پرش به محتوا

فهرست کنیه‌ها و لقب‌های امام هادی(ع)

از ویکی شیعه
اثر یا هادی الامم، فرازی از زیارت‌نامه امام هادی(ع) در کتاب مصباح‌الزائر[۱] که وی در آن با لقب «هادِی الْاُمَم؛ هدایت‌کننده امت‌ها» خوانده شده است. نقاشی از رضا بدرالسماء و خط از سید رسول آقامیری.[۲]

فهرست کنیه‌ها و لقب‌های امام هادی(ع) مجموع القاب و کنیه‌های امام علی النقی(ع) امام دهم شیعیان است. نام او «علی» است.[۳] کنیه امام هادی(ع)، «ابوالحسن» است[۴] که «ابوالحسن ثالث» گفته می‌شود.[۵] مشهورترین القاب هم «هادی» و «نقی» است.[۶] دیگر لقب‌های امام(ع) که در منابع شیعه و سنی آمده، به این شرح است:

شماره لقب معنا
۱ اِبنُ الرِّضا[۷] از نسل امام رضا(ع)
۲ امین[۸] امانت‌دار
۳ خالص[۹] ناب
۴ دلیل[۱۰] نشانه و برهان
۵ راشد[۱۱] راه‌شناس و متقی
۶ رشید[۱۲] هدایت‌شده
۷ زَکیّ[۱۳] مهذب و پاکیزه
۸ سَدید[۱۴] محکم در قول و عمل
۹ شهید[۱۵] شاهد و گواه
۱۰ صاحِبُ الْعَسکَر[۱۶] صاحب مردم و گروه شیعیان
۱۱ صادق[۱۷] راستگو
۱۲ طَیّب[۱۸] پاک و طاهر
۱۳ عالم[۱۹] دانای به کتاب خدا و سنت پیامبر(ص)
۱۴ عسکری[۲۰] منسوب به عسکر و به‌معنای لشکر و محل استقرار نظامیان است. چون امام(ع) در شهر سامرا، محل استقرار نظامیان حکومت عباسی زندگی می‌کرد به این نام، ملقب گردید.[۲۱]
۱۵ فتاح[۲۲] گشاینده
۱۶ فقیه[۲۳] فقیه زمان خویش و آشنا به احکام شرع
۱۷ قائم[۲۴] ایستاده و پایدار
۱۸ ماضی[۲۵] پیش‌رونده، کسی که در مسیر حق بدون تردید حرکت می‌کند
۱۹ مؤتَمَن[۲۶] امین و مورد اطمینان
۲۰ مُتّقی[۲۷] باتقوا و پرهیزکار
۲۱ متوکل[۲۸] توکل‌کننده. امام هادی(ع) این لقب را خوش نداشت و از اصحاب خود می‌خواست که او را با لقب متوکل صدا نزنند. گفته شده که چون متوکل، لقب خلیفه عباسی بود و او از دشمنان اهل‌بیت به شمار می‌رفت، امام هادی نمی‌خواست او را با این لقب صدا بزنند.[۲۹]
۲۲ مرتضی[۳۰] خشنود شده و برگزیده
۲۳ مُوَضِّح[۳۱] آشکارکننده احکام خدا و رسول
۲۴ ناصح[۳۲] پندگو و پندآموز
۲۵ نجیب[۳۳] اصیل و شریف
۲۶ وَفیّ[۳۴] باوفا و وفادار

