احمد کافی
| روحانی واعظ، روضه‌خوان و مؤسس مهدیه تهران | |
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| تاریخ تولد | ۱ خرداد سال ۱۳۱۵ش/۱ ربیع‌الاول ۱۳۵۵ق |
| زادگاه | مشهد |
| تاریخ وفات | ۳۰ تیر سال ۱۳۵۷ش/نیمه شعبان سال ۱۳۹۸ق |
| محل دفن | قبرستان خواجه‌ربیع |
| خویشاوندان سرشناس | سید حسین شاهرودی(پدر همسر) |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | سید ابوالقاسم خویی • سید اسدالله مدنی • سید مرتضی فیروزآبادی |
| محل تحصیل | مشهد • تهران • نجف |
| فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی | |
| سیاسی | حمایت از امام خمینی در مبارزه علیه حکومت پهلوی |
| اجتماعی | تأسیس مهدیه تهران • ساخت درمانگاه • ایجاد صندوق قرض‌الحسنه • کمک به نیازمندان • تأسیس حوزه علمیه، ساخت مسجد، مدرسه و حمام در ایلام |
شیخ احمد کافی (۱۳۱۵-۱۳۵۷ش)، واعظ و خطیب مشهدی، پس از تحصیل مقدمات و ادبیات عرب و سفر به نجف و قم، در تهران به تبلیغ و برگزاری دعای کمیل و ندبه پرداخت. او بنیان‌گذار مهدیه تهران بود و در امور حسبیه از امام خمینی، خویی و گلپایگانی اجازه داشت. کافی در دوره پهلوی به دلیل سخنرانی‌ها بازداشت و سه سال به ایلام تبعید شد و در ساخت مسجد، مدرسه و حوزه علمیه در آن منطقه فعالیت کرد. او در ۳۰ تیر ۱۳۵۷ش در تصادفی مشکوک نزدیک مشهد کشته شد و در خواجه‌ربیع مشهد دفن گردید. از او آثار نوشتاری بر جای نمانده، اما سخنرانی‌هایش در قالب کتاب و لوح فشرده منتشر شده است.
معرفی
احمد کافی، از وعاظ و روضه‌خوانان مشهور در تهران فرزند میرزامحمد بود که در ۱ خرداد ۱۳۱۵ش (۱ ربیع‌الاول ۱۳۵۵ق) در مشهد زاده شد.[۱] او پس از پایان دروس مقدمات و ادبیات عرب حوزوی، به وعظ و خطابه پرداخت و در حدود پانزده سالگی، شب‌های جمعه در حرم امام رضا(ع) دعای کمیل می‌خواند.[۲] وی بارها در راهپیمایی اربعین از نجف تا کربلا شرکت کرد.[۳] کافی در ۲۳ سالگی با دختر سید حسین شاهرودی ازدواج کرد.[۴]
احمد کافی در سال ۱۳۲۱ش به دبستان رفت و از ده‌سالگی نزد پدرش به تحصیل علوم دینی مشغول شد. او سپس وارد حوزه علمیه شد و در سال ۱۳۳۳ش به‌همراه پدربزگش به نجف رفت.[۵] او در نجف در مدرسه طیب زیر نظر اساتیدی چون آیت‌الله خویی، سید اسدالله مدنی، حسین راستی کاشانی و سید مرتضی فیروزآبادی تحصیل کرد.[۶] کافی از طرف آیت‌الله مدنی تبریزی، مأمور خواندن دعای کمیل در حرم امام حسین(ع) و دعای ندبه در مدرسه طیّب بود.[۷] او مدتی پس از اقامت در نجف، به‌دلیل مشکلات مالی خانواده به ایران بازگشت و سه سال در حوزه علمیه قم تحصیل کرد.[۸] کافی از امام خمینی، سید ابوالقاسم خوئی و سید محمدرضا گلپایگانی اجازه در امور حسبیه داشت.[۹]
درگذشت
احمد کافی چند ماه پیش از انقلاب اسلامی ایران، در ۳۰ تیر ۱۳۵۷ش، در نزدیکی مشهد در تصادف رانندگی کشته شد. برخی مرگ او را مشکوک دانسته و به عوامل حکومت پهلوی نسبت می‌دادند. از نعمت‌الله نصیری (سومین رئیس ساواک) نقل شده که طرح تصادف به دستور مستقیم محمدرضا پهلوی بوده است.[۱۰] در پی این تردیدها در شهرهایی همچون قم، اصفهان و کاشان تظاهراتی برپا شد.[۱۱]
