پرش به محتوا

آیه ۳۶ سوره فصلت: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
Shamsoddin (بحث | مشارکت‌ها)
Shamsoddin (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات آیه|عنوان=آیه ۳۶ سوره فصلت|تصویر=۳۶ فصلت.png
{{جعبه اطلاعات آیه|عنوان=آیه ۳۶ سوره فصلت|تصویر=۳۶ فصلت.png
|توضیح تصویر=|اندازه تصویر=|نام آیه=|واقع در سوره=|شماره آیه=|جزء=۲۴|شأن نزول=|مکان نزول=|موضوع=|درباره=پناه‌بردن به خداوند در زمان وسوسه‌ی شیطان|سایر=|آیات مرتبط=[[۲۰۰ اعراف]]}}
|توضیح تصویر=|اندازه تصویر=|نام آیه=|واقع در سوره=|شماره آیه=|جزء=۲۴|شأن نزول=|مکان نزول=|موضوع=|درباره=پناه‌بردن به خداوند در زمان وسوسه‌ی شیطان|سایر=|آیات مرتبط=[[آیه ۲۰۰ سوره اعراف]]}}


'''آیه ۳۶ سوره فصلت''' دستوری است که هنگام وسوسه‌ی شیطان باید به [[خدا]] پناه برده و خود را به او سپرد.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۰، ص۲۸۴.</ref>
'''آیه ۳۶ سوره فصلت''' دستوری است که هنگام [[وسوسه|وسوسه‌ شیطان]] باید به [[خدا]] پناه برده و خود را به او سپرد.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۰، ص۲۸۴.</ref>


این آیه شبیه به [[آیه ۲۰۰ سوره اعراف]] بوده با این تفاوت که در این آیه تنها حرف «هو» در «إِنَّهُ هو سَمِیعٌ عَلِیمٌ» برای تأکید آمده<ref>صافی،  
این آیه شبیه به [[آیه ۲۰۰ سوره اعراف]] بوده با این تفاوت که در این آیه تنها حرف «هو» در «إِنَّهُ هو سَمِیعٌ عَلِیمٌ» برای تأکید آمده<ref>صافی،  
الجدول فی إعراب القرآن، ۱۴۱۸ق، ج۲۴، ص۳۱۱.</ref> که در ۲۰۰ اعراف وجود ندارد.<ref>طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۱۱، ص۴۳۵.</ref> آیه ۲۰۰ اعراف پس از دستور به روی گرداندن از نادانان<ref>سوره اعراف، آیه۱۹۹.</ref> آمده و دستور می‌دهد که در مقابل وسوسه شیطان به خدا پناه ببرد.<ref>طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۷۸۸.</ref> اما در [[سوره فصلت]] ابتدا دستور می‌دهد: «ادْفَعْ بِالَّتیِ هِیَ أَحْسَن؛ بدی را با نیکی دفع کن»<ref>سوره فصلت، آیه۳۴.</ref> همچنین متذکر می‌شود که نادیده گرفتن دشمنی‌ها نیاز به صبر دارد. سپس می‌گوید اگر [[شیطان]] تو را وسوسه کرد که با آنان برخورد کنی به خدا پناه ببر.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۱۰، ص۳۴۴.</ref>
الجدول فی إعراب القرآن، ۱۴۱۸ق، ج۲۴، ص۳۱۱.</ref> که در ۲۰۰ اعراف وجود ندارد.<ref>طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۱۱، ص۴۳۵.</ref> آیه ۲۰۰ اعراف پس از دستور به روی گرداندن از نادانان<ref>سوره اعراف، آیه۱۹۹.</ref> آمده و دستور می‌دهد که در مقابل وسوسه شیطان به خدا پناه ببرد.<ref>طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۷۸۸.</ref> اما در [[سوره فصلت]] ابتدا دستور می‌دهد: «ادْفَعْ بِالَّتیِ هِیَ أَحْسَن؛ بدی را با نیکی دفع کن»<ref>سوره فصلت، آیه۳۴.</ref> همچنین متذکر می‌شود که نادیده گرفتن دشمنی‌ها نیاز به صبر دارد. سپس می‌گوید اگر [[شیطان]] تو را وسوسه کرد که با آنان برخورد کنی به خدا پناه ببر.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۱۰، ص۳۴۴.</ref>


