مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

تفسیر احسن الحدیث (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
تفسیر احسن الحدیث
تفسیر احسن الحدیث.gif
اطلاعات کتاب
نویسنده: سید علی‌اکبر قرشی
موضوع: تفسیر قرآن
سبک: اجتماعی و تربیتی
زبان: فارسی
مجموعه: ۱۲ جلد
اطلاعات نشر
ناشر: بنیاد بعثت

تفسیر أحسَنُ الحَدیث تفسیر کل قرآن و به زبان فارسی اثر عالم شیعی، سید علی‌اکبر قرشی (متولد ۱۳۰۷ش) است. احسن الحدیث، کتابی است ساده و روان با جهت گیری هدایتی و تربیتی، متناسب با سطح و فهم توده مردم، که جلوه تفسیر قرآن به قرآن و استفاده از روایات را در خود دارد. این تفسیر در ۱۲ مجلد به چاپ رسیده است.

علت نام‌گذاری

مؤلف ابتدا نام تفسیرش را «تفسیر ممتاز» گذارد و جلد اول هم با همین نام چاپ شد، اما از آنجا که این نام را مناسب نمی‌دید تصمیم گرفت آن را «احسن الحدیث» نام نهد، چون که خداوند این نام را در سوره زمر آیه ۲۳ برای قرآن انتخاب نموده است: «اللَه نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا».[۱] [۲]

علم تفسیر
تفسیرهای مهم

شیعی:

سنی:

گرایش‌های تفسیری
روش‌های تفسیری
شیوه‌های نگارش تفسیر
اصطلاحات علم تفسیر


انگیزه تألیف

مؤلف در مصاحبه‌ای انگیزه خویش را نوشتن تفسیری به زبان فارسی بعد از نوشتن قاموس قرآن و کتاب‌های دیگر ذکر می‌کند تا اثری ماندگار شود. وی دلیل دیگر را نبود تفسیر به زبان فارسی جز چند جلد از تفسیر نمونه می‌داند که تصمیم به نوشتن آن کرد.[۳]

تاریخ نگارش

نگارش این تفسیر، ۹ سال به طول انجامیده است. بنا به گفته مفسر، نوشتن تفسیر از سال ۱۳۵۵ش یا ۱۳۵۶ش آغاز شده و در سال ۱۳۶۴ش یا ۱۳۶۵ش به پایان رسید.[۴]

روش تفسیر

در این تفسیر ابتدا قسمتی از آیات که به نظر نگارنده با هم ارتباط دارند، نوشته شده و ترجمه آیات در ذیل آن‌ها بیان می‌گردد.

سپس مطالب تفسیری در سه بخش: کلمه‌ها، شرح‌ها و نکته‌ها بررسی می‌شود بدین طریق که ذیل عنوان «کلمه‌ها» متن آنها توضیح داده میشود و ذیل عنوان «شرح‌ها» آیات شریفه مورد تفسیر قرار می‌گیرد و در ذیل عنوان سوم برداشت‌هایی که می‌شود از آیات کرد و مطالبی که مربوط به آن‌هاست بیان می‌شود.[۵]

بهاءالدین خرمشاهی در این باره می‌نویسد: شیوه مفسر در فهم آیات تفسیر قرآن به قرآن، تفسیر قرآن با بیان معصومان یعنی روایات اهل بیت، بهره‌گیری از واژگان عرب در فهم قرآن، دلالت عقل و استناد به گفتار مفسران مشهود است.[۶]

منابع تفسیر

در این اثر، از تفاسیر و منابع شیعه و اهل سنت استفاده شده است: از جمله:

  1. نهج البلاغه
  2. تفسیر المیزان
  3. تفسیر مجمع البیان
  4. تفسیر البرهان
  5. تفسیر عیاشی
  6. تفسیر صافی
  7. تفسیر جوامع الجامع
  8. تفسیر آلاء الرحمن
  9. اصول کافی
  10. بحار الانوار
  11. من لا یحضره الفقیه
  12. وسائل الشیعه
  13. سفینة البحار
  14. تفسیر کشاف
  15. تفسیر بیضاوی
  16. تفسیر نیشابوری
  17. تفسیر المنار.[۷] [۸]

ویژگی تفسیر

ویژگی بارز تفسیر، سبک ساده و روان با جهت گیری تربیتی و هدایتی آن است. قرشی در این باره گفته است: «من در این تفسیر بیشتر این مطلب را در نظر گرفته‌ام یعنی مطالب گنگ نباشد و مبادا کسی آن را مطالعه کند و چیزی نفهمد. نظرم این بوده که حتی المقدور سهل و آسان بنویسم.»[۹]

چاپ

این تفسیر در ۱۲ جلد توسط مرکز چاپ و نشر بنیاد بعثت در تهران به چاپ رسید.

پانویس

  1. مجله بینات، مصاحبه با استاد سید علی اکبر قرشی، ۱۳۷۴ش.
  2. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۶۶۳.
  3. مجله بینات، مصاحبه با استاد سید علی اکبر قرشی، ۱۳۷۴ش.
  4. مجله رشد، تفسیر احسن الحدیث روش جدیدی از تفسیر قرآن کریم، ۱۳۹۱ش.
  5. قرشی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۶.
  6. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۶۶۳.
  7. مجله رشد، تفسیر احسن الحدیث روش جدیدی از تفسیر قرآن کریم، ۱۳۹۱ش.
  8. کتابخانه دیجیتال نور.
  9. مجله رشد، تفسیر احسن الحدیث روش جدیدی از تفسیر قرآن کریم، ۱۳۹۱ش.

منابع

  • قرشی، سیدعلی اکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بعثت، ۱۳۷۷ش.
  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، تهران، دوستان - ناهید، ۱۳۷۷ش.
  • تفسیر احسن الحدیث روش جدیدی از تفسیر قرآن کریم، رشد (آموزش قرآن)، زمستان ۱۳۹۱ش، شماره ۳۹.
  • مصاحبه با استاد سید علی اکبر قرشی، بینات، بهار ۱۳۷۴ش، شماره ۵.

پیوند به بیرون