قبولی اعمال
| مرگ | |
|---|---|
| احتضار • عزرائیل • غسل میت • کفن • نماز میت • تدفین • شهادت | |
| برزخ | |
| شب اول قبر • سؤال قبر • نکیر و منکر • حیات برزخی • بدن برزخی | |
| قیامت | |
| اسرافیل • معاد جسمانی • نفخ صور • نامه اعمال • صراط • صحرای محشر • اصحاب یمین • اصحاب شمال | |
| بهشت | |
| درهای بهشت • حور العین • غلمان • رضوان • نعمتهای بهشت | |
| جهنم | |
| درهای جهنم • درکات جهنم • زقوم • اسفل سافلین • هاویه • جحیم • غساق | |
| مفاهیم وابسته | |
| شفاعت • تجسم اعمال • رقیب و عتید • تناسخ • رجعت • روح • باقیات صالحات | |
قبولی اعمال بهمعنای بالا رفتن آن،[۱] مطابق روایات[۲] از خود انجام عمل پراهمیتتر دانسته شده است؛[۳] چراکه تنها عمل قبول شده موجب رستگاری انسان است.[۴] درخواست قبولی اعمال جزو دعاهای پیامبران بوده[۵] و نهایت آرزوی هر آرزومندی دانسته شده است.[۶]
گفته شده هرچند فقط عملی که از نظر فقهی صحیح است و با تمام اجزاء و شرایط انجام گرفته، مورد قبول میباشد، اما لزوماً هر عملی که صحیح باشد، قبول نیست و قبولی اعمال شرایطی دارد.[۷] با عملِ صحیح امتثال صورت میگیرد، یعنی تکلیف از دوش شخص برداشته میشود؛ ولی شخص، تنها برای عملِ قبولشده مستحق ثواب خواهد بود.[۸]
گفته شده[۹] با توجه به آیات و روایات، برخی امور اعتقادی یا رفتاری[۱۰] از شرایط قبولی اعمال است؛ ایمان،[۱۱] ولایت اهل بیت(ع)،[۱۲] تقوا،[۱۳] اخلاص،[۱۴] نماز شب،[۱۵] لقمه حلال[۱۶] و خوشرفتاری با خانواده[۱۷] ازجمله این شرایط دانسته شده است.[۱۸]
در مقابل برخی امور باعث میشود عمل انسان قبول نشود و به اصطلاح حبط گردد؛ یعنی برخی گناهان موجب از بین رفتن ثواب اعمال نیک و قبول نشدن آنها میشوند.[۱۹] ارتداد،[۲۰] شرک،[۲۱] کشتن آمران به معروف،[۲۲] تکذیب معاد و آیات الهی،[۲۳] نفاق،[۲۴] انکار ولایت امام علی(ع)،[۲۵] بیصبری در برابر مصیبت،[۲۶] تهمت زنا،[۲۷] سوءظن،[۲۸] ریا[۲۹] و مجادله[۳۰] مطابق آیات و روایات موجب احباط اعمال و قبول نشدن آنها دانسته شده است.[۳۱]
پانویس
- ↑ به عنوان نمونه: سوره فاطر، آیه ۱۰؛ حویزی، تفسیر نور الثقلین، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۵۳.
- ↑ صدوق، خصال، ۱۳۶۲ش، ج۱، ص۱۴.
- ↑ قاضیان، عبادت، نماز و دعا، ۱۳۹۹ش، ص۶۷.
- ↑ یگانه و حجت، «موانع قبولی عمل از منظر قرآن و روایات»، مجله کتاب و سنت.
- ↑ سوره بقره، آیه ۱۲۷.
- ↑ ملکی تبریزی، اسرار الصلاة، ۱۴۲۰ق، ص۱۶۸.
- ↑ شهید ثانی، روض الجنان، ۱۴۰۲ق، ج۱، ص۹۵؛ رفیعی، «شروط قبولی اعمال چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ شهید ثانی، روض الجنان، ۱۴۰۲ق، ج۱، ص۹۵.
- ↑ رفیعی، «شروط قبولی اعمال چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه؛ قاضیان، عبادت، نماز و دعا، ۱۳۹۹ش، ص۶۷-۶۸.
- ↑ یگانه و حجت، «موانع قبولی عمل از منظر قرآن و روایات»، مجله کتاب و سنت.
