پرش به محتوا

آیه ۳۳ سوره انفال

(تغییرمسیر از آیه 33 سوره انفال)
مشخصات آیه
واقع در سورهانفال
شماره آیه۳۳
جزء۹
اطلاعات محتوایی
موضوعاعتقادی • اخلاقی
دربارهمقام پیامبر(ص) • عذاب استیصال
آیات مرتبطآیه ۱۰۷ سوره انبیاء • آیه ۵۲ سوره هود


آیه ۳۳ سوره انفال بیان‌گر آن است که خداوند به‌سبب حضور پیامبر اکرم(ص) در میان مردم و استغفار آنان، عذاب استیصال را از امت اسلام برداشته است.[۱]

این آیه در پاسخ به درخواست مشرکان مکه برای نزول عذاب نازل شد. آنان می‌گفتند اگر قرآن حق است، عذابی از آسمان بر ما نازل شود.[۲]

﴿وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ۝٣٣﴾ [انفال:33]|﴿و[لی] تا تو در میان آنان هستی خدا بر آن نیست که ایشان را عذاب کند و تا آنان طلب آمرزش می‌کنند خدا عذاب‌کننده ایشان نخواهد بود ۝٣٣﴾

مفسران، منظور از عذاب در این آیه را عذاب استیصال (عذاب دسته‌جمعی)[۳] دانسته‌اند.[۴] ازاین‌رو به‌گفته علامه طباطبایی، آیه عذاب از تمام امت نفی می‌کند و منافاتی با عذاب افراد خاص مانند ابولهب ندارد.[۵]

مفسران، ویژگی نفی عذاب از امت را از جلوه‌های رحمة للعالمین بودن پیامبر دانسته‌اند.[۶] برخی از آنان مانند فضل بن حسن طبرسی این حکم را شامل مشرکان مکه نیز دانسته‌اند،[۷] در حالی‌که عبدالله جوادی آملی استغفار را به معنای اسلام‌آوردن آنان تفسیر کرده است.[۸] همچنین بر اساس روایتی از امام صادق(ع) که در تفسیر البرهان نقل شده، استغفار پیامبر برای امت پس از رحلتش نیز ادامه دارد.[۹]

پانویس

  1. ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۷، ص۱۵۴-۱۵۵.
  2. ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۷، ص۱۵۲.
  3. ↑ طیب، اطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۱۱۲.
  4. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۸۲۹.
  5. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۹، ص۶۸.
  6. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۸۲۹.
  7. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۸۲۹.
  8. ↑ جوادی‌آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۹۳ش، ج۳۳، ص۳۹۲.
  9. ↑ بحرانی، البرهان، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۶۸۰–۶۸۱.

منابع

  • بحرانی، سید هاشم،‌ البرهان فی تفسیر القرآن، تهران، بنیاد بعثت، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.
  • جوادی‌آملی، عبدالله، تسنیم، قم، مرکز نشر اسراء، چاپ دوم، ۱۳۹۳ش.
  • طباطبایی، سید محمد‌حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر نشر اسلامی (جامعه مدرسین)، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن،‌ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
  • طيب، عبدالحسين، اطيب البيان في تفسير القرآن، تهران، انتشارات اسلام، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران،‌ دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.