سوره قریش

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
فیل سورهٔ قریش ماعون
سوره قریش.jpg
شماره سوره: ۱۰۶
جزء : ۳۰
نزول
ترتیب نزول: ۲۹
مکی/مدنی: مکی
اطلاعات آماری
تعداد آیات: ۴
تعداد کلمات: ۱۷
تعداد حروف: ۷۶

سوره قریش یا ایلاف صد و ششمین سوره و از سوره‌های مکی قرآن که در جزء سی‌ام جای گرفته است. این سوره را از آن جهت که درباره همبستگی قریش سخن می‌گوید، قریش یا ایلاف نامیده‌اند. این سوره نعمت‌های خدا به قریش و وظایف آنان را در برابر این نعمت‌های الهی بیان می‌کند. از پیامبر(ص) نقل شده است هر كس سوره قریش را قرائت کند، خداوند به تعداد طواف‌كنندگان و معتكفان در مسجد الحرام به ازای هر یک، ده حسنه به او می‌دهد.

معرفی

  • نامگذاری

این سوره را قریش یا ایلاف نامیده‌اند؛ زیرا درباره همبستگی قریش (لایلاف قریش) سخن می‌گوید.[۱]

  • محل و ترتیب نزول

سوره قریش جزوسوره‌های مکی قرآن و در ترتیب نزول بیست و نهمین سوره‌ای است که بر پیامبر(ص) نازل شده است. این سوره در چینش کنونی مُصحَف صد و ششمین سوره است[۲] و در جزء سی‌ام قرآن جای دارد.

  • تعدداد آیات و کلمات

سوره قریش ۴ آیه، ۱۷ کلمه و ۷۶ حرف دارد. این سوره از نظر حجمی جزو سوره‌های کوتاه قرآن است.[۳]

محتوا

سوره قریش از آغاز تا پایان درباره قریش سخن می‌گوید و نعمت‌های خدا را در مورد قریش و وظایف آنان را در برابر این نعمت‌های الهی این گونه بیان می‌کند که خداوند توصیه کرده اساس و محور این هم‌بستگی، پرستش خداوند و صاحب خانه کعبه است، که گرسنگی آنان را به سیری و رفاه و ناامنی آنان را به امن و آرامش تبدیل کرده است.[۴]

محتوای سوره قریش[۵]
 
 
 
 
دعوت به بندگی خدا به شکرانه نعمت‌های اجتماعی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
نکته سوم: آیه ۴
پیامدهای نعمت خدا به قریش
 
نکته دوم: آیه ۳
نکته قریش در برابر نعمت خدا
 
نکته اول: آیه ۱-۲
نعمت اجتماعی خدا به قریش
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
پیامد اول: آیه ۴
رهایی از فشار اقتصادی
 
عبادت و بندگی خدای کعبه، نه خدایان باطل
 
یکپارچگی و بقای قبیله قریش
به‌ویژه در سفرهای تجارتی
 
 
 
 
 
 
 
 
پیامد دوم: آیه ۴
ایمنی از حمله دشمنان
 
 
 


سوره فیل و قریش در حکم یک سوره

مفسران معتقدند سوره فیل و قریش، هر دو یک سوره هستند، به دلیل اینکه مطالب آنها بسیار به هم پیوند دارد. به همین سبب برای خواندن یک سوره کامل در هر رکعت از نماز، اگر کسی سوره قریش را انتخاب کند باید هر دو را با هم بخواند.[۶]

فضایل و خواص

  • از پیامبر(ص) نقل است هر كس سوره قریش را قرائت کند، خداوند به تعداد طواف‌كنندگان و معتكفان در مسجد الحرام به ازای هر یک، ده حسنه به او می‌دهد.[۷]
  • بر اساس روایتی از امام صادق(ع) زیاد خواندن سوره قریش موجب می‎شود خداوند در روز قیامت، در حالی فرد را محشور کند که سوار بر مرکبی از مرکب‌های بهشتی است تا اینکه بر سفره‌های نور بنشیند.[۸]

در برخی روایات برای این سوره خواصی ذکر شده است: دفع مسمومیت غذایی و درمان بیماری قلبی.[۹]

متن و ترجمه

سوره قریش
متن
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّ‌حْمَـٰنِ الرَّ‌حِيمِ
لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ ﴿١﴾ إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاءِ وَالصَّيْفِ ﴿٢﴾ فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَـٰذَا الْبَيْتِ ﴿٣﴾ الَّذِي أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ ﴿٤﴾
ترجمه
به نام خداوند رحمتگر مهربان
براى الفت‌دادن قريش، (۱) الفتشان هنگام كوچ زمستان و تابستان، [خدا پيلداران را نابود كرد.] (۲) پس بايد خداوندِ اين خانه را بپرستند؛ (۳) همان [خدايى‌] كه در گرسنگى غذايشان داد، و از بيم [دشمن‌] آسوده‌خاطرشان كرد. (۴)


