دعای غریق
دعای غَریق دعایی است منسوب به امام صادق(ع) است که برای استواری ایمان و حفظ دین در دوران فتنه و بهویژه عصر غیبت نقل شده است.[۱] بر اساس روایت، امام صادق(ع) به عبدالله بن سنان فرمود: بهزودی در دورهای از شبهه و سردرگمی قرار خواهید گرفت که در آن امام هدایتگر آشکاری در دسترس نیست. در چنین شرایطی، نجاتیافته کسی است که دعای غریق را بخواند:
یا أللّٰهُ یا رَحمٰنُ یا رَحیمُ! یا مُقَلِّبَ القُلوبِ! ثَبِّت قَلبی عَلیٰ دینِکَ؛ خدایا! بخشایشگرا! مهربانا!ای دگرگونساز دلها! دل مرا بر دینت استوار گردان.
در برخی نقلها، عبدالله بن سنان عبارت «وَالأَبْصَار» را اضافه میکند («یا مُقَلِّبَ القلوبِ وَالأبصارِ») اما امام صادق(ع) او را از این افزوده بازمیدارد و توصیه میکند دعا همانگونه که تعلیم داده شده خوانده شود.[۲] سید بن طاووس احتمال داده است علت این نهی، اشاره به دگرگونی قلب و چشم در قیامت باشد.[۳]
در روایات، تعبیر «دعاء الغریق» گاه به حالت دعا کردن در شرایط اضطرار شدید نیز بهکار رفته است؛ چنانکه در برخی روایات آمده است: «اُدعُنی دُعاءَ الحَزینِ الغَریقِ الّذی لَیسَ لَهُ مُغِیثٌ» (مرا مانند فرد اندوهگینِ در حال غرق که فریادرسی ندارد بخوان).[۴] همچنین نقل شده است که پیامبر اسلام(ص)، دعای «یَا مُقَلِّبَ القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِی عَلَىٰ دِینِکَ» را بسیار تکرار میکرد.[۵]
درباره نامگذاری این دعا به «غریق» گفته شده است که یا به دلیل شدت فتنهها و خطر گمراهی (همانند حالت غرقشدن) است، یا به جهت نحوه خواندن آن با حالت اضطرار کامل.
پانویس
منابع
- ابوبصیر اسدی، عبدالله بن محمد، مسند ابیبصیر، قم، دارالحدیث، چاپ اول، ۱۴۲۵ق.
- ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمذی، تحقیق: احمد محمد شاکر، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- سید بن طاووس، علی بن موسی، مُهَجَ الدَّعوات و مَنهَجُ العبادات، تحقیق: کرمانی، ابوطالب، قم، دار الذخائر، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، کمالالدین و تمام النعمة، تحقیق علیاکبر غفاری، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ۱۳۶۳ش.