مقاله نامزد خوبیدگی

دعای بیست و نهم صحیفه سجادیه

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
دعای بیست و نهم صحیفه سجادیه
اطلاعات دعا و زیارت
موضوع دعا به هنگام تنگدستی و طلب روزی
مأثور/غیرمأثور مأثور
صادره از امام سجاد(ع)
راوی متوکل بن هارون
منابع شیعی صحیفه سجادیه
دعاها و زیارات مشهور

دعای توسلدعای کمیلدعای ندبهدعای سماتدعای فرجدعای ابوحمزه ثمالیزیارت عاشورازیارت جامعه کبیرهزیارت وارثزیارت امین‌اللهزیارت اربعین

دعای بیست و نهم صحیفه سجادیه از دعا‌های مأثور از امام سجاد(ع) است که به هنگام سختیِ معیشت و طلب رزق و روزی از خدا می‌خواند. امام زین العابدین(ع) در این دعا به آزمایش انسان‌ها توسط خدا به وسیله سختی معیشت اشاره کرده و آن را باعث برخی از سوءظن‌ها درباره معیشت دانسته است. همچنین در این دعا تلاش‌ بی‌جا برای رزق و روزی را سرزنش کرده و از بین بردن پریشانی را با یقین به وعده خدا در تأمین روزی امکان‌پذیر می‌داند.

دعای بیست و نهم در شرح‌های صحیفه سجادیه همچون شهود و شناخت اثر حسن ممدوحی کرمانشاهی به زبان فارسی و در کتاب ریاض السالکین اثر سید علی‌خان مدنی به زبان عربی شرح شده است.

نیایش
مسجد جامع خرمشهر.jpg

آموزه‌ها

موضوع اصلی دعای بیست و نهم صحیفه، دعا به هنگام تنگدستى است. به گفته ممدوحی کرمانشاهی در اين دعا امام سجاد(ع) به بيان ديدگاه توحيدى در تأمين روزى اشاره کرده است.[۱] آموزه‌های این دعا در پنج فراز[۲] به شرح ذیل است:

  • آزمایش انسان‌ها با آروزهای طولانی و سختیِ معیشت
  • ريشه سوءظن و آرزوهاى طولانى و پيامدهاى آن دو
  • سختی طلب روزی به خاطر نداشتن یقین است.
  • تلاش‌های بی‌جا برای رزق و روزی
  • روزى شما و آنچه به شما وعده داده شده، در آسمان است.
  • از بین بردن پریشانی و دل‌مشغولی برای روزی با یقین به روزی‌دهنده
  • سوگند خدا بر رساندن روزی به بندگان[۳]

شرح‌ها

دعای بیست و نهم در شرح‌های صحیفه سجادیه از جمله شهود و شناخت اثر محمدحسن ممدوحی کرمانشاهی[۴] و شرح و ترجمه صحیفه سجادیه اثر سید احمد فهری[۵] به زبان فارسی شرح شده است.

این دعا همچنین در کتاب‌هایی مانند ریاض السالکین اثر سید علی‌خان مدنی،[۶] فی ظلال الصحیفه السجادیه اثر محمدجواد مغنیه،[۷] ریاض العارفین تألیف محمد بن محمد دارابی[۸] و آفاق الروح نوشته سید محمدحسین فضل‌الله[۹] به زبان عربی شرح شده است. واژه‌های این دعا هم در شرح‌های لغوی مانند تعلیقات علی الصحیفه السجادیه اثر فیض کاشانی[۱۰] و شرح الصحیفه السجادیه نوشته عزالدین جزائری[۱۱] توضیح داده شده است.

متن و ترجمه

دعای بیست و نهم صحیفه سجادیه

مـتـن ترجمه[۱۲]
وَ کانَ مِنْ دُعَائِهِ علیه‌السلام إِذَا قُتِّرَ عَلَیهِ الرِّزْقُ

(۱) اللَّهُمَّ إِنَّک ابْتَلَیتَنَا فِی أَرْزَاقِنَا بِسُوءِ الظَّنِّ، وَ فِی آجَالِنَا بِطُولِ الْأَمَلِ حَتَّی الْتَمَسْنَا أَرْزَاقَک مِنْ عِنْدِ الْمَرْزُوقِینَ، وَ طَمِعْنَا بِآمَالِنَا فِی أَعْمَارِ الْمُعَمَّرِینَ.
(۲) فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ هَبْ لَنَا یقِیناً صَادِقاً تَکفِینَا بِهِ مِنْ مَئُونَةِ الطَّلَبِ، وَ أَلْهِمْنَا ثِقَةً خَالِصَةً تُعْفِینَا بِهَا مِنْ شِدَّةِ النَّصَبِ
(۳) وَ اجْعَلْ مَا صَرَّحْتَ بِهِ مِنْ عِدَتِک فِی وَحْیک، وَ أَتْبَعْتَهُ مِنْ قَسَمِک فِی کتَابِک، قَاطِعاً لِاهْتِمَامِنَا بِالرِّزْقِ الَّذِی تَکفَّلْتَ بِهِ، وَ حَسْماً لِلِاشْتِغَالِ بِمَا ضَمِنْتَ الْکفَایةَ لَهُ
(۴) فَقُلْتَ وَ قَوْلُک الْحَقُّ الْأَصْدَقُ، وَ أَقْسَمْتَ وَ قَسَمُک الْأَبَرُّ الْأَوْفَی: «وَ فِی السَّماءِ رِزْقُکمْ وَ ما تُوعَدُونَ».
(۵) ثُمَّ قُلْتَ «فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّکمْ تَنْطِقُونَ».