برخی مفسران معتقدند این آیه با اینکه خطاب به [[حضرت محمد صلی الله علیه و آله|پیامبر اسلام]] است<ref>فیض کاشانی، الصافی، ۱۴۱۵ق، ج‏۴، ص۳۶۱.</ref> ولی وسوسه‌های شیطان در او راه ندارد؛<ref>طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۶۲.</ref> زیرا پیامبر [[عصمت|معصوم]] است.<ref>طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۴۱۷ق، ج۸، ص۳۸۱.</ref> به همین جهت توجیهاتی در ذیل آیه ذکر کرده‌اند.<ref>طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۱۱، ص۴۳۶.</ref> در مقابل برخی معتقدند با این که پیامبر اسلام معصوم است ولی وسوسه‌های شیطان در معصومان نیز وجود دارد<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref> اما آنان تسلیم وسوسه شیطان نشده و از راه حق منحرف نمی‌شوند.<ref>جعفری، کوثر، ۱۳۷۶ش، ج۴، ص۳۰۴.</ref>
برخی مفسران معتقدند این آیه با اینکه خطاب به [[حضرت محمد صلی الله علیه و آله|پیامبر اسلام]] است<ref>فیض کاشانی، الصافی، ۱۴۱۵ق، ج‏۴، ص۳۶۱.</ref> ولی وسوسه‌های شیطان در او راه ندارد؛<ref>طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۶۲.</ref> زیرا پیامبر، [[عصمت|معصوم]] است.<ref>طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۴۱۷ق، ج۸، ص۳۸۱.</ref> به همین جهت توجیهاتی در ذیل آیه ذکر کرده‌اند.<ref>طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۱۱، ص۴۳۶.</ref> در مقابل برخی معتقدند با این که پیامبر اسلام معصوم است ولی وسوسه‌های شیطان در [[چهارده معصوم|معصومان]] نیز وجود دارد<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref> اما آنان تسلیم وسوسه شیطان نشده و از راه حق منحرف نمی‌شوند.<ref>جعفری، کوثر، ۱۳۷۶ش، ج۴، ص۳۰۴.</ref>


کلمه «نزغ» را به معنای وسوسه شیطان دانسته‌اند<ref>واسطی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ۱۴۱۴ق، ج۱۲، ص۶۵.</ref> که انسان را به سوی انجام [[گناه|گناهان]] می‌کشاند.<ref>‏طریحی، مجمع البحرین، ۱۳۷۵ش، ج۵، ص۱۷.</ref> تعبیر «یَنْزَغَنَّکَ» را به جهت اینکه با نون تأکید آمده به معنای حتمی بودن وسوسه‌ی شیطان دانسته‌اند.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref> همچنین فعل مضارع بودن این تعبیر را نشان‌دهنده دائمی بودن وسوسه‌ی شیطان خوانده‌اند.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref> تعبیر «فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ» را به پناه‌بردن به خداوند معنا کرده‌اند.<ref>مدنی شیرازی، الطراز الأول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول، ۱۳۸۴ش، ج۶، ص۴۱۷.</ref> در معنای پناه بردن به خداوند چنین گفته‌اند که تنها با گفتن کلمه‌ی «[[استعاذه|اعوذ باللّه؛ پناه می‌برم به خداوند]]» نیست، بلکه یک پیوند و ارتباط روحی برقرار کردن و سپردن خود به خداوند است.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref>{{جعبه نقل قول|خدا در قرآن فرمود هر وقت ... دیدید در درون شما وسوسه است که فلان کار (گناه) را انجام بدهید ... هر وقت این آژیر خطر را احساس کردید بروید به پناهگاه ﴿فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ﴾ استعاذه یعنی ... وارد پناهگاه شدن. خدا هم فرمود من یک پناهگاه دارم همه جایی و همیشگی است. در هم باز است.<ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-1391/11/26-1 جلسه درس اخلاق (1391/11/26)]، سایت آیت‌الله جوادی آملی.</ref>|عرض=40%|رنگ پس‌زمینه=#d3f2f2|عنوان=[[جوادی آملی]]:|تراز=}}
کلمه «نزغ» را به معنای وسوسه شیطان دانسته‌اند<ref>واسطی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ۱۴۱۴ق، ج۱۲، ص۶۵.</ref> که انسان را به سوی انجام [[گناه|گناهان]] می‌کشاند.<ref>‏طریحی، مجمع البحرین، ۱۳۷۵ش، ج۵، ص۱۷.</ref> تعبیر «یَنْزَغَنَّکَ» را به جهت اینکه با نون تأکید آمده به معنای حتمی بودن وسوسه‌ی شیطان دانسته‌اند.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref> همچنین فعل مضارع بودن این تعبیر را نشان‌دهنده دائمی بودن وسوسه‌ شیطان خوانده‌اند.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref> تعبیر «فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ» را به پناه‌بردن به خداوند معنا کرده‌اند.<ref>مدنی شیرازی، الطراز الأول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول، ۱۳۸۴ش، ج۶، ص۴۱۷.</ref> در معنای پناه بردن به خداوند چنین گفته‌اند که تنها با گفتن کلمه‌ «[[استعاذه|اعوذ باللّه؛ پناه می‌برم به خداوند]]» نیست، بلکه یک پیوند و ارتباط روحی برقرار کردن و سپردن خود به خداوند است.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.</ref>
 
