عباس مصباح‌زاده

از ویکی شیعه
عباس مصباح‌زاده
روحانی، منجم و خوشنویس
عباس مصباح زاده.jpg
اطلاعات فردی
تاریخ تولد ۱۸ خرداد ۱۳۰۹ش
زادگاه قم
تاریخ وفات ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ش
شهر وفات شهر چنتیلی ایالت ورجینیای آمریکا
اطلاعات علمی
استادان سید صدرالدین صدرسید محمدتقی خوانساریسید محمد محقق دامادآیت الله بروجردیمرتضی حائری یزدی
محل تحصیل قمتهران
تألیفات تقویم سالانه • ترجمه قرآن کریم به زبان فارسی• ترجمه صحیفه سجادیه به زبان فارسی • ترجمه ادعیه مفاتیح الجنان • صلای عشق (دیوان اشعار)

عباس مصباح‌زاده (۱۳۰۹-۱۴۰۱ش) روحانی شیعه، منجم، خوشنویس، دانش‌آموخته حوزه علمیه قم بود. او نزد سید صدرالدین صدر، سید محمدتقی خوانساری، سید محمد محقق داماد و آیت‌الله بروجردی شاگردی کرد.

شهرت مصباح‌زاده بیشتر به‌خاطر استخراج تقویم نجومی سالانه و آثار هنری است. مصباح‌زاده فن استخراج تقویم را از پدرش آموخته بود و به‌مدت ۷۳ سال به‌طور مرتب به چاپ و انتشار تقویم سالانه خود پرداخت.

مصباح‌زاده در بسیاری از هنرهای اسلامی از قبیل گچ‌بری، کاشی معرق، خاتم‌کاری، مینیاتور، تذهیب و خطاطی مهارت داشت. کتیبه‌های مسجد اعظم قم و سنگ مزار سید محمد حجت کوه‌کمری و آیت‌الله بروجردی از آثار هنری او است.

مصباح زاده به‌مدت ۲۴ سال نماینده سید محمدرضا گلپایگانی از مراجع تقلید شیعه در لندن بود. تأسیس حسینیه و مرکز اهل بیت(ع) در شهر چنتیلی در ایالت ورجینیای آمریکا، از فعالیت‌های فرهنگی او است.

زندگی‌نامه

عباس مصباح‌زاده در ۱۸ خرداد سال ۱۳۰۹ش (۱۳۴۹ق) در قم به دنیا آمد.[۱] پدرش، اسماعیل مصباح‌ (نجم‌الممالک) و پدربزرگش میرزا جهانبخش منجم‌باشی از منجمان معروف در عصر قاجار و از مدرسان شناخته‌شده دارالفنون و مدرسه خان مروی، به‌ شمار می‌رفتند.[۲] عباس مصباح‌زاده داماد سید محمد حجت کوه‌کمره‌ای، از مراجع تقلید شیعه، بود.[۳]

درگذشت

عباس مصباح‌زاده در شنبه، ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ش (۱۱ ذی‌القعده ۱۴۴۳ق) در شهر شانتلی در ایالت ورجینیای آمریکا درگذشت.[۴] به‌مناسبت درگذشت او، پیام تسلیتی از سوی دفتر آیت‌الله صافی گلپایگانی صادر شد.[۵] همچنین علی کریمی جهرمی در پیام تسلیتی، مصباح‌زاده را مسلط به معارف و هنرهای اسلامی دانست که از آنها در راه ترویج و تبلیغ دین اسلام و مذهب تشیع استفاده کرد.[۶]

تحصیلات

تقویم نجومی و فلکی سال ۱۴۰۱ش به استخراج عباس مصباح‌زاده

مصباح‌زاده تحصیلاتش را در سن هفت سالگی در دبستان سنایی آغاز کرد و سپس در دبیرستان حکیم نظامی قم ادامه داد. او پس از فراگیری دروس ابتدایی و متوسطه به تهران رفت و از دانشکده معقول و منقول مدرک لیسانس گرفت.[۷] مصباح‌زاده پس از پایان تحصیلات جدید به توصیه پدر به فراگیری علوم حوزوی روی آورد و مقدمات و بخشی از سطح را از وی فرا گرفت.[۸] او سپس در دروس فقه و اصول اساتیدی چون میرزا جعفر اشراقی، اسحاق آستارایی، محمد مجاهدی و مرتضی حائری یزدی شرکت جست و پس از آن به دروس خارج مراجع و عالمانی نظیر سید صدرالدین صدر، سید محمدتقی خوانساری، سید محمد محقق داماد و سید حسین طباطبایی بروجردی راه یافت.[۹] وی همچنین از جلسات درس اخلاق سید روح‌الله خمینی و جلسات درس سید محمدحسین طباطبایی، ابوالحسن شعرانی و مهدی الهی قمشه‌ای بهره برد.[۱۰]