دعاى آن حضرت است هنگامی که رزق و روزى بر او تنگ مى‌‌شد

(۱) خدایا! ما را در رزق و روزی‌مان به یقین نداشتن و در مدّت زندگی‌مان به درازی آرزو آزمودی؛ تا جایی که روزی‌های تو را، از روزی خوران خواستیم؛ و به آرزویمان نسبت به عمر طولانی، در عمر سال‌خوردگان طمع بستیم.

(۲) پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست و ما را یقینی راستین بخش که به سبب آن از مشقّت طلب روزی بی‌نیازمان کنی و اطمینانی خالص به ما الهام کن تا به سبب آن از شدّت رنج و تعب نگاهمان داری.

(۳) و چنان کن که آنچه در قرآنت به روشنی و بی‌ ابهام وعده داده‌ای و از پی آن وعده در کتابت سوگند یاد کرده‌ای، ما را از دویدن دنبال آن رزقی که رساندنش را به ما عهده‌دار شده‌ای، باز دارد؛ و مانع پریشانی خاطر ما نسبت به آنچه ضامن کفایتش شده‌ای، گردد.

(۴) پس چنین گفته‌ای و گفتۀ تو حق و راست‌ترین گفته‌هاست و سوگند خورده‌ای و سوگندت عملی شده‌ترین سوگندها و سوگندی کامل و اجرایی ست: «و روزیِ شما و آنچه به شما وعده داده شده، در آسمان است.»

(۵) سپس گفتی: «پس به پروردگار آسمان و زمین سوگند، موجود بودن روزی و آنچه به آن وعده داده شده‌اید حق است، مانند آن‌که شما سخن می‌گویید».

پانویس

  1. ممدوحی کرمانشاهی، شهود و شناخت، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۵۲۹.
  2. ترجمه و شرح دعای بیست و نهم صحیفه سجادیه، سایت عرفان.
  3. ممدوحی، کتاب شهود و شناخت، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۵۲۹-۵۴۲.
  4. ممدوحی، کتاب شهود و شناخت، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۵۲۹-۵۴۲.
  5. فهری، شرح و تفسیر صحیفه سجادیه، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۴۸۷-۴۹۴.
  6. مدنی شیرازی، ریاض السالکین، ۱۴۳۵ق، ج۴، ص۳۱۱-۳۳۸.
  7. مغنیه، فی ظلال الصحیفه، ۱۴۲۸ق، ص۳۷۳-۳۷۶.
  8. دارابی، ریاض العارفین، ۱۳۷۹ش، ص۳۸۱-۳۸۷-.
  9. فضل‌الله، آفاق الروح، ۱۴۲۰ق، ج۲، ص۸۹-۹۸.
  10. فیض کاشانی، تعلیقات علی الصحیفه السجادیه، ۱۴۰۷ق، ص۶۵-۶۶.
  11. جزایری، شرح الصحیفه السجادیه، ۱۴۰۲، ص۱۵۸-۱۵۹.
  12. ترجمه از شیخ حسین انصاریان.

منابع

  • جزایری، عزالدین، شرح الصحیفة السجادیة، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۲ق.
  • دارابی، محمد بن محمد، ریاض العارفین فی شرح الصحیفه السجادیه، تحقیق حسین درگاهی، تهران، نشر اسوه، ۱۳۷۹ش.
  • فضل‌الله، سید محمدحسین، آفاق الروح، بیروت، دارالمالک، ۱۴۲۰ق.
  • فهری، سیداحمد، شرح و ترجمه صحیفه سجادیه، تهران، اسوه، ۱۳۸۸ش.
  • فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، تعلیقات علی الصحیفه السجادیه، تهران، مؤسسه البحوث و التحقیقات الثقافیه، ۱۴۰۷ق.
  • مدنی شیرازی، سید علی‌خان، ریاض السالکین فی شرح صحیفة سیدالساجدین، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۳۵ق.
  • مغنیه، محمدجواد، فی ظلال الصحیفه السجادیه، قم، دار الکتاب الاسلامی، ۱۴۲۸ق.
  • ممدوحی کرمانشاهی، حسن، شهود و شناخت، ترجمه و شرح صحیفه سجادیه، مقدمه آیت‌الله جوادی آملی، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۸ش.

پیوند به بیرون