مراسم تشییع شیخ احمد کافی در مشهد با حمله مأموران حکومت پهلوی مواجه شد که به کشته و زخمی‌شدن تعدادی از شرکت‌کنندگان انجامید. سید عبدالله شیرازی در حرم امام رضا(ع) بر جنازه او نماز گزارد، سپس جنازه به تهران منتقل شد تا طبق وصیت کافی در مهدیه تهران دفن شود؛ اما مأموران امنیتی اجازه ندادند و از خانواده او خواستند تا در رسانه‌ها اعلام کنند به‌خاطر احتمال کشته شدن کسی در تشییع، جنازه برخلاف وصیت در بهشت زهرای تهران دفن و هزینه مراسم ختم صرف امور خیریه شود؛ اما این درخواست با مخالفت خانواده مواجه شد. از این‌رو جنازه به مشهد منتقل و در خواجه‌ربیع دفن شد.[۱۲]
در تهران از سوی سید احمد خوانساری در مسجد سید عزیز‌الله[۱۳] و نیز در مسجد ارک از سوی محمدتقی فلسفی مراسم ختم برگزار شد.[۱۴]
تبلیغ
احمد کافی در ۱۳۴۳ش به تهران رفت و به تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان و برگزاری مراسم دعای کمیل و دعای ندبه پرداخت.[۱۵] او برای تبلیغ به اکثر نقاط ایران و برخی کشورها مسافرت می‌کرد و سخنرانی‌هایش با استقبال مردم مواجه می‌شد.[۱۶] اخلاص، حرف زدن به زبان مردم و توسل به امام زمان(عج) را سه عامل موفقیت کافی در منبر برشمرده‌اند.[۱۷] امام خمینی، سید محمدهادی میلانی و سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی او را با عبارت‌های گوناگونی مورد توجه قرار داده‌اند.[۱۸] براساس ادعای محسن کافی (فرزند احمد کافی)، آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی بر این باور بود که خدمتی که کافی به اسلام کرد، کمتر از خدمت هیچ مرجعی پس از غیبت کبری نبوده است.[۱۹]
فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی
از جمله فعالیت‌های اجتماعی او می‌توان به ساخت مهدیه تهران،[۲۰] ساخت درمانگاه، کمک به نیازمندان و ایجاد صندوق قرض‌الحسنه.[۲۱] تأسیس حوزه علمیه، ساخت مسجد، مدرسه و حمام در ایلام و شهرها و روستاهای اطراف در زمان تبعید اشاره کرد.[۲۲] او در شهرهای مختلف بنای ۷۲ مهدیه را با کمک اهالی پی‌ریزی کرد و در عربستان نیز که هر سال برای حج می‌رفت، فعالیت داشت.[۲۳]
کافی در دوره پهلوی در اجتماعات عمومی از امام خمینی به بزرگی یاد می‌کرد و به‌دلیل سخنرانی‌هایش گاهی احضار و بازداشت می‌شد. وی سه سال به ایلام تبعید شد.[۲۴] او از افرادی بود که پس از شهادت سعیدی در زندان پهلوی، به همراهی سید علی خامنه‌ای، عباس واعظ طبسی، محمد رضا محامی و دیگران به‌عنوان اعتراض، درس‌های حوزه علمیه مشهد را تعطیل و طلاب را تشویق به تظاهرات کردند.[۲۵]
آثار
از شیخ احمد کافی آثار نوشتاری بر جای نمانده، اما محتوای برخی سخنرانی‌های او پس از درگذشتش در قالب کتاب و لوح فشرده گردآوری و منتشر شده است؛ از جمله: آخرالزمان به روایت معصومین(ع) از زبان کافی، کلید نجات و ایمنی از فتنه‌های آخرالزمان، روضه‌های مرحوم کافی، لطیفه‌های چهارده معصوم، نجات‌یافتگان امام زمان(ع) از زبان احمد کافی، و نغمه‌های فاطمیه (شامل آخرین سخنرانی‌های او).[۲۶]
جستارهای وابسته
مطالعه بیشتر
- کتاب واعظ شهیر حجت‌الاسلام حاج شیخ احمد کافی
- کافی چهره ماندگار نوشته مهدی کافی
پانویس
- ↑ کافی، کافی چهره ماندگار، ۱۳۸۸ش، ص۳۰.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ خاطرات مرحوم کافی از پیاده‌روی اربعین، خبرگزاری فارس.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «حاج شیخ احمد کافی خراسانی»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
- ↑ کافی، کافی چهره ماندگار، ۱۳۸۸ش، ص۳۵.
