مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن (سبزواری)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن
تفسیر مواهب الرحمن.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: سید عبدالاعلی سبزواری
موضوع: تفسیر قرآن
سبک: اجتهادی
زبان: عربی
مجموعه: ۴ جلد
اطلاعات نشر
ناشر: آل البیت

مَواهبُ الرّحمن فی تَفسیر القُرآن کتابی تفسیری و به زبان عربی اثر سید عبدالاعلی سبزواری از عالمان شیعه قرن ۱۴ قمری. این تفسیر هر جند تا پایان قرآن انجام نگرفته اما مفسر از زوایای مختلف به آیات پرداخته است.

درباره مؤلف

سید عبدالاعلی موسوی سبزواری، فقیه و مفسر و قرآن‌پژوه‌ که‌ بیشتر عمر خویش‌ را در نشر و گسترش‌ معارف‌ اسلام‌ و قرآن‌ مصروف‌ داشت.

روش مفسر

روش تفسیر، اجتهادی و جمع میان معقول و منقول است. در ابتدای بحث، پس از ذکر مسائل کلی هر سوره به معنای آیه و بیان مفردات می‌پردازد و از لغت، صرف، نحو و بلاغت در فهم کلام سود می‌جوید... و سپس به بحث‌های عام و کلی مناسب با پیام آیه می‌پردازد. این بحث‌ها عموما شامل مسائل ادبی، فقهی، اعتقادی، اخلاقی، فلسفی و اجتماعی می‌شود.[۱]

ویژگی‌های تفسیر

تفسیر مواهب الرحمن شامل ویژگی‌‎های زیر است:

  1. جامع بودن در مباحث مهم عقلی و نقلی و استشهاد به اقوال علما و بیان نظرات خود.
  2. شرح و تفسیر عالمانه و دقیق آیات به روش قرآن به قرآن.
  3. بهره گیری از روایات صحیحهِ اهلبیت(ع) که شارحان واقعی قرآن‌اند.
  4. توجّه به روایات اهل سنّت و اقوال صحابه و تابعین با نقد و بررسی کافی.
  5. پرهیز از ورود به روایات جعلی و اسرائیلیات و غلویات و روایاتی که دارای ضعف سند یا متن هستند.
  6. پرهیز از علم‌زدگی و خودباختگی در برابر علوم جدید و اینکه هر چیزی از زاویهِ تجربه و علم، بررسی و ثابت شود.
  7. عقلی و اجتهادی بودن؛ چرا که مفسّر در این تفسیر به رویکرد عقل و خردورزی، به تفسیر قرآن پرداخته و از تفسیر به رأی پرهیز نموده است.
  8. دقّت نظر کافی در شرح واژه‌ها و مفردات قرآنی.
  9. پاسخگویی به شبهات پیرامون اسلام، چون قصاص و ابطال شبههِ معترضین.
  10. سادگی و روانی در بیان مطالب و پرهیز از اطاله کلام.[۲]

منابع نویسنده

مؤلف در میان تفاسیر شیعه به مجمع البیان اهمیت بسیاری داده و از این تفسیر مطالب بسیاری نقل می‌کند.[۳] سبزواری در نقل روایات از تفسیر قمی، تفسیر عیاشی، تفسیر منسوب به امام حسن عسکری، کافی، احتجاج، معانی الاخبار، توحید صدوق، عیون الاخبار، نهج البلاغه، امالی مفید و کتب روائی شیعی دیگر و از اهل سنّت، صحاح سته، در المنثور، اسباب النزول واحدی، کنز العمال و بعض منابع دیگر را استفاده نموده است.[۴]

نسخه اصل و چاپ

نسخه اصل به خط مؤلف در کتابخانه وی در نجف اشرف موجود است.
نخستین چاپ مواهب الرحمن در نجف اشرف به سال ۱۴۰۴ق در ۴ جلد صورت گرفت و بعدها در مؤسسه آل البیت در بیروت مجددا چاپ و توزیع گردید.[۵]

پانویس

  1. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۷۶۸.
  2. دانشنامه موضوعی قرآن.
  3. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۷۶۸.
  4. کتابخانه دیجیتال نور.
  5. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۷۶۸.

منابع

  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، دوستان - ناهید، ۱۳۷۷ش.

پیوند به بیرون