{{جعبه نقل قول|خدا در قرآن فرمود هر وقت ... دیدید در درون شما وسوسه است که فلان کار (گناه) را انجام بدهید ... هر وقت این آژیر خطر را احساس کردید بروید به پناهگاه ﴿فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ﴾ استعاذه یعنی ... وارد پناهگاه شدن. خدا هم فرمود من یک پناهگاه دارم همه جایی و همیشگی است. در هم باز است.<ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-1391/11/26-1 جلسه درس اخلاق (1391/11/26)]، سایت آیت‌الله جوادی آملی.</ref>|عرض=40%|رنگ پس‌زمینه=#d3f2f2|عنوان=[[عبدالله جوادی آملی]]:|تراز=}}
{{گفت و گو|{{قرآن جدید|فصلت|۳۶}}|{{قرآن جدید|فصلت|۳۶|نوع=فولادوند|منبع=نه}}
{{گفت و گو|{{قرآن جدید|فصلت|۳۶}}|{{قرآن جدید|فصلت|۳۶|نوع=فولادوند|منبع=نه}}
| تراز = وسط
| تراز = وسط

نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۴

آیه ۳۶ سوره فصلت
مشخصات آیه
جزء۲۴
اطلاعات محتوایی
دربارهپناه‌بردن به خداوند در زمان وسوسه‌ی شیطان
آیات مرتبطآیه ۲۰۰ سوره اعراف


آیه ۳۶ سوره فصلت دستوری است که هنگام وسوسه‌ شیطان باید به خدا پناه برده و خود را به او سپرد.[۱]

این آیه شبیه به آیه ۲۰۰ سوره اعراف بوده با این تفاوت که در این آیه تنها حرف «هو» در «إِنَّهُ هو سَمِیعٌ عَلِیمٌ» برای تأکید آمده[۲] که در ۲۰۰ اعراف وجود ندارد.[۳] آیه ۲۰۰ اعراف پس از دستور به روی گرداندن از نادانان[۴] آمده و دستور می‌دهد که در مقابل وسوسه شیطان به خدا پناه ببرد.[۵] اما در سوره فصلت ابتدا دستور می‌دهد: «ادْفَعْ بِالَّتیِ هِیَ أَحْسَن؛ بدی را با نیکی دفع کن»[۶] همچنین متذکر می‌شود که نادیده گرفتن دشمنی‌ها نیاز به صبر دارد. سپس می‌گوید اگر شیطان تو را وسوسه کرد که با آنان برخورد کنی به خدا پناه ببر.[۷]

برخی مفسران معتقدند این آیه با اینکه خطاب به پیامبر اسلام است[۸] ولی وسوسه‌های شیطان در او راه ندارد؛[۹] زیرا پیامبر، معصوم است.[۱۰] به همین جهت توجیهاتی در ذیل آیه ذکر کرده‌اند.[۱۱] در مقابل برخی معتقدند با این که پیامبر اسلام معصوم است ولی وسوسه‌های شیطان در معصومان نیز وجود دارد[۱۲] اما آنان تسلیم وسوسه شیطان نشده و از راه حق منحرف نمی‌شوند.[۱۳]