- ↑ سوره مائده، آیه ۵؛ سوره نحل، آیه ۹۷؛ استرآبادی، آیات الاحکام، ۱۳۹۴ق، ص۱۷۸.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۱۳۰؛ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۲۳؛ اشتهاردی، مدارک العروة، ۱۴۱۷ق، ج۲۲، ص۴۷۴.
- ↑ سوره مائده، آیه ۲۷؛ تمیمی، غرر الحکم، ۱۴۱۰ق، ص۴۲۳.
- ↑ سوره انعام، آیه ۱۳۶؛ تمیمی، غرر الحکم، ۱۴۱۰ق، ص۴۲۳.
- ↑ ملکی تبریزی، اسرار الصلاة، ۱۴۲۰ق، ص۴۵۴.
- ↑ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ج۹، ص۲۵.
- ↑ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ج۲۰، ص۱۶۳.
- ↑ رفیعی، «شروط قبولی اعمال چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه؛ قاضیان، عبادت، نماز و دعا، ۱۳۹۹ش، ص۶۷-۶۸.
- ↑ حلی، کشف المراد، ۱۳۸۲ش، ص۲۷۲.
- ↑ سوره بقره، آیه ۲۱۷.
- ↑ سوره زمر، آیه ۶۵.
- ↑ سوره آلعمران، آیات ۲۱-۲۲.
- ↑ سوره اعراف، آیه ۱۴۷.
- ↑ سوره احزاب، آیه ۱۹.
- ↑ صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق، ص۷۷.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۳، ص۲۲۴.
- ↑ صدوق، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ۱۴۰۶ق، ص۲۸۵.
- ↑ ابنحیون، دعائم الاسلام، ۱۳۸۵ق، ج۲، ص۳۵۲.
- ↑ صدوق، الأمالی، ۱۳۷۶ش، ص۵۸۲.
- ↑ ابنشعبه حرّانی، تحف العقول، ۱۴۰۴ق، ص۳۰۹.
- ↑ سبحانی، منشور جاوید، ۱۳۹۰ش، ج۸، ص۵۱۹-۵۳۲؛ یگانه و حجت، «موانع قبولی عمل از منظر قرآن و روایات»، مجله کتاب و سنت.
منابع
- ابنحیون، نعمان بن محمد، دعائم الاسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الأحکام، قم، مؤسسه آلالبیت(ع)، ۱۳۸۵ق.
- ابنشعبه حرّانی، حسن بن علی، تحف العقول، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۴ق.
- استرآبادی، محمد بن علی بن ابراهیم، آیات الاحکام فی تفسیر کلام الملک العلّام، تهران، کتابفروشی معراجی، ۱۳۹۴ق.
- اشتهاردی، علیپناه، مدارک العروة، تهران، دار الاسوه للطباعة و النشر، ۱۴۱۷ق.
- تمیمی، عبدالواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، قم، دار الکتاب الاسلامی، ۱۴۱۰ق.
- حرّ عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آل البیت(ع)، ۱۴۰۹ق.
- حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، ۱۳۸۲ش.
- حویزی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، قم، نشر اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق.
- رفیعی، ناصر، «شروط قبولی اعمال چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۱۸ دی ۱۴۰۴ش.
- سبحانی، جعفر، منشور جاوید، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، ۱۳۹۰ش.
- شهید ثانی، زینالدین بن علی، روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۴۰۲ق.
- صدوق، محمد بن علی بن بابویه، الأمالی، تهران، کتابچی، ۱۳۷۶ش.
- صدوق، محمد بن علی بن بابویه، ثواب الأعمال و عِقاب الأعمال، قم، دار الشریف الرضی، ۱۴۰۶ق.
- صدوق، محمد بن علی بن بابویه، الخصال، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۶۲ش.
- صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد(ص)، قم، کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی(ره)، ۱۴۰۴ق.
- قاضیان، رحمتالله، عبادت، نماز و دعا، تهران، انتشارات افروغ، ۱۳۹۹ش.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق.
- ملکی تبریزی، میرزا جواد، اسرار الصلاة، تهران، پیام آزادی، ۱۴۲۰ق.
- یگانه، فاطمه و حجت، هادی، «موانع قبولی عمل از منظر قرآن و روایات»، مجله کتاب و سنت، شماره 9، بهار و تابستان 1395ش.