مصلای امام خمینی (تهران)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مصلای امام خمینی تهران
350px
اطلاعات اوليه
کاربری: نماز جمعه و برنامه‌های مذهبی-فرهنگی
مکان: تهران
نام‌های دیگر: مصلای بزرگ تهران
مشخصات
ظرفیت: ۷۰ هزار نمازگزار در شبستان شمالی
مساحت: ۶۰۰ هزار متر مربع
وضعیت: فعال
امکانات: آموزش علوم اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیقات بین‌المللی اسلامی، موزه انقلاب اسلامی، آمفی تئاتر، بنای یادمان وداع امت با امام خمینی، بازار صنایع دستی
معماری
سبک: معماری اسلامی-ایرانی

مُصلای امام خمینی تهران یا مصلای بزرگ تهران محل برگزاری نماز جمعه و مراسم عبادی، فرهنگی و اجتماعی شهر تهران است. این مکان برای برگزاری گردهمایی‌ها و نمایشگاه‌های مختلف طراحی شده است.

زیر بنای مصلا، ۶۰۰ هزار متر مربع بوده و سالانه میلیون‌ها نفر از خدمات مختلف این مکان استفاده می‌کنند. مصلای امام خمینی به‌عنوان یکی از نمادهای فرهنگ و معماری انقلاب اسلامی ایران شناخته می‌شود.

روند ساخت آن از سال ۱۳۶۷ش و به دستور امام خمینی آغاز شد. پیشرفت ساخت آن تا تاریخ اردیبهشت سال ۱۳۹۹ش، حدود ۸۰ درصد و زمان اتمام آن در نیمه دوم سال ۱۴۰۰ش اعلام شده است. انتقاداتی در مورد طولانی شدن ساخت مصلا و همچنین عدم رعایت سادگی بنا وجود دارد.

جایگاه

مصلای امام خمینی تهران که به آن مصلای بزرگ تهران نیز می‌گویند، به‌عنوان مجتمع بزرگ اسلامی با کاربری‌های متنوع، شناخته شده و در آن مراسم عبادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شهر تهران برگزار می‌شود.[۱]

سالانه حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیون نفر از خدمات مصلا در قالب برگزاری نماز جمعه، نمایشگاه‌ها و مراسم خاص از جمله شب‌های قدر،[۲] و نماز اعیاد اسلامی استفاده می‌کنند.[۳] نخستین نماز جمعه در مصلای تهران، در سال ۱۳۹۱ش و در سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران اقامه شد.[۴]

مصلای امام خمینی به‌عنوان بزرگترین پروژه ساختمانی ملی، یکی از نمادهای فرهنگ و هنر معماری انقلاب اسلامی ایران شناخته شده و به لحاظ وسعت در ایران بی‌همتا قلمداد شده است.[۵]

مصلای امام خمینی در مرکز شهر تهران،[۶] از شمال و جنوب بین بزرگراه رسالت و خیابان شهید بهشتی و از شرق و غرب بین خیابان شهید قنبرزاده و بزرگراه شهید مدرس قرار دارد.[۷]

تأسیس

اقدامات اولیه برای ساخت مصلای بزرگ تهران در سال ۱۳۶۱ش انجام شد و در سال ۱۳۶۷ش، امام خمینی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، به پیشنهاد آیت الله خامنه‌ای و مرحوم هاشمی رفسنجانی دستور ساخت مصلا را صادر کرد[۸] و سرانجام در سال ۱۳۶۹ش یکی از ۳۶ طرح ارسالی مورد تأیید قرار گرفت و فرایند ساخت آن آغاز شد.[۹]

پیشرفت ساخت مصلای تهران تا تاریخ اردیبهشت سال ۱۳۹۹ش، حدود ۸۰ درصد اعلام شده و زمان اتمام آن را در نیمه دوم سال ۱۴۰۰ش دانسته‌اند.[۱۰] انتقاداتی در ارتباط با طولانی شدن روند ساخت و هزینه‌های صدها میلیارد تومانی مصلا وجود دارد؛[۱۱] چنان‌که ساخت آن را مخالف دستور امام خمینی مبنی بر رعایت سادگی و دوری از تجملات دانسته‌اند.[۱۲]

مشخصات

پرونده:ایوان بزرگ مصلای امام خمینی تهران.jpg
ایوان مصلای امام خمینی تهران

مساحت زمین مصلای تهران ۶۵ هکتار است.[۱۳] زیربنای آن را بیش از ۶۰۰ هزار متر مربع ذکر کرده‌اند[۱۴] که شامل مسجد جامع، ایوان‌ها، رواق‌ها، شبستان‌ها، مراکز آموزشی و محل برگزاری همایش‌ها می‌شود.[۱۵]