- ↑ «کافی، احمد»، سایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه.
- ↑ «حاج شیخ احمد کافی خراسانی»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
- ↑ «بانک سخنرانی‌های شیخ احمد کافی»
- ↑ «روزی که «شیخ احمد کافی» به کاباره رفت»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «حاج شیخ احمد کافی خراسانی»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
- ↑ «روایت اسناد از چگونگی مرگ شیخ احمد کافی»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های اسلامی.
- ↑ «مراسم ختم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «گزارش شهربانی از جلسات سخنرانی شیخ احمد کافی در دهه فاطمیه‌ی سال 52»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «مرحوم کافی دعای ندبه را به همه شناساند»، سایت رهیافته.
- ↑ کافی، کافی چهره ماندگار، ۱۳۸۸ش، ص۴۶.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ شیخ احمد کافی به روایت اسناد؛ کافی، کافی چهره ماندگار، ۱۳۸۸ش، ص۱۴۶.
- ↑ «واکنش علمای مشهد به شهادت آیت الله سعیدی در سال ۴۹»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
منابع
- «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز، درج مطلب، ۲۷ تیر ۱۳۸۹ش.
- کافی، مهدی، کافی چهره ماندگار، تهران، نشر اسوه، ۱۳۸۸ش.
- «بانک سخنرانی‌های شیخ احمد کافی» تاریخ بازدید: ۲۴مهر ۱۳۹۷ش.
- «کافی، احمد»، سایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲ خرداد ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۳۱ تیر ۱۴۰۲ش.
- «حاج شیخ احمد کافی خراسانی»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ انتشار: ۳۰ تیر ۱۴۰۰ش.
- خاطرات مرحوم کافی از پیاده‌روی اربعین، خبرگزاری فارس، تاریخ انتشار: ۱۴۰۱-۶-۱.
- «مراسم ختم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج : ۱۴۰۰/۰۲/۲۰.
- «روایت اسناد از چگونگی مرگ شیخ احمد کافی»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های اسلامی، تاریخ انتشار: ۳۰ تیر ۱۴۰۰ش.
- «واکنش علمای مشهد به شهادت آیت الله سعیدی در سال ۴۹»، خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: ۲۰ خرداد ۱۳۹۷ش.
- «مرحوم کافی دعای ندبه را به همه شناساند»، سایت رهیافته، تاریخ انتشار: ۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
- «گزارش شهربانی از جلسات سخنرانی شیخ احمد کافی در دهه فاطمیه‌ی سال 52»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ انتشار: ۱۰ دی ۱۳۹۹ش.
- واعظان شیعه قرن ۱۴ (شمسی)
- مدفونان در مشهد
- روضه‌خوانان شیعه قرن ۱۴ (قمری)
- واعظان شیعه قرن ۱۴ (قمری)
- روضه‌خوانان شیعه قرن ۱۴ (شمسی)
- روحانیان شیعه اهل مشهد
- روحانیان تبعیدشده حکومت پهلوی
- دانشآموختگان حوزه علمیه نجف (پس از سال ۱۲۰۰ قمری)
- دانشآموختگان حوزه علمیه قم (پس از سال ۱۳۰۰ شمسی)
- دانشآموختگان حوزه علمیه مشهد (از دوران مشروطه به بعد)