مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

آیه شراء

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
آیه شراء
مشخصات آیه
نام آیه: شراء
واقع در سوره: بقره
شماره آیه: ۲۰۷
جزء: ۲
شماره صفحه: ۳۲
شأن نزول: کار امام علی(ع) در شب لیله المبیت
مکان نزول: مدینه
موضوع: اعتقادی
سایر: از فضائل امام علی(ع)

آیه شِراء یا اِشْتراء آیه ۲۰۷ سوره بقره است. قرآن در این آیه کسانی را که حاضرند جان خود را به ازای به دست آوردن رضایت خداوند فدا کنند، ستوده است. عالمان شیعه و برخی عالمان اهل سنت معتقدند این آیه در شأن امام علی(ع) در ماجرای لیلة المبیت نازل شده است.

متن و ترجمه آیه

دویست و هفتمین آیه سوره بقره به آیه شراء یا اشتراء معروف است:

وَ مِنَ النَّاسِ مَن یشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّـهِ وَ اللَّـهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ ﴿۲۰۷﴾
و از میان مردم كسی است كه جان خود را برای طلب خشنودی خدا می‌فروشد، و خدا نسبت به [این] بندگان مهربان است.

نزول آیه در شأن علی(ع)

نوشتار اصلی: لیلة المبیت

علمای شیعه[۱] و بخشی از علمای اهل سنت [۲] معتقدند این آیه در شأن امام علی(ع) در ماجرای لیلة المبیت نازل شده است. برخی دیگر از عالمان اهل سنت شأن نزول این آیه را درباره افرادی غیر از علی علیه‌السلام، مانند ابوذر، صهیب بن سنان،[۳] عمار یاسر و پدر و مادرش، خباب بن ارت و بلال حبشی[۴] دانسته‌اند.

محتوای آیه

آیه اشتراء را وصف مردمانی دانسته‌اند که در مقابل دسته دیگری از مردم (منافقان) که در آیه ۲۰۴ سوره بقره به توصیف آنها پرداخت، قرار می‌گیرند[۵] و در تلاش هستند تا محل رضایت خدا را پیدا کنند و زندگی خود را برای آن بدهند.[۶] در آیه ۲۰۴ سوره بقره در توصیف منافقان می‌گوید آنان به گناهان خود افتخار کرده، در مقابل مسلمانان خودخواه بوده و با تکبر برخورد می‌کردند. آنان علارغم دم زدن از اصلاح و خیرخواهی ظاهری، نقشه دشمنی می‌کشیدند و از رفتارشان چیزی جز هلاکت و فساد به دین و انسانیت نمی‌رسد.[۷]
در مقابل این گروه منافق، مردانی قرار می‌گیرند که جز به پروردگار خود نمی‌بالیدند و هدفی جز رضایت خدا در سر ندارند و در پی اصلاح دین و دنیای خود و دیگران و احقاق حق هستند.[۸]
اشتراء نفس را به سه درجه تقسیم کرده‌اند. شراء نفس به دلیل ترس از آتش جهنم، شراء نفس به خاطر اشتیاق به بهشت و بالاترین مرتبه شراء نفس، فقط به خاطر رضای خدا که هیچ ثمن و عوضی در مقابل آن نمی‌خواهند. بهترین مصداق برای قسم سوم را کار امام علی(ع) در لیله المبیت دانسته‌اند.[۹]

پانویس

  1. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۱۰۰.
  2. حاکم نیشابوری،المستدرک علی الصحیحین، ۱۴۱۱ق، ج۳، ص۵؛ ابن الاثیر الجزری، أسد الغابة، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۶۰۰-۶۰۱؛ ابن صباغ المالکی، الفصول المهمة، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۲۹۴-۲۹۵؛ الدیار بکری، تاریخ الخمیس، دارصادر، ج۱، ص۳۲۵.
  3. طبری، جامع البیان، ۱۴۲۲ق، ج۳، ص۵۹۱.
  4. فخر الرازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۵، ص۳۵۰.
  5. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۹۸.
  6. طالقانی، پرتوی از قرآن، ۱۳۶۲، ج۲، ص۱۰۰.
  7. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۹۸؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۷۹.
  8. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۹۸.
  9. صادقی تهرانی، الفرقان، ۱۴۰۶ق، ج۳، ص۲۲۶.

منابع

  • ابن الاثیر الجزری، علی بن أبی الکرم، أسد الغابة فی معرفة الصحابة، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق.
  • ابن صباغ المالکی، علی بن محمد، الفصول المهمة في معرفة الأئمة، تحقیق سامی الغُریري، قم، دار الحدیث للطباعة و النشر، ۱۴۲۲ق.
  • حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، تحقیق مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۱ق.
  • الدیار بکری، حسین بن محمد، تاریخ الخمیس، بیروت، دارصادر، بی تا.
  • فخر الرازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، الطبعة الثالثة، ۱۴۲۰ق.
  • صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فی تفسیر القرآن، قم، فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۶ق.
  • طالقانی، سید محمود، پرتوی از قرآن، تهران، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۶۲ش.
  • طباطبايی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
  • طبری، محمد بن جریر، جامع البیان، تحقیق عبدالله بن عبدالمحسن بن الترکی، الجیزة، دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، ۱۴۲۲ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب العلمیه، ۱۳۷۱ش.