در طراحی معماری مصلی، چهارده گلدسته به یاد و نام معصومین(ع) و همچنین دوازده صحن و پنج ورودی گنجانده شده و ارتفاع ایوان بزرگ مصلی ۷۲ متر و به تعداد شهدای کربلا و ارتفاع گنبد مسجد جامع، ۶۳ متر به‌اندازه سال‌های عمر پیامبر اسلام(ص) است.[۱۶]

گنجایش شبستان شمالی این مصلا، ۷۰ هزار نفر است که با قسمت‌های دیگر در حال ساخت و زمین‌های اطراف آن، به ظرفیت بیش از یک میلیون نفر می‌رسد.[۱۷] گنبد مصلا به‌عنوان بزرگترین گنبد بتنی مساجد دنیا[۱۸] و ایوان آن به‌عنوان ابرسازه‌ای بی‌نظیر، بزرگترین ایوان بدون ستون جهان شناخته شده که توسط متخصصان ایرانی و برگرفته از معماری اسلامی-ایرانی در حال انجام است.[۱۹]

کاربری‌های دیگر

مجموعه مصلی علاوه بر برگزاری نماز جمعه و نمازهای یومیه، برای برگزاری گردهمائی‌ها و سمینارهای داخلی و بین‌المللی طراحی شده و مکانی برای مؤسسه آموزشی علوم اسلامی و مرکز مطالعات و تحقیقات بین‌المللی اسلامی است.[۲۰] موزه انقلاب اسلامی، آمفی تئاتر، مرکز آموزشی صنایع دستی و هنرهای اسلامی و ایرانی، بنای یادمان وداع امت با امام خمینی، بازار صنایع دستی، محصولات فرهنگی، نشریات و… در آن واقع شده است.[۲۱] نمایشگاه بین‌المللی کتاب نیز از سال ۱۳۸۶ش، همه ساله در مصلا برگزار می‌شود.[۲۲]

پانویس

  1. «مصلای بزرگ تهران»، سایت خبری تابناک؛ «ویژگی‌های برجسته مصلی تهران»، خیرگزاری مهر.
  2. «افتتاح مصلی تهران تا ۲ سال آینده/ بخش خصوصی انگیز‌ه‌ای برای سرمایه‌گذاری در مصلی ندارد»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  3. برای نمونه نگاه کنید به: «مراسم نماز عید سعید فطر بدون هیچ حادثه‌ای برگزار شد»، خبرگزاری مهر.
  4. «مصلای امام خمینی»، سایت آتالند.
  5. «مصلی بنایی بی‌مانند در میان مساجد و اماکن مذهبی و متبرک است»، سایت مصلای امام خمینی تهران.
  6. «ویژگی‌های برجسته مصلی تهران/ ۷۰ هزار نمازگزار ظرفیت شبستان شمالی است، خبرگزاری مهر.
  7. «مصلای تهران»، سایت خبری تابناک.
  8. «مصلای تهران»، سایت خبری تابناک.
  9. «مصلای تهران»، سایت خبری تابناک.
  10. «پیشرفت مصلای تهران به مرز ۸۰ درصد رسید/ اتمام در نیمه دوم ۱۴۰۰»، خبرگزاری مهر.
  11. «از مصلای صدها میلیارد تومانی تهران تا مسجد شیخ زاید ابوظبی»، سایت تحلیلی خبری عصر ایرانیان.
  12. «مصلای تهران، سایت همیار گشت؛ «مصلای تهران»، سایت شرکت مهندسی و مدیریت تخصیص پارس.
  13. «مصلای امام خمینی»، سایت آتالند.
  14. «ویژگی‌های برجسته مصلی تهران/ ۷۰هزار نمازگزار ظرفیت شبستان شمالی است»، خبرگزاری مهر.؛ «مصلای بزرگ تهران؛ نماد هنر و معماری ایرانی اسلامی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  15. «ویژگی‌های برجسته مصلی تهران/ ۷۰هزار نمازگزار ظرفیت شبستان شمالی است»، خبرگزاری مهر.
  16. «مصلای بزرگ تهران»، سایت تجارت آنلاین.
  17. «ویژگی‌های برجسته مصلی تهران/ ۷۰هزار نمازگزار ظرفیت شبستان شمالی است»، خبرگزاری مهر.
  18. «مصلای تهران»، سایت شرکت مهندسی و مدیریت تخصیص پارس.
  19. «ساخت بزرگترین ایوان بدون ستون جهان در تهران»، سایت مصلای امام خمینی.
  20. «مصلای تهران»، سایت شرکت مهندسی و مدیریت تخصیص پارس.
  21. «مصلای تهران»، سایت شرکت مهندسی و مدیریت تخصیص پارس.
  22. «در مورد نمایشگاه کتاب در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، سایت تابناک.

منابع