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ مصباح‌الزائر، ابن‌طاووس، مصباح الزائر، ۱۴۱۷ق، ص۴۱۰.
  2. ↑ «رونمایی از تابلوی یا هادی الامم به مناسبت شهادت امام هادی(ع)»، خبرگزاری قدس‌آنلاین.
  3. ↑ شافعی، مطالب السئول، ۱۴۱۹ق، ص۳۰۷.
  4. ↑ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۷.
  5. ↑ طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۰۹.
  6. ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص۱۸۳۶.
  7. ↑ طبرسی، تاج الموالید، ۱۴۲۲ق، ص۱۰۵.
  8. ↑ ابن‌شهرآشوب، المناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.
  9. ↑ طبری، دلائل الإمامة، ۱۴۱۳ق، ص۴۱۱.
  10. ↑ خصیبی، الهدایة الکبری، ۱۴۱۹ق، ص۳۱۳.
  11. ↑ خزعلی، موسوعة الامام الهادی، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۳۵.
  12. ↑ طبری، دلائل الإمامة، ۱۴۱۳ق، ص۴۱۱.
  13. ↑ قندوزی، ینابیع الموده، ۱۴۲۲ق، ج۳، ص۱۶۹.
  14. ↑ خزعلی، موسوعة الامام الهادی، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۳۴.
  15. ↑ طبری، دلائل الإمامة، ۱۴۱۳ق، ص۴۱۱.
  16. ↑ خزعلی، موسوعة الامام الهادی، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۴۱.
  17. ↑ خزعلی، موسوعة الامام الهادی، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۳۴.
  18. ↑ شبلنجی، نور الابصار، ص۳۴.
  19. ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۳۶۳ش، ج۵۰، ص۳۱۳.
  20. ↑ اربلی، کشف الغمة، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷.
  21. ↑ قرشی، حیاة الامام علی الهادی، ۱۴۳۷ق، ص۲۶.
  22. ↑ امین، اعیان الشیعه، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹.
  23. ↑ ابن‌شهرآشوب، المناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.
  24. ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۳۶۳ش، ج۵۰، ص۳۱۳.
  25. ↑ خزعلی، موسوعة الامام الهادی، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۳۴.
  26. ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص۱۸۳۶.
  27. ↑ ابن‌صباغ، الفصول المهمة، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۱۰۶۴.
  28. ↑ حموی، انیس المؤمنین، ۱۳۶۳ش، ص۲۲۱.
  29. ↑ قرشی، حیاة الامام علی الهادی، ۱۴۲۹ق، ص۲۲.
  30. ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۳۶۳ش، ج۵۰، ص۳۱۳.
  31. ↑ طبری، دلائل الإمامة، ۱۴۱۳ق، ص۴۱۱.
  32. ↑ امین، اعیان الشیعه، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹.
  33. ↑ ابن‌شهرآشوب، المناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.
  34. ↑ خزعلی، موسوعة الامام الهادی، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۳۴.

منابع

  • ابن‌شهر آشوب مازندرانی، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، قم، علامه، ۱۳۷۹ق.
  • اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، قم، رضی، ۱۴۲۱ق.
  • امین عاملی، سید محسن، اعیان الشیعة، بیروت، دار التعارف، ۱۴۰۳ق.
  • حموی، محمد بن اسحاق‏، أنیس المؤمنین‏، تحقیق میرهاشم محدث، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۶۳ش.
  • خزعلی، ابوالقاسم، موسوعة الامام الهادی، قم، مؤسسه ولی‌عصر(عج)، ۱۴۲۴ق.
  • خصیبی، حسین بن حمدان، الهدایة الکبری، بیروت، مؤسسة البلاغ، ۱۴۱۹ق.
  • «رونمایی از تابلوی یا هادی الامم به مناسبت شهادت امام هادی(ع)»، خبرگزاری قدس‌آنلاین، تاریخ درج مطلب:‌ ۲۷ بهمن ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۱۱ فروردین ۱۴۰۱ش.
  • شافعی، محمد بن طلحه، مطالب السئول فی مناقب آل الرسول، بیروت، دارالبلاغ، ۱۴۱۹ق.
  • شبلنجی، مؤمن بن حسن، نور الأبصار فی مناقب آل بیت النبی المختار صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، قم، رضی، بی‌تا.
  • طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، قم، آل البیت، ۱۴۱۷ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، تاج‌الموالید، بیروت، دار القاری، ۱۴۲۲ق.
  • طبری، محمد بن جریر، دلائل الامامة، قم، بعثت، ۱۴۱۳ق.
  • قمی، شیخ عباس، منتهی الآمال فی تواریخ النبی و الآل، قم، دلیل ما، ۱۳۷۹ش.
  • قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع المودة لذوی القربی، قم، اسوه، ۱۴۲۲ق.
  • مالکی، ابن‌صباغ، الفصول المهمة فی معرفة الأئمة، قم، دارالحدیث، ۱۴۲۲ق.
  • مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، تهران، اسلامیه، ۱۳۶۳ش.
  • ابن‌طاووس، علی بن موسی، مصباح الزائر، قم، مؤسسة آل البیت(ع) لاحیاء التراث، ۱۴۱۷ق.
  • مفید، محمد، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.