد. چون او بسیار به پیامبر اکرم(ص) شبیه است، سپاهیان کوفه به تصور اینکه پیغمبر به میدان آمده شروع به توصیف چهره علی اکبر مینمایند. در اینجا عمر بن سعد رفع شبهه کرده، علی اکبر را به شمر و دیگران معرفی میکند. لشکر با شناختن علی اکبر جنگ را آغاز نموده، پس از اندی علی اکبر به خیمهها برمیگردد و از امام آب میطلبد. چون در اردوگاه، آب وجود ندارد، امام زبان خود را در دهان علی میگذارد و علی اکبر به تشنگی پدر پی میبرد و دوباره عازم میدان میشود
پس از کمی جنگ با مخالف خوانان، زخمی شده و به زمین میافتد، مخالف خوانان وی را احاطه میکنند در این هنگام علی اکبر پدر را صدا میکند، امام وارد میدان شده و در جستجوی علی اکبر به این طرف وآن طرف میرود، و مخالفان جای علی اکبر تغییر میدهند تا امام به نتواند به کمک وی بیاید.
شهادت
علی اکبر به زمین میافتد و امام بر بالای سر او حاضر میشود. در این هنگام حاضران در مجلس تعزیه گریه میکنند و نذورات خود را به بانی مجلس تحویل میدهند. در ادامه تعزیه، امام کنار نعش علی اکبر(ع) مرثیه خوانی مینماید. سپس جوانان بنی هاشم را صدا میزند تا در انتقال پیکر علی اکبر(ع) به خیمهها کمک کنند. امام زنان از جمله حضرت زینب(ع) و لیلا را از شهادت علی اکبر(ع) آگاه کرده، آنان به گریه و زاری در قالب اشعار میپردازند.
شخصیتها
موافق خوان
- امام حسین(ع)
- علی اکبر(ع)
- حضرت زینب(س)
- لیلا مادر علی اکبر(ع)
- حضرت سکینه(س)
مخالف خوان
- ابن سعد
- شمر
- لشکر
نمونه اشعار
پانویس
منابع
- ابی مخنف،وقعة الطف،تحقیق محمد هادی الیوسفی الغروی،المجمع العالمی لاهل البیت،الثانیه،۱۴۲۷ق.
- اصفهانی، ابوالفرج، مقاتل الطالبیین،تحقیق احمد صقر،بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، الثانیه،۱۴۰۸.
- خوارزمی،ابی الموید، مقتل الحسین،تحقیق محمد السماوی،قم، انوار الهدی،الاولی،۱۴۱۸ق.
- السماوی، محمدبن طاهر، ترجمه عباس جلالی، قم، انتشارات زائر،اول، ۱۳۸۱ش.
- صالحی راد، مجالس تعزیه، سروش، تهران، ۱۳۸۹ش، چاپ سوم.
| سنتها و مراسمها | فهرست آیینهای عاشورایی • سیاهپوشی • تشتگذاری • زنجیرزنی • سینهزنی • سنج و دمام • مرثیهخوانی • نوحهخوانی • دسته عزاداری • هیئت عزاداری • تعزیهخوانی • روضهخوانی • مقتلخوانی • قمهزنی • نخلگردانی • تابوتگردانی • مراسمتابوت • مشعلگردانی • حسی • گِلمالی • شاخسِی واخسِی • همایش شیرخوارگان • پیادهروی اربعین • خیمهسوزان • چاووشخوانی • عَلَمکشی • چهل منبر • یزلهخوانی • عزاداری طویریج • پردهخوانی • یومالحسین • جاماندگان اربعین • یوم العباس • کفنپوشی • عزاداری زنان بنیاسد • مسلمیه |  |
|---|---|---|
| روضهها | ||
| تعزیهها | ||
| مناسبتها | ||
| مکانها | کربلا • حرم امام حسین(ع) • حرم حضرت عباس(ع) • بینالحرمین • تل زینبیه • گودال قتلگاه • کفالعباس • خرابه شام • خیمهگاه • فرات • غاضریه • نهر علقمه • نینوا • حسینیه • تکیه • سقاخانه • امامباره • حسینیدالان • بازار شام • حرم عبدالعظیم | |
| کتابها | ||
| آداب | ||
| مرثیهها | ||
| وابسته | سوگواری • مقتل • توغ • زیارت عاشورا • تحریفات عاشورا • ادبیات عاشورایی • موکب • لعن یزید • گریه بر حسین(ع) • حدیث ریان بن شبیب • پیرغلام اهلبیت • حسینیه معلی • فقه عزاداری • بنیاد دعبل خزاعی | |