آیه ۱۱۰ سوره نساء
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | نساء |
| شماره آیه | ۱۱۰ |
| جزء | ۵ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| موضوع | بخشندهبودن خداوند در صورت استغفار از گناه. |
| آیات مرتبط | آیه ۷۰ سوره فرقان، آیه ۱۳۵ سوره آلعمران، آیه ۵۳ سوره زمر |
آیه ۱۱۰ سوره نساء تأکید میکند که هر فردی که گناهی مرتکب شود یا بر خود ظلم کند، اگر توبه کرده و از خدا آمرزش بخواهد، خدا را آمرزنده و مهربان نسبت به خود خواهد یافت.
﴿وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا ١١٠﴾ [نساء:110]
﴿و هر کس کار بدی کند یا بر خویشتن ستم ورزد سپس از خدا آمرزش بخواهد خدا را آمرزنده مهربان خواهد یافت ١١٠﴾
به گفته مفسران، آیه ۱۱۰ سوره نساء، در ابتدای سه آیهای قرار دارد که به گناه و آثار آن پرداخته است. این آیه به قابلیت بخشش گناهان اشاره میکند و در دو آیه بعد به اثر گناه بر گناهکار و نادرستی انداختن گناه بر گردن دیگران میپردازد.[۱] قرآن در آیه قبل خائنان را تهدید کرده و در این آیه راه توبه را باز میکند[۲] تا از ناامیدی خطاکاران از رحمت خدا جلوگیری شود.[۳] سیده نصرت امین بر این باور است که ساختار آیه به گونهای است که نشان میدهد، قبول توبه از سوی خدا، لطف خدا است نه استحقاق توبهکننده.[۴] علامه طباطبایی نیز معتقد است که ترتیب واژههای «سوء» و «ظلم» به معنای پیشرفت از گناه صغیره به کبیره است.[۵]
حضرت محمد صلی الله علیه و آله:
«خدا هرگز چنین نیست که دربِ دعا را بگشاید و دروازه اجابت را ببندد؛ چه آنکه میفرماید: «اُدْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ» و هرگز چنین نیست که بابِ توبه را بگشاید و دروازه آمرزش را ببندد، حالآنکه خود میفرماید: «وَ مَنْ یَعْمَلْ سُوءاً أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اَللّٰهَ یَجِدِ اَللّٰهَ غَفُوراً رَحِیماً»
سید هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۱۷۱.
ناصر مکارم شیرازی بر این باور است که آیه ۱۱۰ سوره نساء، این حقیقت را بیان میکند که هر نوع گناهی، اعم از ستم به خود یا به دیگران، به هنگام توبه و جبران حقیقی، قابل آمرزش است.[۶]
برخی از مفسران بر این باورند که از جمله «یَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِیمًا» [به معنای «خدا را آمرزنده مهربان خواهد یافت»] فهمیده میشود که توبه حقیقی، در جان توبه کننده، اثری شیرین و تجربه ای لذتبخش بجا میگذارد.[۷]
پانویس
- ↑ مشکینی اردبیلی، تفسیر روان، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۱۳۷.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۱۵۶.
- ↑ امین، تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، ۱۳۶۱ش، ج۴، ص۱۵۸.
- ↑ امین، تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، ۱۳۶۱ش، ج۴، ص۱۵۸–۱۵۹.
- ↑ علامه طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۴۱۷ق، ج۵، ص۷۵.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۱۱۷.
- ↑ رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۷ش، ج۴، ص۲۸۸.
منابع
- امین، نصرت بیگم، تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، تهران، نهضت زنان مسلمان، ۱۳۶۱ش.
- بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، تحقیق: قسم الدراسات الاسلامیة موسسة البعثة، تهران، بنیاد بعثت، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.
- رضایی اصفهانی، محمدعلی، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
- علامه طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبه النشر الاسلامی، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، چاپ یازدهم، ۱۳۸۳ش.
- مشکینی اردبیلی، علی، تفسیر روان، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحدیث، ۱۳۹۲ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.