سوره پیشین:
سوره فیل
سوره قریش سوره پسین:
سوره ماعون

سوره‌های مکیسوره‌های مدنی
١.فاتحه ٢.بقره ٣.آل‌عمران ٤.نساء ٥.مائده ٦.انعام ٧.اعراف ٨.انفال ٩.توبه ١٠.یونس ١١.هود ١٢.یوسف ١٣.رعد ١٤.ابراهیم ١٥.حجر ١٦.نحل ١٧.اسراء ١٨.کهف ١٩.مریم ٢٠.طه ٢١.انبیاء ٢٢.حج ٢٣.مؤمنون ٢٤.نور ٢٥.فرقان ٢٦.شعراء ٢٧.نمل ٢٨.قصص ٢٩.عنکبوت ٣٠.روم ٣١.لقمان ٣٢.سجده ٣٣.احزاب ٣٤.سبأ ٣٥.فاطر ٣٦.یس ٣٧.صافات ٣٨.ص ٣٩.زمر ٤٠.غافر ٤١.فصلت ٤٢.شوری ٤٣.زخرف ٤٤.دخان ٤٥.جاثیه ٤٦.احقاف ٤٧.محمد ٤٨.فتح ٤٩.حجرات ٥٠.ق ٥١.ذاریات ٥٢.طور ٥٣.نجم ٥٤.قمر ٥٥.الرحمن ٥٦.واقعه ٥٧.حدید ٥٨.مجادله ٥٩.حشر ٦٠.ممتحنه ٦١.صف ٦٢.جمعه ٦٣.منافقون ٦٤.تغابن ٦٥.طلاق ٦٦.تحریم ٦٧.ملک ٦٨.قلم ٦٩.حاقه ٧٠.معارج ٧١.نوح ٧٢.جن ٧٣.مزمل ٧٤.مدثر ٧٥.قیامه ٧٦.انسان ٧٧.مرسلات ٧٨.نبأ ٧٩.نازعات ٨٠.عبس ٨١.تکویر ٨٢.انفطار ٨٣.مطففین ٨٤.انشقاق ٨٥.بروج ٨٦.طارق ٨٧.اعلی ٨٨.غاشیه ٨٩.فجر ٩٠.بلد ٩١.شمس ٩٢.لیل ٩٣.ضحی ٩٤.شرح ٩٥.تین ٩٦.علق ٩٧.قدر ٩٨.بینه ٩٩.زلزله ١٠٠.عادیات ١٠١.قارعه ١٠٢.تکاثر ١٠٣.عصر ١٠٤.همزه ١٠٥.فیل ١٠٦.قریش ١٠٧.ماعون ١٠٨.کوثر ١٠٩.کافرون ١١٠.نصر ١١١.مسد ١١٢.اخلاص ١١٣.فلق ١١٤.ناس


پانویس

  1. دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۸.
  2. معرفت، آموزش علوم قرآن، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۱۶۶.
  3. دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۸.
  4. نک: دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ج۲، ص۱۲۹۶-۱۲۶۸
  5. خامه‌گر، محمد، ساختار سوره‌های قرآن کریم، تهیه مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت نورالثقلین، قم، نشر نشرا، چ۱، ۱۳۹۲ش.
  6. علی‌بابایی، برگزیده تفسیر نمونه، ۱۳۸۲ش،ج۵، ص۵۹۹.
  7. طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ترجمه: بیستونی، آستان قدس رضوی، ج۱۰، ص۴۴۱
  8. شیخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۶
  9. بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ۱۴۱۶ق، ج۵، ص۷۵۹

منابع

  • قرآن کریم، ترجمه محمدمهدی فولادوند، تهران، دارالقرآن الکریم، ۱۴۱۸ق/۱۳۷۶ش.
  • بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، بنیاد بعثت، ۱۴۱۶ق.
  • دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۲، به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران، دوستان-ناهید، ۱۳۷۷.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، تحقیق: صادق حسن زاده، تهران، ارمغان طوبی، ۱۳۸۲ش.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ترجمه: بیستونی، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۹۰ش.
  • معرفت، محمدهادی، آموزش علوم قرآنی، ترجمه ابومحمد وکیلی، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۱ش.
  • علی‌بابایی، احمد، برگزیده تفسیر نمونه، تهران،‌دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۲ش.

پیوند به بیرون

تلاوت سوره قریش