فعالیت‌ها

یکی از فعالیت‌های مهم عباس مصباح‌زاده استخراج تقویم‌های نجومی سالانه بود.[۱۱] او نزد پدرش به تحصیل علم نجوم پرداخت و فن استخراج تقویم را از وی آموخت.[۱۲] مصباح‌زاده پس از دو سال از فراگیری فن استخراج تقویم، اولین تقویم سالانه با نام خودش را در سال ۱۳۲۸ش، به چاپ رساند و در طول عمر خود ۷۳ سال به طور مرتب، تقویم نجومی مصباح‌زاده را چاپ و منتشر نمود.[۱۳]

مصباح‌زاده همچنین در استخراج کسوف و خسوف و رؤیت هلال و بدر و سایر قسمت‌های این فن فعالیت می‌کرد و مدتی در مدرسه حجتیه در قم به تدریس علم هیئت و ریاضیات پرداخت.[۱۴] وی با سید محمد بهشتی، محمدجواد باهنر، محمد مفتح و ناصر مکارم شیرازی در زمینه‌های علمی و تعلیم و تربیت همکاری داشت.[۱۵]

مصباح‌زاده در سال ۱۳۵۰ش، به عنوان نماینده سید محمدرضا گلپایگانی در کشور انگلیس منصوب شد و به‌مدت ۲۴ سال در شهر لندن به فعالیت‌های تبلیغی و فرهنگی مشغول بود.[۱۶] تأسیس حسینیه و مرکز اهل بیت(ع) در شهر شانتلی در ایالت ورجینیای آمریکا، از دیگر فعالیت‌های فرهنگی وی به شمار می‌رود.[۱۷]

سنگ قبر آیت‌الله حجت کوه‌کمری به خط عباس مصباح‌زاده

مصباح‌زاده علاوه بر استخراج تقویم در هنرهایی همچون: نقاشی کلاسیک، گچ‌بری، کاشی معرق، خاتم‌کاری، مینیاتور، تذهیب و خطاطی (خط نسخ، نستعلیق و ثلث)، ادبیات و سرودن شعر (به عربی و فارسی) مهارت داشت.[۱۸]

کتیبه‌های مسجد فاطمی و مسجد اعظم در قم و همچنین سنگ مزار آیت‌الله حجت کوه‌کمره‌ای و آیت الله بروجردی از آثار هنری وی است.[۱۹]

آثار

برخی از آثار عباس مصباح‌زاده عبارتند از:

  • تقویم سالانه
  • ترجمه قرآن کریم (به زبان فارسی)
  • ترجمه صحیفه سجادیه (به زبان فارسی)
  • ترجمه ادعیه مفاتیح الجنان (به زبان فارسی)
  • نجوم و ستاره‌شناسی از دیدگاه علمی و تجربی (دو مجلد)
  • صلای عشق (دیوان اشعار)[۲۰]

پانویس

  1. مهران، «حاج شیخ عباس مصباح‌زاده»، ص۳۹.
  2. «حجت الاسلام "عباس مصباح‌زاده" منجم و ریاضی‌دان ایرانی درگذشت»، سایت خبرگزاری ابنا.
  3. مهران، «حاج شیخ عباس مصباح‌زاده»، ص۳۹.
  4. «فوت آیت الله شیخ عباس مصباح زاده»، سایت اخبار شیعه.
  5. «پیام تسلیت دفتر مرحوم آیت الله صافی گلپایگانی درپی درگذشت آیت الله مصباح زاده»، سایت خبری شفقنا.
  6. «مرحوم مصباح زاده با تمام توان در راه پیشبرد اهداف رفیع اسلام و مکتب تشیع تلاش کرد»، سایت خبرگزاری رسمی حوزه.
  7. مهران، «حاج شیخ عباس مصباح‌زاده»، ص۳۹.
  8. «عباس مصباح‌زاده»، سایت مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی.
  9. «عباس مصباح‌زاده»، سایت مرکز پاسخگویی به سؤالات دینی.
  10. T»«he Amazing Calligraphic works of Allameh Abbas Mesbahzadeh»، The Muhammadi trust»
  11. فردیار، «بررسی پیشگویی تاریخ پایان جنگ جهانی اول نوشته عبد العلی نجم الدوله تبریزی و معرفی او»، ص۹۸.
  12. «فوت آیت الله شیخ عباس مصباح زاده»، سایت اخبار شیعه.
  13. «فوت آیت الله شیخ عباس مصباح زاده»، سایت اخبار شیعه.
  14. نرم افزار جامع التفاسیر نور (لوح فشرده)، بخش کتاب‌شناسی، معرفی ترجمه قرآن مصباح‌زاده.
  15. نرم افزار جامع التفاسیر نور (لوح فشرده)، بخش کتاب‌شناسی، معرفی ترجمه قرآن مصباح‌زاده.
  16. محمدی، حیات نیکان، ۱۳۸۸ش، ص۲۹.
  17. «فوت آیت‌الله شیخ عباس مصباح زاده»، سایت اخبار شیعه.
  18. «خطاط قبر آیت الله بروجردی کیست؟»، سایت خبری پارسینه.
  19. مهران، «حاج شیخ عباس مصباح‌زاده»، ص۳۹.
  20. فردیار، «بررسی پیشگویی تاریخ پایان جنگ جهانی اول نوشته عبد العلی نجم الدوله تبریزی و معرفی او»، ص۹۸.

منابع