کمیل بن زیاد نخعی

مرقد کمیل بن زیاد

کُمَیل بن زِیاد بن نهیک نخعی صهبانی، از یاران برجسته امام علی (ع) و امام حسن (ع)

نسب

از قبیلهٔ مذحج و پسر زیاد بن نهیک است. ساکن کوفه بود.

دوران پیامبر (ص)

کمیل از تابعین مشهور است، وی 18 سال از عمر خود را در دوران رسول خدا(ص) سپری کرد.

دوران امام علی (ع)

کمیل در جنگ صفین حضور داشت.

کمیل و عمرو بن زراره فرزند قیس نخعی جزو نخستین کسانی بودند که پیشنهاد خلع عثمان و خلافت امام علی(ع) را مطرح کردند.

روایت

کمیل از امام علی (ع)، خلیفه دوم، ابن مسعود و دیگران روایت کرده است ، عبدالرحمان بن عابس، ابو اسحاق سبیعی و اعمش، عبدالرحمن بن جندب و دیگران از او روایت کرده‌اند.

دعای کمیل را او از حضرت علی (ع) روایت کرده است. چون کمیل آن را از علی آموخت به دعای کمیل مشهور گردید.

در منابع شیعه احادیث بسیاری از وی نقل شده است اما اهل سنت او را قلیل الروایة می دانند. ابن حبان و ابن معین او را ثقه دانسته اند. او در برخی منابع اهل سنت مذمت شده است.

درگذشت

کمیل در سال 82 ق به دستور حجاج بن یوسف ثقفی کشته شد. طبری از درگذست او در حوادث سال 83 یاد کرده است. او در هنگام مرگ 70 سال داشت. امام علی (ع از مرگ او خبر داده بود.

حجاج، کمیل را فراخواند ولی او متواری گشت، اما هنگامی که حجاج بر قبیله و خویشاوندان او سخت گرفت، او پیش حجاج رفت و پس از گفت‌گویی بین آن دو، حجاج به بهانه قتل عثمان، دستور قتل او را صادر کرد. او در ثویه در نزدیکی کوفه به خاک سپرده شد. امروزه آرامگاه او از زیارگاه های شیعیان در نجف به شمار می آید.

جستارهای وابسته

دعای کمیل

منابع

• ابن حجر العسقلانى، الإصابة فى تمييز الصحابة، تحقيق عادل احمد عبد الموجود و على محمد معوض، بيروت، دارالكتب العلمية، ط الأولى، 1415ق/1995م.
• علامه مجلسى، محمدباقر، بحارالأنوار، مؤسسة الوفاء، بيروت، 1404ق.
• ابن شهرآشوب مازندرانى، مناقب آل أبي طالب (ع)، مؤسسه انتشارات علامه، قم، 1379ق.
• زرکلی، خيرالدين، الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربين و المستشرقين، بيروت، دارالعلم للملايين، ط الثامنة، 1989م.