سوره‌های مثانی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

سوره‌های مَثانی یا سُوَر مثانی بنابر نظر مشهور سوره‌های بعد از سوره‌های مئین هستند.[۱] محتوای آنها عموما مسائل اخلاقی و اعتقادی (حقانیت قرآن، وحی، نبوت و معاد) است.[۲] در تعداد این سوره‌ها اختلاف است. آنها بر اساس مصحف عبدالله بن مسعود به روایت سیوطی عبارتند از:[۳]

در نامگذاری این سوره‌ها به مثانی نظرات مختلفی وجود دارد. به گفته محمدی ری‌شهری، واژه مثانی جمع «مَثْنی» به معنای دومین است چراکه این سوره‌ها پس از سوره‌های طوال قرار گرفته‌اند و گویا سوره‌های طوال آغاز قرآن و سوره‌های مثانی دومین آنها هستند.[۴] محمدهادی معرفت، سوره‌های کمتر از صد آیه را به مثانی نامگذاری کرده است. به اعتقاد وی از این جهت به آنها مثانی گفته می‌شود که قابل تکرارند و به جهت کوتاه بودن، بیش از یک مرتبه تکرار می‌شوند.[۵]

بر پایه روایتی از پیامبر اسلام(ص)، سوره‌های مثانی به جای زبور به او داده شده است.[۶]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. احمدی، «ارزیابی روایات تقسیمات چهارگانه قرآن»، ص۳۵.
  2. احمدی، «ارزیابی روایات تقسیمات چهارگانه قرآن»، ص۳۶.
  3. سیوطی، الإتقان، ۱۴۲۱ق، ج۱، ص۲۲۶-۲۲۷.
  4. ری‌شهری، شناخت قرآن، ۱۳۹۱ش، ج۳، ص۱۱۹.
  5. معرفت، آموزش علوم قرآنی، ۱۳۸۷ش، ص۵۸.
  6. سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۱۰۱.

منابع

  • احمدی، بتول، «ارزیابی روایات تقسیمات چهارگانه قرآن»، مجله پژوهش‌های قرآنی، سال بیست و یکم، شماره ۲، تابستان ۱۳۹۵.
  • ری‌شهری، محمد، شناخت قرآن بر پایه قرآن و حدیث، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم، دار الحدیث، ۱۳۹۱ش.
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الإتقان فی علوم القرآن، تحقیق فؤاز احمد، بیروت، دار الکتب العربی، ۱۴۲۱ق.
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر بالماثور، قم، نشر کتابخانه عمومی آیت الله العظمی مرعشی نجفی، چاپ سنگی، ۱۴۰۴ق.
  • معرفت، محمدهادی، آموزش علوم قرآنی، قم، موسسه فرهنگی انتشاراتی التهمید، ۱۳۸۷ش.