کلمه «نزغ» را به معنای وسوسه شیطان دانسته‌اند[۱۴] که انسان را به سوی انجام گناهان می‌کشاند.[۱۵] تعبیر «یَنْزَغَنَّکَ» را به جهت اینکه با نون تأکید آمده به معنای حتمی بودن وسوسه‌ی شیطان دانسته‌اند.[۱۶] همچنین فعل مضارع بودن این تعبیر را نشان‌دهنده دائمی بودن وسوسه‌ شیطان خوانده‌اند.[۱۷] تعبیر «فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ» را به پناه‌بردن به خداوند معنا کرده‌اند.[۱۸] در معنای پناه بردن به خداوند چنین گفته‌اند که تنها با گفتن کلمه‌ «اعوذ باللّه؛ پناه می‌برم به خداوند» نیست، بلکه یک پیوند و ارتباط روحی برقرار کردن و سپردن خود به خداوند است.[۱۹]

خدا در قرآن فرمود هر وقت ... دیدید در درون شما وسوسه است که فلان کار (گناه) را انجام بدهید ... هر وقت این آژیر خطر را احساس کردید بروید به پناهگاه ﴿فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ﴾ استعاذه یعنی ... وارد پناهگاه شدن. خدا هم فرمود من یک پناهگاه دارم همه جایی و همیشگی است. در هم باز است.[۲۰]

﴿وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ۝٣٦ [فصلت:36]
﴿و اگر دمدمه‌ای از شیطان تو را از جای درآورد پس به خدا پناه ببر که او خود شنوای داناست ۝٣٦


پانویس

  1. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۰، ص۲۸۴.
  2. صافی، الجدول فی إعراب القرآن، ۱۴۱۸ق، ج۲۴، ص۳۱۱.
  3. طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۱۱، ص۴۳۵.
  4. سوره اعراف، آیه۱۹۹.
  5. طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۷۸۸.
  6. سوره فصلت، آیه۳۴.
  7. قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۱۰، ص۳۴۴.
  8. فیض کاشانی، الصافی، ۱۴۱۵ق، ج‏۴، ص۳۶۱.
  9. طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۶۲.
  10. طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۴۱۷ق، ج۸، ص۳۸۱.
  11. طیب، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ۱۳۷۸ش، ج۱۱، ص۴۳۶.
  12. قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.
  13. جعفری، کوثر، ۱۳۷۶ش، ج۴، ص۳۰۴.
  14. واسطی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ۱۴۱۴ق، ج۱۲، ص۶۵.
  15. ‏طریحی، مجمع البحرین، ۱۳۷۵ش، ج۵، ص۱۷.
  16. قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.
  17. قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.
  18. مدنی شیرازی، الطراز الأول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول، ۱۳۸۴ش، ج۶، ص۴۱۷.
  19. قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۴، ص۲۵۶.
  20. جلسه درس اخلاق (1391/11/26)، سایت آیت‌الله جوادی آملی.

منابع

  • جلسه درس اخلاق (1391/11/26)، سایت آیت‌الله جوادی آملی.
  • ‏جعفری، یعقوب، کوثر، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۳۷۶ش.
  • صافی، محمود بن عبدالرحیم، الجدول فی اعراب القرآن، دمشق، دارالرشید، مؤسسة الإیمان، ۱۴۱۸ق.
  • طباطبائی، سید محمدحسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، ۱۴۱۷ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه: محمدجواد بلاغی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
  • ‏طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، تحقیق: سیداحمد حسینی‏، تهران، کتابفروشی مرتضوی، چاپ سوم، ۱۳۷۵ش.
  • طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، ۱۳۷۸ش.
  • فیض کاشانی، ملا محسن، تفسیر الصافی، تهران، الصدر، ۱۴۱۵ق.
  • قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، چاپ یازدهم، ۱۳۸۳ش.
  • مدنی شیرازی، علی خان بن أحمد، الطراز الاول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول‏، مشهد، مؤسسة آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث‏، چاپ اول، ۱۳۸۴ش
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
  • واسطی زبیدی، محب‌الدین سید محمدمرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، محقق و مصحح: علی شیری، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.