کوچههای مادری
 سوگواره کوچههای مادری | |
| اطلاعات آیین | |
|---|---|
| زمانبرگزاری | ایام فاطمیه |
| گستره جغرافیایی | شهرهای مختلف ایران |
| انواع | حدیث غربت، کوچههای بنی هاشم. |
| وجه نمادین | تجسم نمادین مظلومیت حضرت فاطمه(س) |
| آیینهای مهم | |
| سینهزنی • افطاری • تشییع جنازه • تعزیه خوانی سایر آیینها | |
کوچههای مادری که با نامهای «حدیث غربت» یا «کوچههای بنیهاشم» نیز شناخته میشود، عنوان نمایشگاههای فرهنگی‑مذهبی است که همزمان با ایام فاطمیه[۱] در شهرهای مختلف ایران برگزار میگردد.[۲] در این سوگواره، فضای مدینه در صدر اسلام بهگونهای بازآفرینی شده است[۳] که روایتی تصویری از مظلومیت حضرت فاطمه(س) و هجوم به خانه او و قرار گرفتن آن حضرت میان در و دیوار را به نمایش میگذارد.[۴]
در این نمایشگاهها، بازدیدکنندگان از دکورهای حجمی و بازسازی نمادین مکانهای کلیدی صدر اسلام عبور میکنند؛ ازجمله: محل ولادت حضرت زهرا(س)، خانه فاطمه، واقعه خیبر، غدیر خم، باغ فدک، سقیفه بنیساعده، مسجدالنبی(ص)، بستر رسولالله(ص)، بستر حضرت زهرا(س)، محل غسل، تشییع و تدفین شبانه وی، بیتالأحزان و واقعه احد.[۵] گفته شده است این فضاها امکان درک ملموستری از وقایع تاریخی را برای مخاطب فراهم میآورد.[۶]
بر اساس مستندات آرشیوی، آغاز برگزاری این مجموعههای نمایشگاهی، احتمالاً به دهه ۸۰ خورشیدی بازمیگردد[۷] و از دهه ۱۳۹۰ شمسی بهبعد، این رویداد به رویهای سالانه و نسبتاً ثابت در فرهنگ عمومی تبدیل شده است.[۸]آیتالله صافی گلپایگانی از مراجع تقلید شیعه و سید جواد شهرستانی نماینده آیتالله سیستانی از سوگوارههای کوچههای مادری بازدید کردهاند.[۹]
بهگفته مدیران اجرایی سوگوارهها، این نمایشگاهها صرفاً به بازدید از دکورهای ثابت محدود نمیشود و بهعنوان یک مجتمع فرهنگی موقت عمل میکند. فعالیتهای جانبی آنها عبارت است از: غرفه «کودکان فاطمی» با هدف انتقال مفاهیم تاریخی از طریق نقاشی، قصهگویی و بازیهای مفهومی؛ پاسخگویی به سؤالات شرعی و تاریخی مخاطبان[۱۰] و نیز برپایی غرفههای عرضه کتاب و محصولات فرهنگی.[۱۱]
یکی از ویژگیهای نمایشگاههای «کوچههای مادری»، اتکای آنها به اقتصاد مردمی و مشارکتهای داوطلبانه است که از طریق نذورات فرهنگی مردم و کمکهای تشکلهای غیردولتی تأمین میشود. این امر نشاندهندهٔ استقلال نسبی رویداد از بودجههای دولتی و ریشهداشتن آن در فرهنگ عامه است.[۱۲]
-
درب نمادین خانه حضرت فاطمه(س) -
مسجدالنبی در سوگواره حدیث غربت -
اجرای تئاتر سقیفه بنیساعده در سوگواره -
حضور لطفالله صافی در سوگواره کوچههای مادری -
اجرای تئاتر هجوم به خانه حضرت زهرا(س) در سوگواره حدیث غربت
پانویس
- ↑ صیدانلو، «نمایشگاه حدیث غربت در قم»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «آغاز بهکار نمایشگاه کوچههای بنی هاشم در تالار قرآن همدان»، خبرگزاری رسا؛ «گزارش تصویری از نمایشگاه کوچههای بنیهاشم در مشهد مقدس»، خبرگزاری تسنیم؛ «حدیث غربت کوچههای بنیهاشم تهران»، خبرگزاری مشرق.
- ↑ «حدیث غربت»، سایت رسمی حدیث غربت.
- ↑ «حدیث غربت کوچههای بنیهاشم»، خبرگزاری مشرق.
- ↑ «سوگواره «حدیث غربت» از پنجم آذرماه آغاز به کار میکند»، خبرگزاری رسا؛ «حدیث غربت»، سایت رسمی حدیث غربت.
- ↑ «سوگواره حدیث غربت در قم برپا شد»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «پنجمین سوگواره حدیث غربت در قم آغاز به کار کرد.»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ «بیستوچهارمین دوره سوگواره نمایشی کوچه بنیهاشم در قم»، خبرگزاری حوزه.
- ↑ «دهمین سوگواره حدیث غربت در کوچههای بنیهاشم در قم افتتاح شد.»، خبرگزاری شفقنا؛ «پانزدهمین نمایشگاه حدیث غربت در قم آغاز بهکار کرد»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «نمایشگاه حدیث غربت در قم»، سایت بلاغ؛ «سوگواره «حدیث غربت» از پنجم آذرماه آغاز به کار میکند»، خبرگزاری رسا.
- ↑ «نمایشگاه کتاب حدیث غربت در ایام فاطمیه برگزار می شود»، سایت شفقنا؛ «سوگواره «حدیث غربت» از پنجم آذرماه آغاز به کار میکند»، خبرگزاری رسا.
- ↑ «نمایشگاه حدیث غربت در قم»، سایت بلاغ؛ «سوگواره «حدیث غربت» از پنجم آذرماه آغاز به کار میکند.»، خبرگزاری رسا.
منابع
- صیدانلو، زهیر، «نمایشگاه حدیث غربت در قم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «آغاز بهکار نمایشگاه کوچههای بنی هاشم در تالار قرآن همدان»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «گزارش تصویری از نمایشگاه کوچههای بنیهاشم در مشهد مقدس»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ فروردين ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «حدیث غربت کوچههای بنیهاشم تهران+تصاویر»، خبرگزاری مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۷ فروردین ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «حدیث غـربت»، سایت رسمی حدیث غربت، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «سوگواره حدیث غربت از پنجم آذرماه آغاز به کار میکند»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۰۳ آذر ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «سوگواره حدیث غربت در قم برپا شد»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «پنجمین سوگواره «حدیث غربت» در قم آغاز به کار کرد»، خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۳۹۱ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «بیستوچهارمین دوره «سوگواره نمایشی کوچه بنیهاشم» در قم»، خبرگزاری حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آبان ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «نمایشگاه حدیث غربت در قم»، سایت بلاغ، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آبان ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «نمایشگاه کتاب حدیث غربت در ایام فاطمیه برگزار می شود»، سایت شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۰۸ دی ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «دهمین سوگواره حدیث غربت در کوچههای بنیهاشم در قم افتتاح شد.»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ بهمن ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «پانزدهمین نمایشگاه حدیث غربت در قم آغاز بهکار کرد.»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ خرداد ۱۴۰۵ش.